Στεγαστικό: 50 μέτρα και 6,5 δισ. στο τραπέζι – Πώς μπορούν οι πολίτες να παρέμβουν

Σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος στέγασης πιέζει νοικοκυριά, φοιτητές, νέους εργαζόμενους και οικογένειες, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας θέτει σε δημόσια διαβούλευση την Εθνική Στρατηγική για τη Στέγαση 2026-2035. Η υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου, μέσω βίντεο που ανάρτησε στο Instagram, καλεί τους πολίτες να μπουν στη διαδικασία και να καταθέσουν σχόλια και προτάσεις στο opengov.gr έως τις 3 Ιουλίου.

Το μήνυμα της υπουργού εστιάζει στη συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση της πολιτικής για τη στέγη, ένα θέμα που πλέον δεν αφορά μόνο όσους αναζητούν σπίτι, αλλά και ιδιοκτήτες, φοιτητές, δημόσιους υπαλλήλους, νέες οικογένειες και όσους ζουν σε περιοχές με έντονη πίεση στα ενοίκια.

«Για πρώτη φορά η άποψή σου για το στεγαστικό μπορεί να ακουστεί εδώ που παίρνονται οι αποφάσεις. Αυτό ακριβώς είναι η δημόσια διαβούλευση», αναφέρει η Δόμνα Μιχαηλίδου στο βίντεο, το οποίο ξεκινά με πολίτες να απαντούν στο ερώτημα τι θα άλλαζαν στο στεγαστικό.

Η υπουργός ζητά από τους πολίτες να διαβάσουν το σχέδιο, να γράψουν τις παρατηρήσεις τους και να γίνουν μέρος της διαδικασίας. «Εμείς τα εξετάζουμε ένα προς ένα και διαμορφώνουμε ανάλογα το σχέδιο», σημειώνει, προσθέτοντας: «Γίνε κι εσύ μέρος της λύσης».

Το πρώτο ενιαίο σχέδιο για τη στεγαστική πολιτική

Σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 παρουσιάζεται ως το πρώτο ενιαίο και οργανωμένο σχέδιο της χώρας για τη στέγαση. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα κοινό πλαίσιο τα νέα μέτρα, οι παρεμβάσεις που ήδη εφαρμόζονται και τα προγράμματα που έχουν δρομολογηθεί.

Το σχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 50 μέτρα, με προϋπολογισμό 6,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 14 είναι νέα προτεινόμενα μέτρα, ενώ 36 υλοποιούνται ήδη ή έχουν δρομολογηθεί.

Η χρηματοδότηση προβλέπεται να προέλθει από εθνικούς πόρους, το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εμπορικές τράπεζες και νέους ευρωπαϊκούς πόρους.

Βασικός στόχος της στρατηγικής είναι να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια στην αγορά, να στηριχθούν τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος στέγασης και να παρακολουθείται συστηματικά η απόδοση των μέτρων.

Τα νέα μέτρα που μπαίνουν στη στρατηγική

Στον πυρήνα των νέων παρεμβάσεων βρίσκεται η πρόταση για τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, ο οποίος θα εποπτεύει και θα υλοποιεί στεγαστικά προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική κατοικία. Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί να περιορίσει τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και να δημιουργήσει έναν πιο σταθερό μηχανισμό εφαρμογής.

Στη στρατηγική περιλαμβάνεται επίσης η παραχώρηση δημόσιας γης σε νησιά για την κατασκευή κατοικιών, κυρίως σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε σπίτι έχει γίνει δύσκολη λόγω υψηλής ζήτησης, περιορισμένου αποθέματος και αυξημένων τιμών.

Ανάμεσα στις νέες παρεμβάσεις προβλέπονται ακόμη:

• απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών για οικοδομικές άδειες,
• χρηματοδοτικά κίνητρα σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για προσιτές και κοινωνικές κατοικίες,
• Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης στους δήμους,
• ψηφιακά εργαλεία για τη φοιτητική στέγη,
• εργαλεία στέγασης δημοσίων υπαλλήλων σε νησιωτικούς δήμους.

Τα Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης θα λειτουργούν ως ενδιάμεσος μηχανισμός ανάμεσα σε ιδιοκτήτες, δήμους και κοινωνικές υπηρεσίες, ώστε να αξιοποιούνται κατοικίες για ευάλωτα νοικοκυριά ή ανθρώπους που δυσκολεύονται να βρουν προσιτό σπίτι.

Παρακολούθηση τιμών, ενοικίων και αποτελεσμάτων

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη δημιουργία Εθνικού Δείκτη Τιμών Ακινήτων, με στόχο να παρακολουθούνται η πορεία των τιμών και τα ενοίκια στην αγορά. Το υπουργείο θέλει η στεγαστική πολιτική να αξιολογείται με βάση συγκεκριμένα δεδομένα και όχι μόνο μέσα από γενικές εκτιμήσεις.

Η εφαρμογή της στρατηγικής θα παρακολουθείται με δείκτες όπως:

• η μείωση του στεγαστικού βάρους των νοικοκυριών,
• η ενεργοποίηση κενών κατοικιών,
• η αύξηση του κοινωνικού στεγαστικού αποθέματος,
• η αποτελεσματικότητα κάθε προγράμματος που εφαρμόζεται.

Η ψηφιακή πύλη stegasi.gov.gr θα συγκεντρώνει τις παρεμβάσεις και θα δημοσιεύει μηνιαίες εκθέσεις προόδου, ώστε να υπάρχει εικόνα για το τι προχωρά, τι καθυστερεί και ποια μέτρα αποδίδουν στην πράξη.

Τα προγράμματα που ήδη «τρέχουν»

Η Εθνική Στρατηγική ενσωματώνει και μέτρα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Μεταξύ αυτών είναι το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», που επιδοτεί την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών οι οποίες επιστρέφουν στη μακροχρόνια μίσθωση.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η «Ανακαίνιση Κατοικίας», με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και επιχορήγηση έως 95%, μέχρι 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Προβλέπονται επίσης φοροαπαλλαγές για ιδιοκτήτες που ανοίγουν κλειστά σπίτια ή μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, καθώς και κανόνες για τη βραχυχρόνια μίσθωση και τη Golden Visa, με στόχο να περιοριστεί η πίεση σε περιοχές υψηλής ζήτησης.

Σημαντικό μέρος της στρατηγικής αφορά και τη φοιτητική στέγη, με την κατασκευή 8.600 νέων κλινών φοιτητικών εστιών σε έξι πανεπιστήμια, συνολικού προϋπολογισμού 737,5 εκατ. ευρώ.

Στήριξη νοικοκυριών και πρόσβαση σε πρώτη κατοικία

Στο πεδίο της άμεσης οικονομικής στήριξης, το Επίδομα Στέγασης διαθέτει 300 εκατ. ευρώ για 434.000 ωφελούμενους, ενώ η Επιστροφή Ενοικίου προβλέπει 201,6 εκατ. ευρώ για 877.000 ωφελούμενους. Το Φοιτητικό Στεγαστικό Επίδομα ανέρχεται σε 90 εκατ. ευρώ και αφορά 46.000 φοιτητές.

Τα προγράμματα «Σπίτι μου» παραμένουν βασικό εργαλείο για την πρόσβαση σε πρώτη κατοικία μέσω χαμηλότοκων δανείων, κυρίως για νέους και νέα ζευγάρια.

Η στρατηγική συνδέει επίσης τη στέγαση με την ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών κατοικιών, μέσω προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ», καθώς το κόστος κατοίκησης δεν περιορίζεται στο ενοίκιο ή στη δόση, αλλά επεκτείνεται και στους λογαριασμούς ενέργειας.

Το στεγαστικό περνά πλέον σε φάση οργανωμένου σχεδιασμού με ορίζοντα δεκαετίας. Το κρίσιμο σημείο θα είναι αν τα μέτρα καταφέρουν να φέρουν περισσότερα σπίτια στην αγορά, να μειώσουν την πίεση των ενοικίων και να δώσουν πραγματικές λύσεις σε όσους βλέπουν τη στέγη να απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News