Walkman: Όταν η μουσική χώρεσε για πρώτη φορά στην τσέπη
Σήμερα μοιάζει αυτονόητο. Να βάζεις ακουστικά στο λεωφορείο, στο περπάτημα, στο ταξίδι, στη δουλειά, στο σπίτι, ακόμη και για να μη μιλήσεις σε κανέναν.
Πολύ πριν η μουσική γίνει ειδοποίηση στο κινητό, προτεινόμενη λίστα και ασύρματο ακουστικό, υπήρξε μια μικρή μπλε και ασημί συσκευή που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι άκουγαν τραγούδια. Την 1η Ιουλίου 1979, η Sony παρουσίασε το πρώτο Walkman και μαζί του μια νέα καθημερινή συνήθεια: να περπατάς στον δρόμο με τη δική σου μουσική.
Σήμερα μοιάζει αυτονόητο. Να βάζεις ακουστικά στο λεωφορείο, στο περπάτημα, στο ταξίδι, στη δουλειά, στο σπίτι, ακόμη και για να μη μιλήσεις σε κανέναν. Το 1979, όμως, η εικόνα ενός ανθρώπου που κυκλοφορούσε δημόσια φορώντας ακουστικά και ακούγοντας μόνος του μουσική δεν ήταν καθόλου αυτονόητη. Ήταν σχεδόν παράξενη.
Το πρώτο Walkman, το TPS-L2, κυκλοφόρησε στην Ιαπωνία την 1η Ιουλίου 1979. Ήταν φορητό κασετόφωνο, μικρό, μεταλλικό, με χαρακτηριστικό μπλε και ασημί χρώμα. Δεν ήταν απλώς μια νέα ηλεκτρονική συσκευή. Ήταν η αρχή μιας μεγάλης αλλαγής: η μουσική έφευγε από το σαλόνι, το αυτοκίνητο, το πικάπ και το ραδιόφωνο και περνούσε στην τσέπη.
Η μουσική έγινε προσωπική υπόθεση
Μέχρι τότε, η ακρόαση μουσικής ήταν συνδεδεμένη κυρίως με συγκεκριμένους χώρους. Άκουγες δίσκους στο σπίτι, ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο, μουσική σε παρέες, σε μπαρ, σε δωμάτια. Το Walkman έδωσε στον ακροατή κάτι διαφορετικό: ιδιωτικότητα μέσα στον δημόσιο χώρο.
Ξαφνικά, ο δρόμος μπορούσε να έχει μουσική. Το λεωφορείο μπορούσε να έχει μουσική. Ένας περίπατος μπορούσε να μοιάζει με σκηνή από ταινία. Ο καθένας μπορούσε να φτιάχνει το δικό του μικρό soundtrack, πριν ακόμη υπάρξει αυτή η λέξη στην καθημερινή μας γλώσσα.
Δεν είναι τυχαίο ότι το Walkman συνδέθηκε τόσο έντονα με τη νεανική κουλτούρα των δεκαετιών του ’80 και του ’90. Ήταν αντικείμενο, αξεσουάρ, δήλωση, καταφύγιο. Το φορούσες στη ζώνη, άλλαζες κασέτες, κουβαλούσες μαζί σου αγαπημένα άλμπουμ ή κασέτες γραμμένες από φίλους. Η μουσική δεν ήταν ακόμη άπειρη, όπως σήμερα. Είχε βάρος, πλευρές, διάρκεια, μπαταρίες που τελείωναν και κασέτες που μασούσε το μηχάνημα.
Το παράξενο κουμπί και οι δύο υποδοχές ακουστικών
Το πρώτο Walkman είχε και μια λεπτομέρεια που σήμερα μοιάζει σχεδόν αστεία. Διέθετε δύο υποδοχές ακουστικών, ώστε δύο άνθρωποι να μπορούν να ακούσουν ταυτόχρονα την ίδια μουσική. Είχε επίσης το κουμπί «Hotline», που χαμήλωνε τη μουσική και ενεργοποιούσε ένα μικρόφωνο, για να μπορεί ο χρήστης να μιλήσει χωρίς να βγάλει τα ακουστικά.
Η ειρωνεία είναι ωραία: η συσκευή που έκανε τη μουσική τόσο προσωπική είχε αρχικά σχεδιαστεί και με μια μικρή αγωνία κοινωνικότητας. Λες και έπρεπε να δικαιολογήσει το γεγονός ότι ο ακροατής θα απομονωνόταν για λίγο από τον κόσμο γύρω του.
Στην πράξη, ο κόσμος δεν ήθελε τόσο να μοιραστεί το Walkman. Ήθελε να χαθεί μέσα του.
Από την κασέτα στο streaming
Αν σήμερα ακούμε μουσική στο κινητό, αλλάζουμε τραγούδι με ένα άγγιγμα και αφήνουμε έναν αλγόριθμο να μας προτείνει τι ταιριάζει στη διάθεσή μας, ένα κομμάτι αυτής της διαδρομής ξεκινά από το Walkman. Όχι επειδή ήταν η πρώτη φορητή συσκευή ήχου με την τεχνική έννοια, αλλά επειδή έκανε μαζική και επιθυμητή την ιδέα της προσωπικής ακρόασης.
Μετά ήρθαν τα Discman, τα MP3 players, τα iPod, τα smartphones και οι πλατφόρμες streaming. Η τεχνολογία άλλαξε πολλές φορές. Η βασική ιδέα, όμως, έμεινε σχεδόν ίδια: η μουσική μάς ακολουθεί.
Το Walkman έγινε σύμβολο μιας εποχής όχι μόνο επειδή πούλησε εκατομμύρια συσκευές, αλλά επειδή άλλαξε κάτι στην καθημερινή στάση του σώματος. Άνθρωποι με ακουστικά, βλέμμα αλλού, χέρι στην τσέπη, κασέτα μέσα, κόσμος έξω. Μια εικόνα που κάποτε φαινόταν νέα και σήμερα είναι παντού.
Ίσως γι’ αυτό η νοσταλγία γύρω από το Walkman δεν αφορά μόνο την κασέτα. Αφορά την πρώτη φορά που η μουσική έγινε τόσο προσωπική, τόσο φορητή και τόσο δική μας. Πριν τα playlists, πριν τα likes, πριν τις ειδοποιήσεις, πριν η ακρόαση γίνει δεδομένη, υπήρχε εκείνο το μικρό κασετόφωνο που έμαθε τον κόσμο να περπατά με μουσική.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
