Συντάξεις: Έρχεται νέα αύξηση των ορίων ηλικίας; Τι ισχύει για το 2027 και το 2030
Το Δημογραφικό πιέζει τα ασφαλιστικά συστήματα σε όλη την Ευρώπη – Γιατί η Ελλάδα, παρά τις προβλέψεις, δεν σχεδιάζει σήμερα νέα αύξηση των ορίων

Σχεδόν 15 χρόνια έχουν περάσει από την εποχή που ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, όπως οι μητέρες ανηλίκων, μπορούσαν να αποχωρήσουν από την εργασία ακόμη και πριν από τα 50. Τα μνημονιακά χρόνια άλλαξαν ριζικά τον χάρτη της συνταξιοδότησης, με την Ελλάδα να εφαρμόζει από τις μεγαλύτερες αυξήσεις ηλικιακών ορίων στην Ευρώπη.
Σήμερα, το γενικό όριο παραμένει στα 67 έτη, ενώ δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 υπάρχει υπό την προϋπόθεση συμπλήρωσης 40 ετών ασφάλισης. Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής.
Το 2027 και το 2030 στο μικροσκόπιο
Το ερώτημα που απασχολεί πλέον εκατομμύρια ασφαλισμένους είναι εάν η σύνδεση αυτή θα οδηγήσει σε νέα αύξηση των ορίων τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το υλικό που έχει δημοσιοποιηθεί, δεν υπάρχει σήμερα ειλημμένη κυβερνητική απόφαση για αύξηση των ορίων το 2027. Το υπουργείο Εργασίας επικαλείται, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ήδη από τα υψηλότερα όρια ηλικίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και ότι το ασφαλιστικό σύστημα θεωρείται βιώσιμο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ωστόσο, οι δημογραφικές προβολές δημιουργούν διαφορετική εικόνα. Οι εκτιμήσεις της Ε.Ε. που περιλαμβάνονται στο Ageing Report προβλέπουν αύξηση του προσδόκιμου ζωής στην Ελλάδα, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό αναπροσαρμογής των ορίων.
Με βάση το συγκεκριμένο σενάριο, το όριο των 67 ετών θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 68,5 έτη έως το 2030, ενώ αντίστοιχη αύξηση θα μπορούσε να υπάρξει και στο όριο των 62 ετών.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί αύξηση στα 68,5 έτη. Πρόκειται για προβολή που συνδέεται με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και όχι για ισχύον συνταξιοδοτικό όριο.
Γιατί η Ελλάδα θεωρείται «θωρακισμένη»
Υπάρχουν τέσσερις βασικοί λόγοι για τους οποίους η κυβέρνηση δεν φαίνεται σήμερα να εξετάζει νέα άμεση αύξηση:
- Η Ελλάδα έχει ήδη από τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας στην Ε.Ε.
- Οι μνημονιακές μεταρρυθμίσεις προκάλεσαν μεγάλη και απότομη αύξηση των ορίων.
- Οι ευρωπαϊκές αναλογιστικές προβολές θεωρούν το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα βιώσιμο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
- Η αύξηση της απασχόλησης ενίσχυσε τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος, ενώ σημαντικός είναι πλέον και ο αριθμός των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται.
Το τελευταίο στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι έχουν επιστρέψει στην εργασία, συνεχίζοντας παράλληλα να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι το Δημογραφικό
Η πραγματική απειλή για το ασφαλιστικό δεν βρίσκεται τόσο στο 2027 όσο στις επόμενες δεκαετίες.
Η Ελλάδα γερνάει και η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους αναμένεται να επιδεινωθεί σημαντικά. Από περίπου 1,66 εργαζομένους για κάθε συνταξιούχο σήμερα, η σχέση εκτιμάται ότι μπορεί να περιοριστεί περίπου στο 1,25 προς 1 μέσα στις επόμενες δεκαετίες.
Με απλά λόγια, λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να χρηματοδοτούν τις συντάξεις περισσότερων ηλικιωμένων.
Και αυτό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σχεδόν ολόκληρη η Ευρώπη.
Η στροφή στα κεφαλαιοποιητικά συστήματα
Γι’ αυτό και τα ευρωπαϊκά κράτη δεν περιορίζονται πλέον στην αύξηση των ορίων ηλικίας. Αναζητούν παράλληλα τρόπους ώστε ένα μέρος της μελλοντικής συνταξιοδοτικής παροχής να προέρχεται από κεφαλαιοποιητικά συστήματα.
Η Ελλάδα έχει ήδη κάνει το πρώτο βήμα με το ΤΕΚΑ, το οποίο λειτουργεί από το 2022 και αφορά κυρίως νεότερους ασφαλισμένους. Στόχος είναι οι εισφορές να δημιουργούν ατομικό κεφαλαιοποιητικό απόθεμα, το οποίο θα χρηματοδοτεί μέρος της μελλοντικής επικουρικής σύνταξης.
Παράλληλα, επιχειρείται η ενίσχυση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ώστε οι εργαζόμενοι να αποκτήσουν πρόσθετες πηγές εισοδήματος μετά τη συνταξιοδότησή τους.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι ασφαλισμένοι
Δεν υπάρχει σήμερα απόφαση ότι το 2027 αυξάνονται τα όρια ηλικίας. Το ισχύον πλαίσιο, πάντως, προβλέπει ότι τα όρια συνδέονται με το προσδόκιμο ζωής και επομένως το θέμα δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικά κλειστό.
Το κρίσιμο σημείο θα είναι η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και τα δημογραφικά δεδομένα των επόμενων ετών.
Έτσι, για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, η βασική συμβουλή είναι να μην αντιμετωπίζουν τις ευρωπαϊκές προβολές ως ήδη ψηφισμένες αλλαγές. Τα σημερινά όρια παραμένουν 62 και 67, υπό τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι αν η Ελλάδα θα αυξήσει τα όρια κατά μερικούς μήνες ή χρόνια. Είναι ποιος θα χρηματοδοτεί τις συντάξεις όταν η αναλογία εργαζομένων και συνταξιούχων γίνει ακόμη δυσμενέστερη. Εκεί θα κριθεί η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News