Το παραλιακό μέτωπο της Πάτρας ως τεστ πολιτικής ωριμότητας

Στη ζωή τα πάντα χρειάζονται αρμονία και ισορροπία. Οι μεγάλες αλλαγές δεν προκύπτουν ποτέ από μία μόνο παρέμβαση, από ένα μόνο έργο, από μια μόνο απόφαση. Χρειάζεται να συνυπάρξουν διαφορετικά στοιχεία, να κουμπώσουν μεταξύ τους και να υπηρετήσουν έναν κοινό στόχο.

Αυτό ακριβώς ισχύει και για το παραλιακό μέτωπο της Πάτρας.

Η ανάπλαση που σχεδιάζει ο Δήμος Πατρέων και η παράλληλη ανάπτυξη του βόρειου λιμανιού, με τις εμπορικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες που αναμένεται να φιλοξενήσει, μπορούν να αποτελέσουν δύο κομμάτια του ίδιου παζλ. Το ένα δεν πρέπει να ακυρώνει το άλλο. Η δημόσια αναψυχή, η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στη θάλασσα και η προστασία του δημόσιου χώρου μπορούν και πρέπει να συνυπάρξουν με μια λελογισμένη οικονομική δραστηριότητα.

Γιατί μια πόλη δεν είναι μουσείο. Δεν είναι ένας χώρος που απλώς διατηρείται ανέγγιχτος για να τον θαυμάζουμε. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που πρέπει να παράγει ζωή, κίνηση, ευκαιρίες και εισόδημα.

Είπαμε, η δημοτική Αρχή της Πάτρας είναι κομμουνιστική. Έχει συγκεκριμένη ιδεολογική αφετηρία και διαφορετική αντίληψη για την επιχειρηματικότητα και την αξιοποίηση του δημόσιου χώρου. Αυτό είναι γνωστό και αποτελεί πολιτική της επιλογή. Και επίσης είναι σωστή η πρόθεσή της για τη διαφύλαξη του δημόσιου χαρακτήρα της βιτρίνας της πόλης.

Όμως οι ιδεολογίες δεν μπορούν να καταργούν την πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα λέει πως μια τόσο μεγάλη παραθαλάσσια έκταση χρειάζεται ανθρώπινη δραστηριότητα. Χρειάζεται σημεία συνάντησης που θα τα έχει, αλλά χρειάζεται επίσης κι έναν χώρο όπου ο πολίτης θα μπορεί να πιει έναν καφέ, να φάει κάτι, να σταματήσει μετά από έναν περίπατο. Χρειάζεται στοιχεία που θα δημιουργούν οικονομικό αποτύπωμα.

Διαβάστε επίσης: «Nαι» στην προμελέτη για το νέο παραλιακό μέτωπο της Πάτρας αλλά χωρίς ομοφωνία – Η απόφαση, οι ενστάσεις και τα μεγάλα στοιχήματα

Δεν μιλάμε για τσιμεντοποίηση της ακτής. Δεν μιλάμε για μια νέα άναρχη ανάπτυξη τύπου δεκαετιών του ’80 και του ’90. Μιλάμε για μια ισορροπημένη προσέγγιση, για μια σύγχρονη αστική αντίληψη όπου ο δημόσιος χώρος προστατεύεται αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη συζήτηση.

Οι σωστές παρατηρήσεις της αντιπολίτευσης

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο Δημοτικό Συμβούλιο ακούστηκαν πολλές εύστοχες παρατηρήσεις από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης.

Ο Κώστας Σβόλης σωστά επισήμανε ότι μια τόσο σημαντική μελέτη θα μπορούσε να είχε περάσει από μια ειδική επιτροπή αξιολόγησης, με επιστήμονες και ανθρώπους που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν μια διαφορετική ματιά.

Ο Πέτρος Ψωμάς σωστά υποστήριξε πως ένα έργο τέτοιας κλίμακας θα άξιζε έναν διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, ώστε η Πάτρα να διεκδικήσει ιδέες και προσεγγίσεις από το διεθνές περιβάλλον.

Ο Βασίλης Αϊβαλής κατέθεσε επίσης ενδιαφέρουσες προτάσεις για τη βελτίωση της μελέτης και τη μεγαλύτερη σύνδεση του έργου με τις ανάγκες της πόλης.

Και βεβαίως υπάρχει ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα: η εξωστρέφεια. Η διαβούλευση. Η συνεργασία με φορείς, πανεπιστήμια, επαγγελματικούς οργανισμούς και την ίδια την κοινωνία.

Ένα έργο που αλλάζει τη φυσιογνωμία μιας πόλης δεν μπορεί να είναι υπόθεση λίγων ανθρώπων. Χρειάζεται κοινωνική νομιμοποίηση.

Όλα αυτά είναι σωστά.

Όμως, υπάρχει μια στιγμή που η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να αφήσει χώρο στην πόλη. Και αυτή η στιγμή είναι τώρα.

Διαβάστε επίσης: Ιδού τα σχέδια για το παραλιακό μέτωπο της Πάτρας – Ολες οι ΦΩΤΟΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ από την προμελέτη

Δεν μας παίρνει άλλη καθυστέρηση

Η Πάτρα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο. Η τοπική οικονομία αντιμετωπίζει διαχρονικές αδυναμίες. Η πόλη έχει χάσει παραγωγικό δυναμισμό. Έχει δυσκολευτεί να μετατρέψει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε πραγματικές ευκαιρίες ανάπτυξης.

Σε αυτή τη συγκυρία δεν υπάρχει η πολυτέλεια να χαθεί ακόμη ένα μεγάλο έργο μέσα σε έναν κύκλο πολιτικών αντιπαραθέσεων, ενστάσεων και αλληλοκατηγοριών.

Σήμερα το βασικό ζητούμενο είναι να προχωρήσει η ανάπλαση.

Η κάθε δημοτική Αρχή είναι προσωρινή διαχειρίστρια μιας πόλης που ανήκει στους πολίτες της και στις επόμενες γενιές.

Αν η σημερινή δημοτική Αρχή επιλέγει να μην επιτρέψει εμπορικές χρήσεις στο παραλιακό μέτωπο, αυτή είναι η πολιτική της απόφαση. Όμως μια επόμενη δημοτική Αρχή θα έχει το δικαίωμα να επανεξετάσει το μοντέλο, να αλλάξει κατεύθυνση και να προσαρμόσει τη λειτουργία του χώρου στις νέες ανάγκες.

Το χειρότερο σενάριο δεν είναι να διαφωνούμε για το μοντέλο ανάπτυξης.

Το χειρότερο σενάριο είναι να μην κάνουμε τίποτα.

Το πρόβλημα δεν είναι η μελέτη και η εφαρμογή της. Είναι η πολιτική κουλτούρα

Το πιο απογοητευτικό στοιχείο σε αυτή την υπόθεση δεν είναι οι διαφορετικές απόψεις. Οι διαφορετικές απόψεις είναι υγιές στοιχείο της δημοκρατίας.

Το πρόβλημα είναι η πολιτική κουλτούρα που επικρατεί συνήθως στην Πάτρα.

Μια κουλτούρα όπου το πρώτο φίλτρο κάθε απόφασης δεν είναι πάντα το «τι χρειάζεται η πόλη», αλλά το «τι συμφέρει πολιτικά την παράταξή μας».

Και αυτό αφορά σχεδόν όλους.

Το «λίγο» πολιτικό δυναμικό της Πάτρας δεν αφορά μόνο πρόσωπα. Αφορά κυρίως τρόπο σκέψης.

Μια πόλη με ιστορία, πανεπιστήμιο, λιμάνι, πολιτιστικό κεφάλαιο και γεωγραφική θέση στρατηγικής σημασίας δεν μπορεί να συζητά συνεχώς με όρους μικροπολιτικής.

Δεν μπορεί κάθε μεγάλη απόφαση να μετατρέπεται σε πεδίο κομματικής σύγκρουσης.

Δεν μπορεί κάθε πρόταση να αξιολογείται πρώτα με βάση το ποιος την είπε και όχι με βάση το αν βοηθά την πόλη.

Η Πάτρα χρειάζεται πολιτική ωριμότητα. Χρειάζεται ανθρώπους που θα μπορούν να δουν πέρα από τον εκλογικό κύκλο.

Γιατί το παραλιακό μέτωπο δεν ανήκει ούτε στη σημερινή δημοτική Αρχή ούτε στην αντιπολίτευση.

Ανήκει στην Πάτρα.

Η θάλασσα από μόνη της δεν αρκεί

Υπάρχει όμως και μια ακόμη μεγάλη παγίδα.

Να πιστέψουμε ότι η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου από μόνη της θα αλλάξει την πόλη.

Δεν θα την αλλάξει.

Θα αποτελέσει ένα σημαντικό asset. Ένα πολύτιμο εργαλείο. Ένα νέο σημείο αναφοράς.

Αλλά δεν αρκεί.

Γιατί παραλιακά μέτωπα υπάρχουν εκατοντάδες σε όλο τον κόσμο.

Η διαφορά βρίσκεται στο πώς τα αξιοποιείς.

Πριν από λίγο καιρό βρέθηκα στη Χώρα των Βάσκων στην Ισπανία. Στο Μπιλμπάο και στο Σαν Σεμπαστιάν.

Για το Μπιλμπάο έχουν γραφτεί χιλιάδες σελίδες. Το περίφημο «Bilbao Effect» αποτελεί διεθνές case study για το πώς μια βιομηχανική πόλη κατάφερε, μέσα από την ανάπλαση των όχθεων του ποταμού Νερβιόν και τη δημιουργία του Μουσείου Guggenheim, να αλλάξει ταυτότητα.

Όμως η πόλη που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν το Σαν Σεμπαστιάν.

Ή όπως την αποκαλούν οι Βάσκοι, η Ντονόστια.

Τι έκανε διαφορετικά το Σαν Σεμπαστιάν

Το Σαν Σεμπαστιάν δεν έγινε τουριστική πόλη επειδή είχε απλώς μια όμορφη παραλία.

Πολλές πόλεις έχουν θάλασσα.

Το Σαν Σεμπαστιάν δημιούργησε στρατηγική.

Ξεκίνησε από τον 19ο αιώνα, όταν η ισπανική βασιλική οικογένεια το επέλεξε ως θερινό προορισμό. Η παρουσία της δημιούργησε μια κοσμοπολίτικη ταυτότητα, έφερε επενδύσεις και ανέπτυξε τις υποδομές.

Στη συνέχεια η πόλη προστάτευσε το σημαντικότερο κεφάλαιό της: τον δημόσιο χώρο.

Η παραλία La Concha δεν μετατράπηκε σε μια ανεξέλεγκτη ζώνη οικοδόμησης.

Δημιουργήθηκαν πεζόδρομοι, χώροι πρασίνου, διαδρομές περιπάτου. Η θάλασσα έγινε το σαλόνι της πόλης.

Όμως το μεγάλο της όπλο ήταν η σύνδεση της ποιότητας ζωής με την οικονομική ανάπτυξη.

Η γαστρονομία έγινε παγκόσμιο brand.

Τα pintxos, τα μικρά γαστρονομικά δημιουργήματα της βασκικής κουζίνας, μετατράπηκαν σε εμπειρία.

Η πόλη επένδυσε στον πολιτισμό, στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου, στα μουσεία, στις εκδηλώσεις.

Δημιούργησε συνεδριακό τουρισμό μέσω του Kursaal.

Επένδυσε στην καθαριότητα, στις μετακινήσεις, στους δημόσιους χώρους.

Και κυρίως: δεν κυνήγησε τον φθηνό μαζικό τουρισμό.

Κυνήγησε την ποιότητα.

Η Πάτρα έχει τα δικά της όπλα

Το ενδιαφέρον είναι ότι η Πάτρα δεν ξεκινά από το μηδέν.

Έχει:

• παραλιακό μέτωπο,
• πανεπιστήμιο,
• λιμάνι,
• καρναβάλι,
• πολιτισμό,
• ισχυρή τοπική γαστρονομία,
• οινοποιία,
• ανθρώπινο δυναμικό.

Έχει όλα τα συστατικά.

Αυτό που λείπει είναι η σύνθεση.

Η πόλη δεν χρειάζεται άλλη μια δεκαετία συζητήσεων για το τι δεν μπορεί να γίνει.

Χρειάζεται σχέδιο για το τι μπορεί να γίνει.

Η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου μπορεί να είναι η αρχή μιας νέας εποχής.

Αλλά μόνο αν συνοδευτεί από μια συνολική στρατηγική:

• τουριστικής ανάπτυξης,
• πολιτιστικής εξωστρέφειας,
• σύνδεσης με το Πανεπιστήμιο,
• αξιοποίησης του λιμανιού,
• ενίσχυσης της τοπικής επιχειρηματικότητας.

Το μεγάλο στοίχημα της Πάτρας δεν είναι να φτιάξει μια όμορφη παραλία.

Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να σκεφτεί διαφορετικά.

Ότι μπορεί να ξεπεράσει τη μικρή πολιτική.

Ότι μπορεί να αποφασίσει όχι για τις επόμενες εκλογές, αλλά για τις επόμενες γενιές.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι πόλεις δεν αλλάζουν μόνο με έργα.

Αλλάζουν όταν αλλάζει η νοοτροπία των ανθρώπων που τις διοικούν.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News