Τα αδρανή δισεκατομμύρια: 230,5 δισ. ευρώ σε καταθέσεις σχεδόν χωρίς επιτόκιο και μια παραγωγική βάση που διψά για κεφάλαιο

Χρήστος Γρηγοράτος

Στον πρώτο κύκλο εξετάσαμε τις ανάγκες των επιχειρήσεων: χρέος, αποτίμηση και πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Ο νέος κύκλος στρέφεται στην άλλη πλευρά της εξίσωσης: εκεί όπου βρίσκεται το χρήμα. Και το χρήμα υπάρχει. Απλώς… κοιμάται.

Το μέγεθος της αδράνειας

Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στις ελληνικές τράπεζες έχουν φτάσει τα 230,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 153,6 δισ. ανήκουν στα νοικοκυριά. Πρόκειται για το υψηλότερο ονομαστικό επίπεδο από το 2011. Μόνο μέσα σε έναν μήνα, τον περασμένο Ιούνιο, εισέρευσαν στο τραπεζικό σύστημα 8,5 δισεκατομμύρια νέων καταθέσεων.

Τι απόδοση έχει, όμως, αυτή η αποταμίευση; Το επιτόκιο καταθέσεων μίας ημέρας για τα νοικοκυριά βρίσκεται στο 0,03%, ενώ το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων κινείται μόλις στο 0,31%. Ακόμη και οι προθεσμιακές καταθέσεις έως ένα έτος αποδίδουν περίπου 1%, την ώρα που ο πληθωρισμός κινείται υψηλότερα.

Το αποτέλεσμα είναι απλό: σε πραγματικούς όρους, ένα σημαντικό μέρος των καταθέσεων χάνει σταδιακά την αξία του.

Το παράδοξο: το χρήμα κοιμάται, η οικονομία αναζητά κεφάλαιο

Την ίδια στιγμή που τα 230,5 δισ. ευρώ παραμένουν σχεδόν άτοκα, η παραγωγική βάση της χώρας αναζητά κεφάλαιο. Υπήρξαν μήνες όπου η καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις ήταν αρνητική, με τις αποπληρωμές να ξεπερνούν τα νέα δάνεια κατά περισσότερο από ένα δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να εξαρτούν τη χρηματοδότησή τους σε μεγάλο βαθμό από εγγυήσεις και ακίνητα.

Έτσι, συνυπάρχουν δύο πραγματικότητες που δύσκολα συναντιούνται: αποταμιευτές που βλέπουν τα χρήματά τους να χάνουν πραγματική αξία και επιχειρήσεις που αναζητούν κεφάλαιο με βιώσιμους όρους. Ανάμεσά τους, το τραπεζικό σύστημα συγκεντρώνει καταθέσεις με επιτόκιο κοντά στο 0,3% και χρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις με περίπου 4,4% κατά μέσο όρο.

Γιατί δεν συναντιούνται;

Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στην εμπιστοσύνη και στην έλλειψη κατάλληλων μηχανισμών.

Ο μέσος αποταμιευτής δεν έχει σήμερα έναν αξιόπιστο τρόπο να τοποθετήσει μέρος των χρημάτων του σε μια παραγωγική ελληνική επιχείρηση. Δεν μπορεί εύκολα να την αξιολογήσει, δεν έχει πρόσβαση σε ελεγμένα στοιχεία και δεν γνωρίζει πώς προστατεύεται αν κάτι πάει στραβά. Έτσι, οι επιλογές του περιορίζονται κυρίως στις καταθέσεις, στα επενδυτικά προϊόντα ή σε τοποθετήσεις όπου συχνά δυσκολεύεται να αξιολογήσει τον πραγματικό κίνδυνο. Η παραγωγική οικονομία παραμένει, επενδυτικά, μακριά του.

Αυτό το κενό καλείται να καλύψει η αξιακή πλατφόρμα που περιγράψαμε: επαληθευμένη αποτίμηση επιχειρήσεων, εποπτεία βάσει του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, διαβαθμισμένα επίπεδα κινδύνου και πλήρης διαφάνεια στη διαδρομή κάθε ευρώ.

Όχι υποσχέσεις αλλά μετρήσιμα, ελεγμένα και κωδικοποιημένα δεδομένα.

Μια νέα επιλογή για τον αποταμιευτή

Σήμερα, 10.000 ευρώ σε μια απλή κατάθεση προσφέρουν ελάχιστη ονομαστική απόδοση και, λόγω πληθωρισμού, μπορούν να χάνουν αγοραστική δύναμη.

Ένα μέρος αυτών των κεφαλαίων θα μπορούσε, μέσα από ένα κατάλληλα εποπτευόμενο και διαφανές πλαίσιο, να κατευθυνθεί σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο παραγωγικών επιχειρήσεων. Έτσι, ο αποταμιευτής θα αποκτούσε μια επιπλέον επενδυτική επιλογή και η πραγματική οικονομία μια νέα πηγή κεφαλαίου.

Καμία επένδυση δεν είναι χωρίς κίνδυνο. Γι’ αυτό η αξιολόγηση, η διαφοροποίηση, η διαφάνεια και η εποπτεία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσει ο αποταμιευτής περισσότερες αξιόπιστες επιλογές, με επίπεδο κινδύνου που ανταποκρίνεται στις δυνατότητες και τις ανάγκες του.

Το εθνικό διακύβευμα

Τα 230,5 δισ. ευρώ των καταθέσεων αποτελούν έναν σημαντικό εγχώριο χρηματοδοτικό πόρο. Ακόμη και ένα μικρό μέρος τους, μέσα από ασφαλείς και εποπτευόμενους μηχανισμούς, θα μπορούσε να στηρίξει παραγωγικές επενδύσεις και ανάπτυξη. Το ζητούμενο είναι μια αξιόπιστη σύνδεση της αποταμίευσης με την πραγματική οικονομία.

Το χρήμα υπάρχει. Η ανάγκη υπάρχει. Αυτό που λείπει είναι η γέφυρα και η απόφαση να χτιστεί.

Χρήστος Ι. Γρηγοράτος,
Accountsaints, Λογιστής – Φοροτεχνικός, Μέλος ΟΕΕ

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News