Σύνταξη το 2027: Οι τρεις δρόμοι για έξοδο και οι εξαιρέσεις που αλλάζουν τα δεδομένα

Η συμπλήρωση του 62ου ή του 67ου έτους δεν αρκεί από μόνη της για να ανοίξει ο δρόμος προς τη σύνταξη. Για χιλιάδες εργαζομένους που σχεδιάζουν να συνταξιοδοτηθούν το 2027, εξίσου καθοριστικά είναι τα χρόνια ασφάλισης, το πότε μπήκε το πρώτο ένσημο και το αν υπάρχει δικαίωμα αποχώρησης με παλαιότερες, ευνοϊκότερες διατάξεις.

Τα γενικά όρια ηλικίας παραμένουν στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης και στα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62, υπό προϋποθέσεις. Το υπουργείο Εργασίας έχει διαβεβαιώσει ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν αναμένεται αύξηση των ορίων ηλικίας το 2027.

Ωστόσο, οι γενικοί κανόνες δεν καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις. Μητέρες ανηλίκων, παλαιοί ασφαλισμένοι, εργαζόμενοι με βαρέα ένσημα και ορισμένες κατηγορίες του Δημοσίου μπορούν, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συνταξιοδοτηθούν με διαφορετικά όρια ηλικίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Συντάξεις: Δεν αυξάνονται τα όρια ηλικίας το 2027, διαβεβαιώνει η Άννα Ευθυμίου

Οι τρεις βασικές επιλογές συνταξιοδότησης το 2027

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ, οι γενικές δυνατότητες είναι οι εξής:

1. Πλήρης σύνταξη στα 67 με 15 χρόνια ασφάλισης

Απαιτούνται τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης. Πρόκειται για τον βασικό κανόνα για όσους δεν έχουν συμπληρώσει 40ετία και δεν υπάγονται σε ειδική διάταξη.

Χρειάζεται, ωστόσο, μία σημαντική διευκρίνιση: πλήρης σύνταξη δεν σημαίνει ότι όλοι θα λάβουν το ίδιο ποσό. Η σύνταξη αποτελείται από εθνικό και ανταποδοτικό τμήμα, ενώ το ύψος της επηρεάζεται από τα χρόνια ασφάλισης, τις συντάξιμες αποδοχές και τις λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις.

2. Πλήρης σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης

Για αυτή την επιλογή απαιτούνται 12.000 ημέρες ασφάλισης.

Επομένως, ένας εργαζόμενος που γίνεται 62 ετών το 2027, αλλά έχει συγκεντρώσει 38 ή 39 χρόνια ασφάλισης, δεν μπορεί να λάβει πλήρη σύνταξη με τον συγκεκριμένο κανόνα μόνο και μόνο επειδή συμπλήρωσε το ηλικιακό όριο.

Πρέπει είτε να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο είτε να εξετάσει εάν μπορεί να αναγνωρίσει πλασματικά έτη.

3. Μειωμένη σύνταξη στα 62 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης

Η δυνατότητα αφορά ασφαλισμένους για τους οποίους προβλέπεται από τις εφαρμοστέες διατάξεις.

Δεν αρκεί, συνεπώς, να υπάρχουν 4.500 ένσημα. Σε ορισμένες κατηγορίες μισθωτών απαιτείται επιπλέον ασφαλιστικός δεσμός κατά την τελευταία πενταετία.

Για παράδειγμα, στις περιπτώσεις παλαιών μισθωτών όπου προβλέπεται η σχετική προϋπόθεση, ελέγχεται η πραγματοποίηση τουλάχιστον 100 ημερών ασφάλισης ανά έτος στην κρίσιμη πενταετία, με τις ειδικές εξαιρέσεις που ισχύουν.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους δύο εργαζόμενοι της ίδιας ηλικίας, με παρόμοιο αριθμό ενσήμων, μπορεί να μην έχουν την ίδια δυνατότητα συνταξιοδότησης.

Ποιοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη πριν από τα 62

Οι σημαντικότερες εξαιρέσεις αφορούν ασφαλισμένους που είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικά δικαιώματα με παλαιότερες διατάξεις.

Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται, ανάλογα με τις προϋποθέσεις:

• Μητέρες ανηλίκων που είχαν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης σε συγκεκριμένα έτη.
• Ασφαλισμένοι με 35ετία, 36ετία ή 37ετία υπό παλαιότερα καθεστώτα.
• Εργαζόμενοι του Δημοσίου με ειδικές προϋποθέσεις και μεταβατικά όρια.
• Ασφαλισμένοι πρώην ειδικών ταμείων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση ανάμεσα στην κατοχύρωση και τη θεμελίωση του δικαιώματος.

Η κατοχύρωση συνδέεται με τη συμπλήρωση συγκεκριμένων ασφαλιστικών προϋποθέσεων σε παλαιότερο έτος, ενώ η θεμελίωση προϋποθέτει να συντρέχουν όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένου του ηλικιακού ορίου.

Για παράδειγμα, στην περίπτωση μητέρων ανηλίκων του πρώην ΙΚΑ, καθοριστικό είναι εάν είχαν συμπληρωθεί 5.500 ημέρες ασφάλισης και υπήρχε ανήλικο τέκνο το 2010, το 2011 ή το 2012.

Τα αντίστοιχα όρια ηλικίας διαφέρουν και επηρεάζονται από τις μεταβατικές ρυθμίσεις του 2015.

Όποιος είχε ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα δεν υποχρεώνεται να το ασκήσει αμέσως. Μπορεί να υποβάλει αίτηση μεταγενέστερα, χωρίς να χάνει το θεμελιωμένο δικαίωμά του εξαιτίας της καθυστέρησης.

Βαρέα και ανθυγιεινά: Πότε επιτρέπεται η έξοδος στα 60

Ξεχωριστές προϋποθέσεις ισχύουν για ασφαλισμένους στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Για παλαιούς ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ, μία βασική δυνατότητα πλήρους σύνταξης προβλέπει:

• Συνολικά 4.500 ημέρες ασφάλισης.
• Από αυτές, τουλάχιστον 3.600 στα βαρέα.
• Τουλάχιστον 1.000 ημέρες βαρέας ασφάλισης μέσα στην τελευταία 17ετία.
• Συμπλήρωση του 62ου έτους.

Υπάρχει, όμως, και ειδική περίπτωση που επιτρέπει αποχώρηση νωρίτερα.

Παλαιοί ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες συνολικής ασφάλισης, από τις οποίες 7.500 στα βαρέα, μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στα 60 ή πλήρη στα 62, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Για άλλες κατηγορίες, όπως ορισμένους οικοδόμους και εργαζομένους σε βαρέες εργασίες των ΟΤΑ, ισχύουν επιμέρους ειδικές διατάξεις.

Πλασματικά χρόνια: Πότε συμφέρει η αναγνώριση

Για έναν εργαζόμενο που πλησιάζει τα 62 αλλά δεν έχει συμπληρώσει 40ετία, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Ανάλογα με την ασφαλιστική περίπτωση, μπορούν να εξεταστούν χρόνοι όπως:

• Στρατιωτική θητεία.
• Σπουδές.
• Τέκνα.
• Άλλοι αναγνωριζόμενοι χρόνοι που προβλέπει η νομοθεσία.

Αν, για παράδειγμα, κάποιος φτάνει το 2027 στην ηλικία των 62 ετών με 38 χρόνια ασφάλισης, έχει λόγο να εξετάσει εάν μπορεί να αναγνωρίσει δύο επιπλέον έτη ώστε να συμπληρώσει την απαιτούμενη 40ετία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εξαγορά συμφέρει πάντοτε. Πρέπει να υπολογιστεί το κόστος της αναγνώρισης, το συνταξιοδοτικό όφελος και αν ο συγκεκριμένος χρόνος μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί για τη θεμελίωση δικαιώματος.

Επιπλέον, η αίτηση αναγνώρισης καλό είναι να εξετάζεται πριν ή ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης, καθώς η μεταγενέστερη υποβολή επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Μειωμένη σύνταξη: Η μόνιμη περικοπή που πρέπει να γνωρίζετε

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία για όσους εξετάζουν την πρόωρη αποχώρηση είναι ο τρόπος υπολογισμού της μειωμένης σύνταξης.

Η περικοπή εφαρμόζεται στο εθνικό τμήμα της σύνταξης και υπολογίζεται σε 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το προβλεπόμενο όριο πλήρους συνταξιοδότησης, με ανώτατο ποσοστό 30%.

Έτσι, στην περίπτωση που το όριο πλήρους σύνταξης είναι τα 67 και ο ασφαλισμένος αποχωρεί με μειωμένη στα 62, εφαρμόζεται η μέγιστη μείωση 30% στο εθνικό τμήμα.

Το ανταποδοτικό τμήμα δεν υπόκειται στη συγκεκριμένη περικοπή.

Η διαφορά έχει ιδιαίτερη σημασία: η μείωση δεν αφορά αυτομάτως το 30% του συνολικού ποσού της σύνταξης.

Είναι, όμως, μόνιμη. Όπως διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ, η μειωμένη σύνταξη γήρατος δεν μετατρέπεται σε πλήρη όταν ο συνταξιούχος συμπληρώσει αργότερα το γενικό όριο ηλικίας.

Τι πρέπει να ελέγξετε πριν υποβάλετε αίτηση το 2027

Πριν από την τελική απόφαση αποχώρησης, κάθε ασφαλισμένος χρειάζεται να γνωρίζει με ακρίβεια:

Τον συνολικό χρόνο ασφάλισης. Εάν υπάρχουν κενά ή περίοδοι που δεν έχουν καταχωριστεί σωστά, πρέπει να ελεγχθούν πριν από την αίτηση.

Την ημερομηνία πρώτης ασφάλισης. Μπορεί να καθορίζει εάν εφαρμόζονται παλαιότερες ή νεότερες διατάξεις.

Τα προηγούμενα ασφαλιστικά ταμεία. Η διαδοχική ασφάλιση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά όταν υπάρχουν χρόνια σε διαφορετικούς φορείς.

Τυχόν οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ. Ιδίως οι μη μισθωτοί πρέπει να εξετάζουν εγκαίρως εάν οι οφειλές τους επηρεάζουν την απονομή της σύνταξης.

Τη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών. Η εξαγορά απαιτεί εξατομικευμένο υπολογισμό και δεν πρέπει να αποφασίζεται χωρίς έλεγχο.

Ο ασφαλισμένος μπορεί να ξεκινήσει από το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό του και τις επίσημες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, ώστε να εντοπίσει εγκαίρως ελλείψεις ή ασυμφωνίες.

Το βασικό συμπέρασμα για το 2027 είναι ότι τα γενικά ηλικιακά όρια δεν αναμένεται να αλλάξουν, αλλά η πραγματική ημερομηνία συνταξιοδότησης παραμένει προσωπική υπόθεση. Δεν καθορίζεται από την ηλικία και μόνο, αλλά από το ασφαλιστικό ιστορικό και τις διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News