Θανάσης Κοντογεώργης: «Το τρένο πλέον σε πιο ρεαλιστική βάση» ΒΙΝΤΕΟ
Στο πλαίσιο του 14ου RGC, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης συνομίλησε με τον εκδότη της «Π» και πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αχαΐας Θεόδωρο Λουλούδη για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της περιφέρειας, προαναγγέλλοντας παρουσίαση του τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης τον ερχόμενο Ιούνιο από την κυβέρνηση.

Στο πλαίσιο του 14ου Regional Growth Conference, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης συνομίλησε με τον εκδότη της εφημερίδας «Πελοπόννησος» και πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αχαΐας Θεόδωρο Λουλούδη για τις μεγάλες προκλήσεις και τις προοπτικές της ελληνικής περιφέρειας. Με ιδιαίτερη αναφορά στη Δυτική Ελλάδα και την Αχαΐα, ο κ. Κοντογεώργης ανέλυσε τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για τα Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, τη σύνδεσή τους με τον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό, αλλά και τον ρόλο των υποδομών, της επιχειρηματικότητας και της κλιματικής ανθεκτικότητας στη νέα αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας.
Κύριε Κοντογεώργη, θα εστιάσουμε σε ζητήματα της Δυτικής Ελλάδας και της Αχαΐας. Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα για τη βιωσιμότητα της ελληνικής περιφέρειας; Υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθεί η Ελλάδα σε μια χώρα δύο ταχυτήτων; Ποια είναι η στρατηγική της κυβέρνησης;
Βασικό είναι να στηρίξουμε ουσιαστικά και μεθοδικά τις πολιτικές που απαντούν στα θέματα κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.
Υπάρχει ένα εύρος θεμάτων που εκκινούν από το δημογραφικό, το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας σε κάποιες περιφέρειες, ζητήματα που έχουν να κάνουν με την κλιματική κρίση και τη διαχείριση του νερού, ελλείμματα υποδομών που μπορεί να υπάρχουν σε κάποιες περιοχές ακόμα παρόλο που υπάρχει αισθητή βελτίωση τα τελευταία χρόνια.
Επομένως, ο σχεδιασμός ξεκινά από την απάντηση που δίνουμε στα θέματα κοινωνικής αλλά και χωρικής συνοχής στην πατρίδα μας. Ο κίνδυνος που αναφέρετε υπάρχει, αν κάποιος δει διαχρονικά τους αριθμούς στο πώς έχει εξελιχθεί αυτή η υπόθεση παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει.
Τώρα, οι κρίσεις που ενέκυψαν μας πήγαν βήματα πίσω σε πολλούς δείκτες. Τώρα καταφέραμε με πολύ κόπο, με πολύ κόπο να κλείσουμε ένα χάσμα και να βρεθούμε εκεί που ήμασταν πριν 10-15 χρόνια.
Η πρόκληση είναι η διπλή σύγκλιση και ταυτόχρονα με έναν τρόπο πιο μεθοδικό, διδασκόμενοι από αποτυχίες ή λάθη του παρελθόντος είτε σε τοπικό είτε σε επίπεδο διακυβέρνησης.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε και προφανώς εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση, που έχει σχέση με τον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό, γιατί αυτός θα είναι το θεσμικό και οικονομικό περίβλημα, στο οποίο ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς θα ενσωματωθεί.
Ας μιλήσουμε για τα Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης. Αναπτύσσεται διάλογος εδώ και καιρό. Υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την ανακοίνωσή τους; Θα υπάρχουν δείκτες για να βλέπουν την εφαρμογή και την πρόοδό τους οι πολίτες και οι θεσμοί; Έχετε καταλήξει ποια κατεύθυνση και λογική θα δοθεί στη Δυτική Ελλάδα; Ως μεγάλο έργο βλέπετε το σιδηρόδρομο, την καινοτομία, τις μεταφορές;
Πρώτον, η μεγαλύτερη θεσμική εγγύηση για την όποια επιτυχία της προσπάθειας αυτής, είναι καταρχήν η συνεργατικότητα που έχει αναπτυχθεί από κάτω προς τα πάνω. Δεν ήρθε φορετό τίποτα.
Υπήρξε μεγάλη συμμετοχή στη διαβούλευση και θα συνεχιστεί με τους φορείς, την αυτοδιοίκηση, τους κοινωνικούς εταίρους, τους ανθρώπους που πρέπει να έχουν λόγο σε κάθε περιοχή.
Όλη η δουλειά εξελίσσεται εδώ και 18 μήνες με έναν διαφορετικό μοντέλο, πέρα από μια απλή τυπική γραφειοκρατική ανταλλαγή σημειωμάτων, έχει μια ουσιαστική δουλειά, που υποστηρίζεται από τα επιστημονικά όργανα της κυβέρνησης, από τη δική σας συμμετοχή και όλων. Η δουλειά θα αποτελέσει τον κορμό του νέου εθνικού προγράμματος, το οποίο θα ενσωματωθεί στον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό.
Πρόκειται για μείζον ζήτημα που θα καθορίσει όσα θα ζήσουμε και τις βάσεις που θα βάλουμε για τα επόμενα 10 χρόνια.
Η Ευρώπη μας λέει μπράβο για όσα έχουμε κάνει, δίνει συστάσεις για εκκρεμότητες σε μεταρρυθμίσεις και ταυτόχρονα τώρα μας ζητά να καταθέσουμε ένα κοινό εθνικό σχέδιο για την κεντρική κυβέρνηση, την αυτοδιοίκηση, τους φορείς με άξονες που θεωρούμε ότι πρέπει να επενδύσουμε τα επόμενα χρόνια. Ενας από τους άξονες είναι η περιφερειακή ανάπτυξη.
Η δουλειά που συζητάμε για τον τοπικό σχεδιασμό θα ολοκληρωθεί το 2027 και θα αποτελεί τον κορμό του Εθνικού Προγράμματος, που θα παρακολουθείται από αυστηρούς δείκτες κατά τα πρότυπα του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και θα υπάρχουν ορόσημα.
Αρα κρατάμε το 2027;
Ναι. Θέλουμε να είμαστε έτοιμοι για το 2027 γιατί υπάρχει σύνδεση με τον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό.
Σε επίπεδο νομών;
Το επίπεδο των νομών θα ενταχθεί στο συνολικό σχέδιο και ο Έλληνας Πρωθυπουργός που θα διαχειριστεί τη συζήτηση, γιατί η Ελλάδα θα έχει την Ευρωπαϊκή Προεδρία, θα πρέπει να κλείσει τον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό. Τότε, θα έχει το Εθνικό Πρόγραμμα στο χέρι του, όποιος κι αν είναι, με μεταβολές και τροποποιήσεις. Τότε θα δοθούν οι προτεραιότητας, όπως για παράδειγμα η κλιματική κρίση, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κλπ. Ολο αυτό θα είναι έτοιμο την 1/1/2028 που θα ξεκινήσει η νέα περίοδος.
Αρα, σε ότι αφορά τον τοπικό σχεδιασμό είτε σε επίπεδο ΕΣΠΑ, είτε στην ΚΑΠ, είτε για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που είναι σχετικά θέματα με την περιφερειακή ανάπτυξη, θα ενταχθούν στο πρόγραμμα.
Επιπλέον, σχετικά με τη λογοδοσία, αλλάζει το μοντέλο με μια επιτροπή παρακολούθησης από τους εταίρους, την αυτοδιοίκηση, τα υπουργεία και την προεδρία της Κυβέρνησης, ή όποιος είναι τότε στην προεδρία. Ταυτόχρονα θα υπάρχει μια πλατφόρμα όπως τώρα το ERGA, όπου θα μπορούν οι πολίτες να ελέγχουν την πρόοδο. Επίσης θα υπάρχει και η εξωτερική λογοδοσία με τη βοήθεια του ΟΟΣΑ, όπου τώρα δουλεύουμε τη μεθοδολογία.
Το προϋγούμενο διάστημα είχαμε τη διαβούλευση. Μας λέτε για ανακοινώσεις το 2027. Εως τότε θα έχουμε μάθει τι περιλαμβάνουν τα σχέδια;
Το 2027 είναι η ολοκλήρωση. Ηδη πάει ήδη σε 30 νομούς. Θα έρθουμε και στη Δυτική Ελλάδα τώρα τον Ιούνιο, όπου προγραμματίζουμε μαζί με τον περιφερειάρχη Ν. Φαρμάκη, τους βουλευτές μας και τους φορείς τις ημερομηνίες.
Θα παρουσιαστεί ο πρώτος κορμός, ο οποίος είναι προϊόν διαβούλευσης και θα συνεχίσει να δουλεύεται ώστε το 2027 να υπάρχει η ολοκλήρωση και η ενσωμάτωση του στον Εθνικό Σχεδιασμό.
Τελευταία ερώτηση σε αυτή την κατηγορία. Η χρηματοδότηση θα είναι το όποιο νέο ΕΣΠΑ, θα είναι πόροι και από αλλού;
Είναι μια διαδικασία που κάνουμε με τους Περιφερειάρχες και τα Υπουργία. Αυτή τη στιγμη έχουμε το ΕΣΠΑ, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, πρώην ΠΔΕ. Εχουμε τα υπόλοιπα του ΕΣΠΑ, έχουμε τρία εργαλεία το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ευρωπαϊκό Κλιματικό Ταμείο, τα οποία όμως συμπεριλαμβάνονται στην πρώτη κατανομή των 50 δις που έχουν γίνει για την χώρα μας για τον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό.
Θα έχουμε ένα μεγάλο πορτοφόλιο που θα είναι ΕΣΠΑ ΚΑΠ μαζί, Ταμείο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας και ΠΔΕ ΕΠΑ. Το Εθνικό Πρόγραμμα που θα έχει του Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού. Άρα, όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία μαζί με τον πυλώνα του ΕΠΑ, τα 16,5 δις μέχρι το 2030, θα είναι τα δύο χρηματοδοτικά εργαλεία πλέον στα οποία θα υπάρχει χρηματοδοτικός, πολιτικός, εθνικός, τοπικός συντονισμός. Μέχρι τουλάχιστον μέχρι πριν έναν χρόνο δεν είχαμε πολύ καλή εικόνα τι γίνεται σε κάθε περιοχή.
Δεν εννοώ μόνο στα έργα. Στις χρηματοδοτήσεις, στις κοινωνικές μεταβιβάσεις, σε πάρα πολλά ζητήματα. Πλέον έχουμε εικόνα και μπορούμε να κάνουμε ένα μπούσουλα, μια καθοδήθηση και μια προτεραιοποίηση.
Όλα αυτά και σε χρηματοδοτικό επίπεδο θα αποτελέσουν τους πυλώνες της πολιτικής μας.
Πως σχεδιάζει η κυβέρνηση το ρόλο των Επιμελητήριων ως συμβουλών της Πολιτείας στον Περιφερειακό Σχεδιασμό; Επίσης, μπορούμε να περιμένουμε στα τοπικά σχέδια και ειδικούς άξονες που να αφορούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και γενικά την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξή της;
Ειδικά για τα επιμελητήρια, το γνωρίζετε, είναι ένα σύστημα που εγώ εμπιστεύομαι σε πολλές περιοχές και μας έχουν βοηθήσει καθοριστικά στη διαβούλευση αλλά και σε επεξεργασμένες προτάσεις.
Πάμε ένα βήμα παραπέρα, υπάρχει η Κεντρική Ενωση Επιμελητηρίων που θα μπορούσε να βοηθήσει και στην επιστημονική τεκμηρίωση και στη μέτρηση των αποτελεσμάτων. Εχω μιλήσει και με τον Πρόεδρο της ΚΕΕΕ τον κ. Γιάννη Βουτσινά και με εσάς, ξέρω ότι είστε σε αυτή τη διαδικασία για να ενώσουμε προσπάθειες γιατί το αποτέλεσμα θα είναι σίγουρα καλύτερο.
Σχετικά με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δίνουμε μεγάλη έμφαση γιατί θεωρούμε ότι δημιουργούν και αποτελούν παράγοντα περιφερειακής συνοχής.
Πιστεύω πολύ στις τοπικές αλυσίδες αξίας, δηλαδή στο πώς συνδέεις τις δημόσιες επενδύσεις με τα παραγωγικά πλεονεκτήματα ενός τόπου, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν ρόλο.
Όμως, επειδή τώρα χρηματοδοτούνται κυρίως, αλλά όχι μόνο, από τον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό, εκεί ξέρετε ότι θα υπάρχει ένα νέο ταμείο ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, που θα αφορά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου ακόμα είναι ανοιχτή η συζήτηση ως προς τις εθνικές ποσοστώσεις ή στο πώς δημιουργούνται συνέργειες ακόμα και υπερεθνικές μεταξύ κρατών, μελών και επιχειρήσεων, προκειμένου με ανταγωνιστικό τρόπο να λάβουνε χρηματοδοτήσεις.
Υπάρχει μια διαπραγμάτευση σε ευρύτερο επίπεδο. Σίγουρα όμως θα διασφαλίσουμε χρηματοδοτήσεις. Σημασία έχει να ξέρεις τι να τα κάνεις και πού να τα κατευθύνεις, ποιες παραγωγικές επενδύσεις βοηθάς, σε ποιο κομμάτι του μετασχηματισμού τους έχουν γίνει βήματα.
Επομένως, ο τοπικός σχεδιασμός, ένα μεγάλο παράρτημά του, είναι στο πώς ενισχύει τις τοπικές αλυσίδες αξίας, λαμβάνοντας όμως υπόψη όχι μια θεωρητική κατασκευή, αλλά τι γίνεται στην πράξη και ποιες δυνατότητες μπορούν να υπάρχουν.
Παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει, είναι υπαρκτή η απόκλιση της Δυτικής Ελλάδας από την Αττική αλλά και άλλες ελληνικές και ευρωπαϊκές περιφέρειες. Υπάρχει πρόοδος στην ενέργεια και σε άλλα, αλλά έχουμε το αεροδρόμιο του Αράξου, τη σιδηροδρομική σύνδεση, υποδομές ενεργειακές και πολλά άλλα ζητούμενα. Τι έρχεται για τη Δυτική Ελλάδα ως προς τα Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης;
Για να κατανοήσεις μια περιοχή πρέπει να περάσεις χρόνο και να ασχοληθείς επισταμένως.
Η αυτοδιοίκηση και οι φορείς μας έκαναν ταχύρυθμο πρόγραμμα για να καταλάβουμε με τον καλύτερο τρόπο τη Δυτική Ελλάδα. Πρόσφατα είχα πει ότι η τρεις νομοί της Δυτικής Ελλάδας είναι γίγαντες. Η Αχαΐα έχει έναν πιο διοικητικό τριτογενή χαρακτήρα σε συνδυασμό με τη γνώση του Πανεπιστημίου και την εξαιρετική δουλειά που κάνει ο πρύτανης Χρήστος Μπούρας. Η Ηλεία στον αγροδιατροφικό τομέα με τις περιβαλλοντικές προκλήσεις και η Αιτωλοακαρνανία με τον αγροτικό τομέα, την μεταποίηση και τις προκλήσεις της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
Προφανώς οι υποδομές παίζουν σημαντικό ρόλο. Ο δρόμος, το λιμάνι που πλέον το masterplan και την κρουαζιέρα, η πολύπαθη ιστορία του τρένου που πλέον είναι σε πιο ρεαλιστική βάση. Θα έρθουμε τον Ιούνιο και με τον αρμόδιο υπουργό τον κ. Κυρανάκη μαζί με το υπόλοιπο κυβερνητικό κλιμάκιο. Υπάρχει μια συζήτηση με τους τοπικούς φορείς που θα ολοκληρωθεί και θα πούμε με ποιον τρόπο σκεφτόμαστε να προχωρήσουμε. Ολες αυτές οι δυνατότητες των τριών νομών μπορούν να δείξουν την αναπτυξιακή δυναμική για τον δυτικό άξονα.
Κάποιες από τις προτάσεις είναι αρκετά ρεαλιστικές, όμως πάντοτε ο χρόνος παίζει ρόλο σε αυτά τα ζητήματα.
Η τελευταία ερώτηση αφορά το ζήτημα της κλιματικής ανθεκτικότητας και γενικά της διαχείρισης των φυσικών πόρων. Η Δυτική Ελλάδα είναι μια περιοχή που διακρίνεται για την ποικιλομορφία της. Υπάρχει και το ζήτημα της κλιματικής κρίσης, υπάρχουν και οι φυσικές καταστροφές, ενώ τώρα έχουμε και ζητήματα όπως στον Βουραϊκό με το θέμα του Οδοντωτού. Τι μπορούμε να κάνουμε; Ύπάρχει σχεδιασμός για να κάνουμε την περιοχή πιο ανθεκτική κλιματικά;
Νομίζω ότι συγκεντρώνονται πολλές από τις προκλήσεις στις τρεις περιοχές. Έχει στην Αχαΐα που έχει ένα μεγάλο αστικό παράκτιο μέτωπο. Πρόσφατα επισκέφθηκα τις εργασίες στο Ρίο όπου υπάρχει το θέμα της διάβρωσης της ακτής. Αυτές είναι σημαντικές προκλήσεις. Επίσης πλημμυρίζουν πολύ εύκολα οι περιοχές αυτές. Γι’ αυτό ταυτόχρονα τρέχει τώρα και η μελέτη και για τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα-Πύργος.
Όπως και στην Αιτωλοακαρνανία δεν μπορείς να μην λάβεις υπόψη τη λιμνοθάλασσα, τον πλούτο και βέβαια τη διαχείριση του νερού που πρέπει να υπάρξει. Ενώ στην Ηλεία έχουμε εύφορες πεδιάδες που είναι αρκετά ευάλωτες. Τα δύο σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής αλλά και το σκέλος των κινδύνων πλημμύρας για εμάς είναι μπούσουλας.
Επικαλούμαι και την αλλαγή που φέραμε στο τέλος του 2025 στο νέο ΕΠΑ, όπου όλα τα μεγάλα έργα τέτοιου χαρακτήρα θα πρέπει να έχουμε εξασφαλισμένες δεκαετής συντηρήσεις. Δεν μπορείς να ξεκινάς ένα έργο χωρίς να εξασφαλίσεις τη συντήρηση. Ειδικά για έργα κλιματικής ανθεκτικότητας ο σχεδιασμός είναι εικοσαετίας.
Οι δεσμεύσεις που γίνονται είναι σε αυτόν τον ορίζοντα γιατί έτσι πρέπει να δουλέψουμε. Προφανώς εδώ είναι μια περιοχή που χωρεί μια πιλοτική εφαρμογή όλων αυτών των χαρακτηριστικών. Το ανέφερε και ο υπουργός Ακης Σκέρτσος, ενώ το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει καθοριστικό ρόλο στο συγκεκριμένο κομμάτι. Όμως υπάρχει μια συνέργεια πολλών άλλων υπουργείων όπως Περιβάλλοντος, Εσωτερικών, Υποδομών και της αυτοδιοίκησης που θα πρέπει συντονισμένα να λειτουργήσουμε το επόμενο διάστημα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News