ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας: Ζητά πλήρη διαφάνεια για τον σχεδιασμό της νέας σιδηροδρομικής γραμμής
Επιστολή προς τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών με αιτήματα για τα τεχνικά στοιχεία, τον Ανταγωνιστικό Διάλογο και τις απορριφθείσες προτάσεις χρηματοδότησης.
Νέα παρέμβαση για το έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης της Πάτρας πραγματοποίησε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας, απευθύνοντας επιστολή προς τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών και θέτοντας σειρά ερωτημάτων σχετικά με τον σχεδιασμό και την πορεία του έργου.
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν για τις δύο απορριφθείσες αιτήσεις χρηματοδότησης στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα CEF II δεν συνιστούν πλήρη τεχνικό φάκελο των προτάσεων που είχαν υποβληθεί από την ελληνική πλευρά.
Σύμφωνα με την επιστολή, τα έγγραφα που κοινοποιήθηκαν περιλαμβάνουν μόνο συνοπτικές αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στοιχεία της ανάλυσης κόστους – οφέλους, χωρίς να συνοδεύονται από κρίσιμα τεχνικά δεδομένα, όπως μελέτες, σχέδια χάραξης, γεωτεχνικά στοιχεία, περιβαλλοντικές παραμέτρους και δεδομένα λειτουργίας της υποδομής.
Το Επιμελητήριο τονίζει ότι η απουσία αυτών των στοιχείων δεν επιτρέπει την ουσιαστική αξιολόγηση των προτάσεων που κατατέθηκαν ούτε την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για τους λόγους απόρριψής τους από τα ευρωπαϊκά όργανα.
Ερωτήματα για τον Ανταγωνιστικό Διάλογο
Παράλληλα, το ΤΕΕ εκφράζει προβληματισμό για την πορεία του Ανταγωνιστικού Διαλόγου που αφορούσε το τμήμα Ρίο – Νέο Λιμάνι Πατρών, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία εμφανίζεται να έχει ολοκληρωθεί ήδη από τα τέλη του 2023, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιαστεί δημόσια η τελική τεχνική κατεύθυνση που προέκυψε.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη σύμβαση τεχνικού συμβούλου ύψους 6,44 εκατ. ευρώ που είχε υπογραφεί από την ΕΡΓΟΣΕ το 2022 για την υποστήριξη σημαντικών σιδηροδρομικών έργων της χώρας, μεταξύ των οποίων και η σύνδεση της Πάτρας.
Όπως σημειώνεται, μετά την ολοκλήρωση του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και τις δύο απορρίψεις χρηματοδότησης από το CEF II, παραμένει ασαφές ποια τεχνική λύση προκρίθηκε τελικά και κατά πόσο συνδέεται με τη νέα πρόταση που παρουσιάστηκε από το υπουργείο στα τέλη του 2025.
Ζητούνται απαντήσεις για τη νέα πρόταση
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας ζητά να διευκρινιστεί εάν έχει προκύψει συγκεκριμένη τεχνική λύση από τον Ανταγωνιστικό Διάλογο, αν υπάρχει τελικό παραδοτέο ή εισήγηση του τεχνικού συμβούλου και κατά πόσο η σημερινή πρόταση του υπουργείου βασίζεται στα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η επιλογή για τη σιδηροδρομική έλευση στην Πάτρα δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο μεταφορών, αλλά μια στρατηγική απόφαση με μακροχρόνιες επιπτώσεις στην πολεοδομική ανάπτυξη, τη λειτουργία της πόλης, την καθημερινότητα των πολιτών και τη σχέση της Πάτρας με το παραλιακό της μέτωπο.
Στην επιστολή επισημαίνεται ακόμη ότι οποιοσδήποτε δημόσιος διάλογος για το μέλλον του έργου πρέπει να βασίζεται σε πλήρη τεχνική τεκμηρίωση, σαφή μελετητικά δεδομένα και θεσμική διαφάνεια, προκειμένου να διαμορφωθούν ασφαλή συμπεράσματα για την τελική μορφή της σιδηροδρομικής σύνδεσης.
Η επιστολή του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδος
Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ,
Σε συνέχεια της διαβίβασης προς το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, με το (3) σχετικό, των στοιχείων που αφορούν στις δύο απορριφθείσες αιτήσεις του έργου στο CEF II, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το υλικό που μας κοινοποιήθηκε δεν συνιστά τον πλήρη τεχνικό φάκελο των προτάσεων που κατατέθηκαν εκ μέρους της χώρας.
Ειδικότερα, τα διαβιβασθέντα στοιχεία περιορίζονται ουσιαστικά:
- στις συνοπτικές αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί των δύο υποβολών στο CEF II, και
- σε ενσωματωμένη μελέτη σκοπιμότητας / ανάλυση κόστους–οφέλους (CBA),
χωρίς να περιλαμβάνονται τα κρίσιμα τεχνικά δεδομένα και οι μελετητικές παράμετροι που αποτέλεσαν τη βάση σχεδιασμού, αξιολόγησης και τεκμηρίωσης των προτάσεων που υποβλήθηκαν.
Ειδικότερα, απουσιάζουν στοιχεία όπως:
- οι προμελέτες ή οριστικές μελέτες των προτεινόμενων λύσεων,
- οι οριζοντιογραφίες, μηκοτομές και τεχνικές διατάξεις του έργου
- τα γεωτεχνικά δεδομένα και οι παραδοχές κατασκευής υπόγειων ή τεχνικών έργων
- τα δεδομένα λειτουργίας και εκμετάλλευσης της σιδηροδρομικής υποδομής
- οι απαιτήσεις ασφάλειας, εξαερισμού, πρόσβασης και υποστήριξης της υποδομής,
- οι περιβαλλοντικές παράμετροι και οι απαιτούμενες εγκρίσεις,
- καθώς και η τεχνική αποτύπωση των επιπτώσεων της προτεινόμενης λύσης στον υφιστάμενο αστικό ιστό.
Τα παραπάνω δεν συνιστούν δευτερεύοντα τεχνικά στοιχεία.
Αποτελούν τον πυρήνα κάθε σοβαρού σχεδιασμού ενός σύνθετου σιδηροδρομικού έργου εντός αστικού περιβάλλοντος και είναι τα δεδομένα πάνω στα οποία μπορεί να αξιολογηθεί η εφικτότητα, η ασφάλεια, η λειτουργικότητα και η πραγματική επίδραση της επιλογής που τελικώς θα υιοθετηθεί.
Ιδιαίτερος προβληματισμός δημιουργείται από το γεγονός ότι η Κοινή Ομάδα Εργασίας που συγκροτήθηκε με δική σας πρωτοβουλία, και συνεδρίασε μόνο μια φορά στις 20 Μαρτίου 2026, με αντικείμενο τη διαμόρφωση της πρότασης για τη σιδηροδρομική έλευση στην Πάτρα, κλήθηκε να συμβάλει σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα χωρίς να έχει προηγουμένως στη διάθεσή της το πλήρες τεχνικό υπόβαθρο των προηγούμενων σχεδιασμών και χωρίς πρόσβαση στα στοιχεία που οδήγησαν στις επιλογές του παρελθόντος.
Η ουσιαστική συμμετοχή σε μια τέτοια διαδικασία δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανταλλαγή απόψεων επί γενικών κατευθύνσεων ή σε παρουσίαση εναλλακτικών σεναρίων. Προϋποθέτει γνώση των πραγματικών τεχνικών δεδομένων, των περιορισμών, των κινδύνων και των επιπτώσεων κάθε επιλογής.
Περαιτέρω, η ίδια η πόλη της Πάτρας εξακολουθεί να στερείται μιας σαφούς και τεκμηριωμένης εικόνας για το πώς ακριβώς θα ενσωματωθεί η νέα σιδηροδρομική υποδομή στον αστικό της χώρο. Δεν είναι σήμερα γνωστό με επάρκεια:
- ποια θα είναι η ακριβής χάραξη και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της λύσης,
- ποια συνοδά έργα θα απαιτηθούν στην επιφάνεια,
- ποια θα είναι τα σημεία πρόσβασης, εξαερισμού, ασφαλείας και λειτουργικής υποστήριξης της υπογειοποίησης,
- ποια τμήματα της πόλης θα επηρεαστούν κατά την κατασκευή αλλά και κατά τη λειτουργία του έργου,
- και ποιο θα είναι το συνολικό αποτύπωμα στην καθημερινή ζωή, την κυκλοφορία, τον δημόσιο χώρο και την επαφή της πόλης με το παραλιακό της μέτωπο.
Η επιλογή της βέλτιστης λύσης για την έλευση του τρένου στην Πάτρα δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μόνο οικονομικής αποτίμησης μέσω δεικτών κόστους–οφέλους, ούτε να στηρίζεται σε γενικές περιγραφές εναλλακτικών σεναρίων.
Απαιτείται πλήρης τεχνική τεκμηρίωση, διότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν αφορά απλώς την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής γραμμής. Αφορά μια μακροχρόνια αστική επιλογή που θα καθορίσει τη λειτουργία, την ανάπτυξη και τη σχέση της πόλης με το παραλιακό της μέτωπο για τις επόμενες δεκαετίες.
Συνεπώς δεν γνωρίζουμε πια από τα παραπάνω υποβλήθηκαν και αν κάποιο από αυτά υπεβλήθη δεν μας διαβιβάστηκε. Με τούτο δεδομένο δεν μπορούμε να έχουμε σαφή εικόνα για το περιεχόμενο των αιτήσεων αλλά και του λόγου απόρριψής τους.
Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία διότι η μελλοντική χωρική και συγκοινωνιακή οργάνωση της Πάτρας — και ειδικά η ένταξη της νέας σιδηροδρομικής γραμμής στον αστικό και παραλιακό ιστό — όπως γνωρίζετε, δεν αξιολογείται αποκλειστικά μόνο μέσω της ανάλυσης κόστους–οφέλους εναλλακτικών σεναρίων χωρίς την ύπαρξη επαρκούς τεχνικής ωρίμανσης, μελετητικής τεκμηρίωσης και σαφή τεχνικά δεδομένα.
Παράλληλα, ιδιαίτερο προβληματισμό δημιουργεί, το γεγονός ότι ήδη από την 30.11.2022 η ΕΡΓΟΣΕ είχε ανακοινώσει την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών Τεχνικού Συμβούλου, ύψους 6,44 εκατ. ευρώ, με την εταιρεία OBERMEYER ΕΛΛΑΣ – ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΕΠΕ.
Σύμφωνα με το σχετικό Δελτίο Τύπου της ΕΡΓΟΣΕ, αντικείμενο της σύμβασης ήταν η υποστήριξη:
«….σε όλα τα στάδια του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και της υλοποίησης των έξι κομβικών έργων που αφορούν τη σιδηροδρομική διασύνδεση των λιμένων της Πάτρας, του Λαυρίου, της Ραφήνας, του 6ου προβλήτα του λιμένα Θεσσαλονίκης, αλλά και της Καβάλας μέσω της κατασκευής της νέας σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης – Τοξότες (ανατολική σιδηροδρομική Εγνατία), καθώς και την αναβάθμιση της σύνδεσης της Αλεξανδρούπολης με το Ορμένιο και τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα….».
Η συνολική προθεσμία περαίωσης της σύμβασης είχε οριστεί σε δεκαοκτώ (18) μήνες.
Περαιτέρω, σύμφωνα με την Έκθεση Πεπραγμένων ΟΣΕ έτους 2023 (Κεφάλαιο 5.2.2.3, σελ. 38):
«….Το στάδιο Β.Ι του διαγωνισμού, ήτοι η διεξαγωγή διαλόγου με τους συμμετέχοντες, βρίσκεται σε εξέλιξη για τα πέντε πρώτα έργα, για τα οποία οι συμμετέχοντες έχουν υποβάλλει τα παραδοτέα, ενώ για το έργο στο τμήμα Ρίο – Πάτρα η ολοκλήρωση του διαλόγου (στάδιο Β.Ι) εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΡΓΟΣΕ στις 15 Δεκεμβρίου 2023….».
Με δεδομένο, συνεπώς, ότι:
- η συμβατική διάρκεια της ανωτέρω ανάθεσης έχει παρέλθει,
- ο Ανταγωνιστικός Διάλογος εμφανίζεται θεσμικά ολοκληρωμένος για το τμήμα Ρίο – Πάτρα ήδη από το τέλος του 2023,
- έχουν προηγηθεί δύο απορρίψεις χρηματοδότησης από το CEF II,
- και παράλληλα παρουσιάστηκε από εσάς, στις 11.12.2025, διαφοροποιημένη δημόσια πρόταση για την έλευση του τρένου στην Πάτρα,
γεννάται εύλογα το ερώτημα ποια τεχνική λύση ή στρατηγική κατεύθυνση προέκυψε τελικώς από τον Ανταγωνιστικό Διάλογο και κατά πόσον αυτή συνδέεται, διαφοροποιείται ή αποκλίνει από τη νέα πρόταση του Υπουργείου για την:
- εξασφαλισμένη χρηματοδότηση κατασκευής της διπλής ηλεκτροκίνητης σιδηροδρομικής γραμμής ως την οδό Κανελλοπούλου με σταθμό,
- επιφανειακή διέλευση τύπου light rail / tram στην υφιστάμενη γραμμή με κανονικοποίησή της από την οδό Κανελλοπούλου έως την Δυτική Αχαΐα, και
- υπογειοποίηση μονής γραμμής στο τμήμα Αγίου Διονυσίου – Πειραϊκή Πατραϊκή.
Και αυτό γιατί οι ανωτέρω κατευθύνσεις εμφανίζονται να διαφοροποιούνται ουσιωδώς από τις δύο προηγούμενες προτάσεις πλήρους υπογειοποίησης που υποβλήθηκαν στο CEF II εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης.
Εφόσον η νέα αυτή προσέγγιση βασίζεται σε τεχνικό αποτέλεσμα του Ανταγωνιστικού Διαλόγου, τούτο οφείλει να αποτυπωθεί με σαφή τεκμηρίωση και να δημοσιοποιηθεί επισήμως.
Εάν, αντιθέτως, συνιστά νέα στρατηγική επιλογή εκτός του αναφερόμενου πλαισίου, τότε απαιτείται να γνωστοποιηθεί με ποια τεχνικά, λειτουργικά, πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και χρηματοδοτικά δεδομένα τεκμηριώνεται η νέα αυτή προσέγγιση.
Κύριε Υπουργέ,
Για τους παραπάνω λόγους, παρακαλούμε να μας γνωρίσετε:
- εάν ολοκληρώθηκε ο Ανταγωνιστικός Διάλογος για το έργο Ρίο – Νέο Λιμάνι Πατρών με συγκεκριμένη προκρινόμενη τεχνική λύση ή στρατηγική κατεύθυνση,
- ποια ήταν η λύση ή η στρατηγική κατεύθυνση που προέκυψε,
- εάν υφίσταται τελικό παραδοτέο ή τεχνική εισήγηση του Τεχνικού Συμβούλου για το έργο,
- εάν το αποτέλεσμα αυτό υιοθετήθηκε, αξιολογήθηκε ή εγκρίθηκε θεσμικά από την ΕΡΓΟΣΕ ή/και το Υπουργείο, και
- Εάν η σημερινή πρόταση του Υπουργείου που κομίζει προφορικά από τις 11/12/2025
στηρίζεται, και σε ποιόν βαθμό, στις τυχόν προτάσεις του Ανταγωνιστικού Διαλόγου.
Το αίτημα αυτό δεν αφορά στα εμπιστευτικά στοιχεία οικονομικών φορέων ούτε δεδομένα που προστατεύονται από το πλαίσιο εχεμύθειας του Ανταγωνιστικού Διαλόγου, αλλά αφορά στο τελικό τεχνικό αποτέλεσμα και στη στρατηγική κατεύθυνση ενός έργου εθνικής σημασίας, ενταγμένου στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών, με καθοριστική επίδραση στη φυσιογνωμία, τη λειτουργία και την αναπτυξιακή προοπτική της Πάτρας και συνολικά της Δυτικής Ελλάδας.
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι οποιοσδήποτε ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για το μέλλον της σιδηροδρομικής σύνδεσης της Πάτρας οφείλει να εδράζεται σε πλήρη τεχνικά δεδομένα, σαφή μελετητική βάση και θεσμική διαφάνεια. Χωρίς αυτά, ο διάλογος κινδυνεύει να παραμένει αποσπασματικός, πολιτικά ευμετάβλητος και τεχνικά μετέωρος.
Με εκτίμηση,
Ευάγγελος Ν. Καραχάλιος Πρόεδρος ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
