Titan: Τα λάθη, οι προειδοποιήσεις και η κουλτούρα που οδήγησαν στην τραγωδία

Η καναδική έκθεση περιγράφει ελλιπείς δοκιμές, συσσωρευμένες φθορές στο κύτος και εταιρική κουλτούρα που υποτίμησε κρίσιμες προειδοποιήσεις ασφαλείας

Titan: Τα λάθη, οι προειδοποιήσεις και η κουλτούρα που οδήγησαν στην τραγωδία

Το δυστύχημα του υποβρυχίου «Titan», που κατέρρευσε κοντά στο ναυάγιο του Τιτανικού τον Ιούνιο του 2023, δεν αποδίδεται μόνο σε μια τεχνική αστοχία. Η νέα έκθεση του Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών του Καναδά περιγράφει ένα σύνολο προβλημάτων στον σχεδιασμό, στις δοκιμές, στην εταιρική κουλτούρα και στην εποπτεία της OceanGate, της εταιρείας που διοργάνωνε τις αποστολές στα βάθη του Ατλαντικού.

Στο σκάφος επέβαιναν πέντε άνθρωποι, οι οποίοι σκοτώθηκαν ακαριαία όταν το «Titan» υπέστη καταστροφική κατάρρευση προς τα μέσα, κοντά στο ναυάγιο του Τιτανικού.

Σύμφωνα με την έκθεση, η OceanGate είχε επηρεαστεί από «ομαδική σκέψη» και «προκατάληψη επιβεβαίωσης», με αποτέλεσμα να μην αποτιμήσει σωστά το μέγεθος των κινδύνων που συνδέονταν με το υποβρύχιο.

Η εξαφάνιση και η επιχείρηση εντοπισμού

Το «Titan», μήκους 6,7 μέτρων, βυθίστηκε στον Ατλαντικό Ωκεανό τον Ιούνιο του 2023 με προορισμό το ναυάγιο του Τιτανικού. Περίπου δύο ώρες μετά την αναχώρησή του, οι επικοινωνίες χάθηκαν.

Η εξαφάνισή του προκάλεσε διεθνή επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, με τον Καναδά και τις ΗΠΑ να κινητοποιούν διαθέσιμα μέσα για τον εντοπισμό του.

Μέσα σε λίγες ημέρες, οι ερευνητές εντόπισαν συντρίμμια του σκάφους περίπου 640 χιλιόμετρα ανοιχτά των ακτών της Νέας Γης. Κατέληξαν τότε στο συμπέρασμα ότι όλοι οι επιβαίνοντες είχαν χάσει τη ζωή τους ακαριαία, όταν το σκάφος υπέστη καταστροφική κατάρρευση της κατασκευής του.

Ποιοι επέβαιναν στο Titan

Στο «Titan» επέβαιναν ο 58χρονος Βρετανός εξερευνητής και πιλότος Χάμις Χάρντινγκ, ο 48χρονος Βρετανοπακιστανός επιχειρηματίας Σαχζάντα Νταούντ και ο 19χρονος γιος του, Σουλεϊμάν.

Μαζί τους ήταν ο Πολ-Ανρί Ναργκεολέ, βαθυσκάφος δύτης, πιλότος υποβρυχίων, πρώην διοικητής του γαλλικού ναυτικού και ένας από τους σημαντικότερους ειδικούς στον κόσμο για το ναυάγιο του Τιτανικού, καθώς και ο Στόκτον Ρας, ιδρυτής της OceanGate.

Ο σχεδιασμός με ανθρακονήματα και οι δοκιμές

Η OceanGate παρουσιαζόταν ως εταιρεία υποθαλάσσιας εξερεύνησης που είχε αναπτύξει ένα υποβρύχιο από ανθρακονήματα για αποστολές σε ακραία βάθη.

Στην έκθεση, όπως αναφέρει ο Guardian, οι επιθεωρητές σημειώνουν ότι «δεν υπήρχε προηγούμενο για κατάδυση σε μεγάλα βάθη με επανδρωμένο υποβρύχιο από ανθρακονήματα» και ότι η εταιρεία αναγνώριζε, εσωτερικά και δημόσια, πως οι δραστηριότητές της έκρυβαν κινδύνους.

Η OceanGate είχε κατασκευάσει δύο μοντέλα του «Titan» σε κλίμακα 1/3, για να δοκιμάσει πώς θα αντιδρούσαν στις τεράστιες πιέσεις. Πραγματοποιήθηκαν έξι δοκιμές και τα δύο μοντέλα απέτυχαν σε βάθη μικρότερα από εκείνο όπου βρίσκεται ο Τιτανικός.

Στη συνέχεια, η εταιρεία τροποποίησε τον σχεδιασμό και τη διαδικασία κατασκευής, ώστε να περιορίσει το φαινόμενο της «κυματοειδούς παραμόρφωσης» των ανθρακονημάτων, μια ατέλεια που μπορεί να μειώσει σημαντικά την αντοχή του υλικού.

Οι φθορές που συσσωρεύονταν στο κύτος

Σύμφωνα με την έκθεση, χωρίς να το γνωρίζει η εταιρεία, ο κύλινδρος από ανθρακονήματα του «Titan» συσσώρευε φθορές κάθε φορά που βρισκόταν σε ακραίες πιέσεις.

Οι επιθεωρητές αναφέρουν ότι η συνήθης μηχανολογική πρακτική θα ήταν να υποβληθούν μοντέλα πλήρους κλίμακας σε πολύ μεγάλο αριθμό δοκιμαστικών κύκλων, ακόμη και σε εκατοντάδες ή χιλιάδες δοκιμές.

Η OceanGate πραγματοποίησε περιορισμένες δοκιμές στο τελικό σκάφος. Παρότι έγιναν δοκιμές σε βάθη αντίστοιχα ή και μεγαλύτερα από εκείνα του Τιτανικού, δεν ακολούθησε περαιτέρω ανάλυση για το πότε και αν το κύτος θα μπορούσε να αποτύχει ύστερα από επαναλαμβανόμενη χρήση.

«Ο αριθμός των κύκλων ακραίας πίεσης που μπορούσε να αντέξει το κύτος πλήρους κλίμακας παρέμενε άγνωστος», αναφέρει η έκθεση.

Τα περιστατικά που είχαν προηγηθεί

Οι επιθεωρητές εξέτασαν υπολείμματα του υλικού που χρησιμοποιήθηκε στο κύτος και εντόπισαν δομικές ατέλειες που αποδυνάμωναν την αντοχή του σκάφους.

Κατέγραψαν, επίσης, περιστατικά στα οποία το «Titan» ενδέχεται να υπέστη ζημιές. Μεταξύ αυτών ήταν μια σύγκρουση με το μπροστινό αριστερό τμήμα του Τιτανικού το 2022, καθώς και ένας δυνατός κρότος που ακούστηκε κατά την ανάδυση από άλλη κατάδυση λίγες ημέρες αργότερα.

Το υποβρύχιο παρέμεινε ακόμη εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες για σχεδόν έναν χρόνο, από το 2022 έως το 2023.

«Κάθε φορά που μια κατασκευή καταπονείται, μπορεί να συσσωρεύονται μικρές βλάβες. Όσο μεγαλύτερη είναι η καταπόνηση που δέχεται η κατασκευή, τόσο πιο γρήγορα συσσωρεύονται αυτές οι βλάβες», σημειώνεται στην έκθεση.

Η 14η αποστολή και το σύστημα προειδοποίησης

Το «Titan» είχε ολοκληρώσει επιτυχώς 13 καταδύσεις, όμως οι συσσωρευμένες αδυναμίες στα υλικά αποδείχθηκαν μοιραίες στην 14η αποστολή.

Αν και δεν ανακτήθηκαν όλα τα συντρίμμια, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αστοχία του κύτους συνέβη 5,397 δευτερόλεπτα μετά την αποστολή του τελευταίου γραπτού μηνύματος από το πλήρωμα, σε βάθος μεγαλύτερο των 3.000 μέτρων.

Το ακουστικό σύστημα παρακολούθησης, το οποίο υποτίθεται ότι θα προειδοποιούσε για επικείμενη δομική αστοχία, «δεν είχε δοκιμαστεί ώστε να αποδειχθεί ότι θα παρείχε με συνέπεια επαρκή προειδοποίηση».

Σύμφωνα με την έκθεση, όταν σημειώθηκε η καταστροφή, το σύστημα «δεν λειτούργησε όπως προβλεπόταν κατά το συμβάν».

Η εταιρική κουλτούρα της OceanGate

Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα, οι επιθεωρητές στάθηκαν και στην κουλτούρα της OceanGate.

Η έκθεση περιγράφει «κλειστό τρόπο σκέψης, πιέσεις για ομοφωνία και υπερεκτίμηση της δύναμης της ομάδας», στοιχεία που αύξησαν το ρίσκο της αποστολής.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, εργαζόμενοι με εξειδικευμένες γνώσεις αποχώρησαν από την εταιρεία ή απολύθηκαν αφού εξέφρασαν ανησυχίες για ζητήματα ασφαλείας ή διατύπωσαν απόψεις διαφορετικές από εκείνες του διευθύνοντος συμβούλου.

Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι η προκατάληψη επιβεβαίωσης επηρέαζε τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση κινδύνου της OceanGate, ειδικά σε ό,τι αφορούσε τη δομική ακεραιότητα και τη διάρκεια ζωής του κύτους πίεσης του «Titan».

Τα κενά στην εποπτεία

Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι ο χώρος των βαθυσκαφών είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκώς ρυθμισμένος.

Στην έκθεση σημειώνεται ότι «δεν υπήρχαν εξωτερικοί έλεγχοι στις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου της OceanGate από τις ρυθμιστικές αρχές» σε καμία από τις χώρες όπου δραστηριοποιούνταν η εταιρεία, ούτε εποπτεία από αναγνωρισμένο οργανισμό πιστοποίησης.

Λόγω της περιορισμένης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Transport Canada και άλλων κρατικών υπηρεσιών, η υπηρεσία συχνά δεν είχε κρίσιμα στοιχεία για το «Titan».

Σε μία περίπτωση, το υπουργείο Αλιείας και Ωκεανών του Καναδά συμμετείχε σε αποστολή της OceanGate το 2021 και διαπίστωσε ότι το σκάφος δεν είχε εγκριθεί ή πιστοποιηθεί από καμία ρυθμιστική αρχή, ήταν κατασκευασμένο από υλικό που δεν χρησιμοποιείται ευρέως σε επανδρωμένα υποβρύχια και η εταιρεία δεν διέθετε ασφαλιστική κάλυψη.

Η προειδοποίηση των καναδικών αρχών

Η OceanGate ανακοίνωσε τον Ιούλιο του 2023 ότι είχε διακόψει «όλες τις εξερευνητικές και εμπορικές δραστηριότητες».

Η Transport Canada προειδοποίησε ότι, χωρίς αλλαγές στην πολιτική εποπτείας, «υπάρχει κίνδυνος σκάφη και πληρώματα να συνεχίσουν να επιχειρούν χωρίς τις ελάχιστες δικλίδες ασφαλείας, οδηγώντας σε επικίνδυνες συνθήκες και πιθανώς σε θανατηφόρα ατυχήματα».

Ο πρόεδρος του TSB, Γιοάν Μαριέ, δήλωσε: «Εδώ και χρόνια ζητούμε ισχυρότερη ρυθμιστική εποπτεία στον ναυτιλιακό τομέα. Οι ζωές ανθρώπων βρίσκονται σε κίνδυνο όταν τα κενά ασφαλείας παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125