Τρεις 16χρονοι από τη Ναύπακτο βρήκαν σύμμαχο το φως απέναντι στον εχθρό των μελισσών
Ο Γιώργος Γκέκας, η Νικολέτα Μαλιάρη και ο Γιώργος Μπαμπάνης δημιούργησαν μια ηλιακή συσκευή που επιχειρεί να εξουδετερώσει επικίνδυνα παράσιτα χωρίς χημικά. Η εφεύρεσή τους κέρδισε ευρωπαϊκό βραβείο καινοτομίας στη Φυσική στο Κίελο της Γερμανίας
Μπορούν τρεις 16χρονοι να βρουν μια νέα απάντηση σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί εδώ και δεκαετίες τους μελισσοκόμους σε ολόκληρο τον κόσμο; Ο Γιώργος Γκέκας, η Νικολέτα Μαλιάρη και ο Γιώργος Μπαμπάνης από τη Ναύπακτο αποφάσισαν να το επιχειρήσουν και η ιδέα τους έφτασε μέχρι τη Γερμανία, όπου απέσπασε μια σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση.
Η εφεύρεσή τους ονομάζεται «Varroa-X» και έχει έναν φιλόδοξο στόχο: να αντιμετωπίσει το παράσιτο Varroa destructor, έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς των μελισσών, αξιοποιώντας την υπεριώδη ακτινοβολία αντί για συμβατικές χημικές ουσίες.
Η μαθητική ομάδα παρουσίασε την κατασκευή της στον 37ο Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Νέων Επιστημόνων (EUCYS 2026), που πραγματοποιήθηκε από τις 22 έως τις 27 Σεπτεμβρίου στο Κίελο της Γερμανίας, κατακτώντας το βραβείο καινοτομίας στη Φυσική «Friends of the Faculty of Engineering Innovation Award in Physics».
Οι τρεις νέοι μίλησαν για την εμπειρία τους και την κατασκευή στην εκπομπή «Εκ του Σύνεγγυς», παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο μια επιστημονική ιδέα μετατράπηκε σε πραγματικό πρωτότυπο.
Ένα μικροσκοπικό παράσιτο, ένας μεγάλος κίνδυνος
Το πρόβλημα που επέλεξαν να αντιμετωπίσουν δεν είναι καθόλου ασήμαντο.
Το άκαρι Varroa destructor προσβάλλει τις μέλισσες, παρασιτεί εις βάρος τους και μπορεί να μεταφέρει ιούς που αποδυναμώνουν ολόκληρα μελίσσια.
Για τους μελισσοκόμους, η αντιμετώπισή του αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις, καθώς απαιτούνται συστηματικοί έλεγχοι και κατάλληλες θεραπείες ώστε να περιορίζονται οι απώλειες.
Η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη επειδή ορισμένοι πληθυσμοί του παρασίτου έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα σε χημικές δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμησή του.
Οι τρεις μαθητές αναζήτησαν μια διαφορετική προσέγγιση: αντί να χρησιμοποιήσουν μια ακόμη χημική θεραπεία, επιχείρησαν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του φωτός.
Πώς λειτουργεί η εφεύρεση Varroa-X
Η συσκευή που σχεδίασαν μοιάζει με μικρό τούνελ, το οποίο μπορεί να τοποθετηθεί στην είσοδο της κυψέλης.
Καθώς οι μέλισσες περνούν από το εσωτερικό του, το σύστημα χρησιμοποιεί ειδική υπεριώδη ακτινοβολία μήκους κύματος 275 νανομέτρων, με στόχο την αντιμετώπιση των παρασίτων που ενδέχεται να μεταφέρουν στο σώμα τους.
Το εσωτερικό της κατασκευής διαθέτει επένδυση από ιδιαίτερα ανακλαστικό υλικό, γνωστό ως PTFE, που βοηθά στην καλύτερη κατανομή της ακτινοβολίας.
Με αυτόν τον τρόπο η ομάδα επιχειρεί να περιορίσει τα σημεία στα οποία το παράσιτο θα μπορούσε να προστατεύεται από το φως.
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι ότι η συσκευή έχει σχεδιαστεί ώστε να τροφοδοτείται από ηλιακή ενέργεια, περιορίζοντας την ανάγκη εξωτερικής ηλεκτροδότησης.
Η λογική της εφεύρεσης είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα προστασίας που θα μπορούσε να λειτουργεί συμπληρωματικά στη μελισσοκομική πρακτική, χωρίς να αφήνει χημικά κατάλοιπα στο μέλι ή στο κερί.
Ωστόσο, η διάκριση της κατασκευής δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά της σε ευρεία εμπορική χρήση. Για κάτι τέτοιο απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές, ιδίως ως προς την επίδραση της ακτινοβολίας στις ίδιες τις μέλισσες και τη λειτουργία της συσκευής σε πραγματικές συνθήκες μελισσοκομίας.
Από τα σχολεία της περιοχής στο ευρωπαϊκό βραβείο
Πίσω από το Varroa-X βρίσκονται τρεις μαθητές διαφορετικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Ο Γιώργος Γκέκας φοιτά στο 2ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου, η Νικολέτα Μαλιάρη στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο – Λύκειο Μεσολογγίου και ο Γιώργος Μπαμπάνης στα Εκπαιδευτήρια Κοτρώνη.
Οι τρεις τους αναδείχθηκαν μέσα από τον Εθνικό Διαγωνισμό Νέων Επιστημόνων και εκπροσώπησαν την Ελλάδα στη μεγάλη ευρωπαϊκή διοργάνωση, όπου παρουσίασαν την εργασία τους σε διεθνή κριτική επιτροπή.
Η διάκρισή τους ανακοινώθηκε επισήμως την 1η Οκτωβρίου από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Η ελληνική αποστολή απέσπασε συνολικά δύο βραβεία, με το Varroa-X να ξεχωρίζει στην κατηγορία της καινοτομίας στη Φυσική.
Πέρα όμως από το βραβείο, η ιστορία των τριών μαθητών έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η έρευνά τους ξεκίνησε από ένα πραγματικό πρόβλημα και όχι απλώς από την επιθυμία συμμετοχής σε έναν επιστημονικό διαγωνισμό.
Μια ιδέα από τη Ναύπακτο με προοπτικές
Η προστασία των μελισσών δεν αφορά αποκλειστικά τους παραγωγούς μελιού. Οι μέλισσες έχουν σημαντικό ρόλο στην επικονίαση των φυτών και στη γεωργική παραγωγή, επομένως η διατήρηση υγιών πληθυσμών τους αποτελεί ευρύτερο περιβαλλοντικό και οικονομικό ζήτημα.
Η πρόταση των τριών μαθητών επιχειρεί να συνδυάσει τη Φυσική, την τεχνολογία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε μια εφαρμογή που θα μπορούσε, εφόσον αποδειχθεί αποτελεσματική και ασφαλής, να αποκτήσει πρακτική αξία.
Στην πρόσφατη τηλεοπτική τους παρουσία, ο Γιώργος Γκέκας, η Νικολέτα Μαλιάρη και ο Γιώργος Μπαμπάνης μίλησαν για την πορεία της ιδέας τους και την εμπειρία από τον διαγωνισμό στη Γερμανία.
Η ευρωπαϊκή αναγνώριση αποτελεί ήδη μια σημαντική επιτυχία. Η επόμενη πρόκληση είναι η περαιτέρω επιστημονική αξιολόγηση και εξέλιξη της κατασκευής.
Για την ώρα, η ιστορία των τριών 16χρονων αποδεικνύει κάτι ουσιαστικό: ότι η καινοτομία δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο μεγάλων ερευνητικών κέντρων. Μπορεί να ξεκινήσει και από μια μαθητική ομάδα στη Ναύπακτο, με μια καλή ερώτηση, επιμονή και την προσπάθεια να βρεθεί μια διαφορετική λύση σε ένα πραγματικό πρόβλημα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Πληρωμές e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: 2,5 δισ. ευρώ σε 4,3 εκατ. δικαιούχους έως τις 27 Νοεμβρίου
Το GTA 6 σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο στην ιστορία του gaming και οχι μόνο
Τι συμβαίνει με την υποβασταζόμενη Μαράια Κάρεϊ;
Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: Γιατί το HPV test προκρίνεται έναντι του Παπ
Claude και Anthropic μπροστά σε μια ιστορική ανακάλυψη – Έλυσε ίσως το μεγαλύτερο μαθηματικό πρόβλημα της χιλιετίας
