Συνταγματική Αναθεώρηση: Οι αλλαγές που προτείνει η ΝΔ για πανεπιστήμια, Δημόσιο, Δικαιοσύνη και ψήφο

Στη Βουλή κατατέθηκε η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο πρωθυπουργός περιγράφει την κυβερνητική πρόταση ως έναν «Οδικό Χάρτη» που, σύμφωνα με τον ίδιο, επιχειρεί να εκσυγχρονίσει τη δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, να αντιμετωπίσει παθογένειες δεκαετιών και να ανοίξει τον δρόμο για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της επόμενης περιόδου.

Στην ανάρτησή του, ο κ. Μητσοτάκης κάνει λόγο για «τολμηρές τομές» σε πολλά πεδία: από την αλλαγή του άρθρου περί ευθύνης υπουργών και τον νέο τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, έως τη σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση των υπαλλήλων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε ρυθμίσεις που, κατά την κυβέρνηση, απαντούν σε ώριμα κοινωνικά αιτήματα, όπως η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων και η επέκταση της επιστολικής ψήφου σε όλους τους εκλογείς.

Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης: Θεσμικές τομές με ορίζοντα το 2027 – Τι αλλάζει σε Δικαιοσύνη και ευθύνη υπουργών

Μη κρατικά πανεπιστήμια και 11ετής υποχρεωτική εκπαίδευση

Κεντρική θέση στην πρόταση της ΝΔ έχει το άρθρο 16. Η κυβερνητική πρόταση εισηγείται τη δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης και από μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής και με όρο τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών.

Στο ίδιο άρθρο προτείνεται η αύξηση της υποχρεωτικής φοίτησης από τα εννέα στα έντεκα έτη, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της κρατικής μέριμνας για την ελληνική γλώσσα.

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης ειδική αναφορά στην προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του έθνους και του ελληνικού πολιτισμού.

Αξιολόγηση στο Δημόσιο και αλλαγές στη μονιμότητα

Ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα σημεία της πρότασης αφορά το άρθρο 103 και τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

Η ΝΔ προτείνει επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας, με σύστημα αξιολόγησης που θα προβλέπει επιβραβεύσεις αλλά και ποινές. Στις ποινές περιλαμβάνεται ακόμη και η οριστική παύση, ύστερα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου.

Η αξιολόγηση, σύμφωνα με την πρόταση, θα βασίζεται στις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας. Θα μπορεί να γίνεται με συμμετοχή και του ΑΣΕΠ, ενώ προβλέπεται να έχει αμφίδρομο χαρακτήρα: από προϊσταμένους προς υπαλλήλους, από υφισταμένους προς προϊσταμένους και από πολίτες προς τις υπηρεσίες.

Ευθύνη υπουργών και επιλογή ανώτατων δικαστών

Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει κατάργηση της υποχρέωσης της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση. Η διαδικασία μεταφέρεται σε ανώτερους δικαστικούς λειτουργούς, ενώ η άσκηση δίωξης θα εξακολουθεί να αποφασίζεται από τη Βουλή, με απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών και ονομαστική ψηφοφορία.

Στο πεδίο της Δικαιοσύνης, η ΝΔ εισηγείται αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Οι προαγωγές στις κορυφαίες θέσεις θα γίνονται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, μέσα από κατάλογο δικαστών που θα προτείνουν οι ίδιες οι ολομέλειες των ανώτατων δικαστηρίων.

Η πρόταση περιλαμβάνει και ενίσχυση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, με δυνατότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας ψηφισμένων νομοσχεδίων πριν αυτά γίνουν νόμοι του κράτους.

Επιστολική ψήφος, Πρόεδρος Δημοκρατίας και εκλογικό σύστημα

Στο εκλογικό πεδίο, προτείνεται η επέκταση της επιστολικής ψήφου και στους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας.

Παράλληλα, η ΝΔ εισηγείται να προβλέπεται στο Σύνταγμα ότι το εκλογικό σύστημα πρέπει να διασφαλίζει τόσο «εύλογη αναλογικότητα» όσο και «κυβερνησιμότητα».

Στην πρόταση περιλαμβάνεται και αλλαγή στη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, με καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας, χωρίς δυνατότητα επανεκλογής.

Επιπλέον, προτείνεται η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής για «εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» και η αντικατάστασή της από διαδικασία αυτοδιάλυσης μέσω απόφασης της Βουλής.

Τεχνητή νοημοσύνη, κλιματική κρίση και προσιτή στέγη

Για πρώτη φορά η πρόταση της ΝΔ εισάγει ειδικές συνταγματικές αναφορές στην τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική κρίση και την προσιτή στέγη.

Η τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με τη σχετική πρόβλεψη, οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική ευημερία, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.

Στο άρθρο 24 προτείνονται ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το περιβαλλοντικό ισοζύγιο και την προστασία των ζώων.

Στο άρθρο 21 προστίθεται η κρατική μέριμνα για την προσιτή στέγη, καθώς και η λήψη υπόψη της διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

Δημοσιονομική ισορροπία και απαγόρευση αναδρομικών φόρων

Στο οικονομικό πεδίο, η πρόταση της ΝΔ προβλέπει συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας. Ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει ισορροπία εσόδων και εξόδων και βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία.

Παράλληλα, προτείνεται να απαγορεύεται η επιβολή φόρων ή άλλων οικονομικών βαρών με αναδρομική ισχύ.

Η πρόταση περιλαμβάνει ακόμη δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές ιδιωτικές επενδύσεις που θεωρούνται σημαντικές για την εθνική οικονομία.

Το κάλεσμα Μητσοτάκη στα κόμματα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ανάρτησή του, καλεί τις πολιτικές δυνάμεις να καταθέσουν τις δικές τους θέσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, αντί, όπως αναφέρει, να απέχουν από τη διαδικασία.

«Στόχος μας είναι το 2030, χρονιά που συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επίσημη συγκρότηση του κράτους μας, να συναντηθούμε με το μέλλον έχοντας για πυξίδα έναν σύγχρονο Καταστατικό Χάρτη», σημειώνει ο πρωθυπουργός.

Η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης ανοίγει πλέον και πολιτικά, καθώς οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας αγγίζουν πεδία με έντονη θεσμική, κοινωνική και κομματική αντιπαράθεση: την Παιδεία, το Δημόσιο, τη Δικαιοσύνη, τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, τα κοινωνικά δικαιώματα και τον ρόλο του κράτους στις νέες προκλήσεις.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News