Γιατί νευριάζεις πιο εύκολα όταν έχει ζέστη

Έχεις κοιμηθεί άσχημα, η ζέστη έχει αρχίσει από το πρωί και το air condition στο γραφείο έχει γίνει ήδη θέμα συζήτησης. Κάποιος σου κάνει μια απλή ερώτηση, ακούς έναν θόρυβο που υπό κανονικές συνθήκες θα αγνοούσες, έρχεται ένα μήνυμα που σε πιέζει λίγο παραπάνω και ξαφνικά νιώθεις ότι όλα σε ενοχλούν.

Δεν είναι απαραίτητα ότι «έχεις νεύρα». Μπορεί το σώμα σου να έχει ήδη κουραστεί από τη ζέστη πριν το καταλάβεις.

Η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο το σώμα. Μπορεί να επηρεάσει και τη διάθεση, τη συγκέντρωση, την υπομονή και τον τρόπο που αντιδράς. Και αυτό γίνεται πιο έντονο όταν συνδυάζεται με κακό ύπνο, αφυδάτωση, μποτιλιάρισμα, θόρυβο, δουλειά, πίεση στο σπίτι ή πολλές ώρες σε ένα περιβάλλον που δεν σε δροσίζει πραγματικά.

Γιατί η ζέστη δεν είναι μόνο σωματική δυσφορία

Όταν έχει πολύ ζέστη, το σώμα προσπαθεί συνεχώς να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σε ασφαλή επίπεδα. Ιδρώνεις περισσότερο, χάνεις υγρά, κουράζεσαι πιο εύκολα και μπορεί να δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς. Αυτή η σωματική πίεση δεν μένει πάντα «στο σώμα». Περνά και στη συμπεριφορά.

Η American Psychological Association έχει επισημάνει ότι η ζέστη μπορεί να έχει ψυχολογικές συνέπειες, από ευερεθιστότητα και παρορμητικότητα μέχρι δυσκολία συγκέντρωσης. Με απλά λόγια, όταν το σώμα πιέζεται από τη θερμοκρασία, το μυαλό μπορεί να λειτουργεί με λιγότερη άνεση και λιγότερη ψυχραιμία.

Γι’ αυτό μια μικρή καθυστέρηση στην κίνηση μπορεί να σου φανεί αφόρητη. Ένα σχόλιο στη δουλειά μπορεί να ακουστεί πιο ενοχλητικό απ’ όσο είναι. Μια απλή διαφωνία στο σπίτι μπορεί να πάρει μεγαλύτερη ένταση. Δεν σημαίνει ότι η ζέστη «φταίει για όλα», αλλά μπορεί να χαμηλώσει το όριο της αντοχής σου.

Ο κακός ύπνος κάνει τα νεύρα πιο εύκολα

Το καλοκαίρι, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ζέστη της ημέρας. Είναι και η ζέστη της νύχτας.

Αν κοιμήθηκες με διακοπές, αν ξύπνησες πολλές φορές, αν δεν δροσίστηκε ποτέ το δωμάτιο ή αν άργησες να αποκοιμηθείς, την επόμενη ημέρα ξεκινάς ήδη με λιγότερες αντοχές. Και όταν οι αντοχές είναι χαμηλές, η υπομονή πέφτει πιο γρήγορα.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό One Earth έδειξε ότι τις πολύ ζεστές νύχτες, πάνω από τους 30°C, η διάρκεια του ύπνου μειώνεται κατά περίπου 14 λεπτά, κυρίως επειδή οι άνθρωποι καθυστερούν περισσότερο να αποκοιμηθούν.

Μπορεί τα 14 λεπτά να ακούγονται λίγα, όμως η ποιότητα του ύπνου δεν μετριέται μόνο σε λεπτά. Όταν κοιμάσαι ανήσυχα, όταν δεν πέφτει η θερμοκρασία του σώματος όπως χρειάζεται και όταν ξυπνάς ήδη κουρασμένος, η καθημερινότητα γίνεται πιο βαριά.

Έτσι, στο γραφείο σε ενοχλεί περισσότερο ο θόρυβος. Στο λεωφορείο νιώθεις ότι δεν αντέχεις άλλο την αναμονή. Στο σπίτι μια απλή κουβέντα μπορεί να σου φανεί επίθεση. Στην πραγματικότητα, μπορεί να μην αντιδράς μόνο σε αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, αλλά και στην κούραση που έχει προηγηθεί.

Τι συμβαίνει πριν απαντήσεις απότομα

Όταν ζεσταίνεσαι, κουράζεσαι και δεν έχεις κοιμηθεί καλά, έχεις λιγότερη ενέργεια για αυτοέλεγχο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχεις ευθύνη για τον τρόπο που μιλάς. Σημαίνει όμως ότι το σώμα και το μυαλό σου βρίσκονται ήδη σε κατάσταση πίεσης.

Η American Psychiatric Association αναφέρει ότι η ακραία ζέστη έχει συνδεθεί με αυξημένη ευερεθιστότητα, επιθετικότητα, αλλά και δυσκολίες στη μνήμη, την προσοχή και τον χρόνο αντίδρασης.

Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί, σε μια ζεστή ημέρα, μπορεί να απαντήσεις πιο κοφτά από όσο θα ήθελες. Δεν προλαβαίνεις πάντα να βάλεις φίλτρο στην πρώτη αντίδραση. Η ενόχληση βγαίνει πιο γρήγορα, η σκέψη γίνεται πιο στενή και το «άστο, δεν πειράζει» γίνεται πιο δύσκολο.

Στη δουλειά, αυτό μπορεί να φανεί σε ένα απότομο email. Στο σπίτι, σε μια κουβέντα που ξεφεύγει. Στην κίνηση, σε έναν εκνευρισμό που μεγαλώνει χωρίς να το καταλάβεις. Στις διακοπές, σε μια μικρή καθυστέρηση που χαλάει τη διάθεση δυσανάλογα.

Τι δεν ισχύει: Η ζέστη δεν δικαιολογεί τα πάντα

Το ότι η ζέστη μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση δεν σημαίνει ότι δικαιολογεί κάθε συμπεριφορά.

Δεν σημαίνει ότι μπορείς να ξεσπάς στους άλλους επειδή έχει καύσωνα. Δεν σημαίνει ότι η ένταση είναι αναπόφευκτη. Δεν σημαίνει ότι κάθε νευρικότητα είναι «λόγω καιρού». Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείς σοβαρά ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα άγχους, θυμού ή ψυχικής δυσφορίας.

Αυτό που σημαίνει είναι πιο πρακτικό: όταν έχει ζέστη, χρειάζεται να αναγνωρίζεις νωρίτερα τα σημάδια. Αν νιώθεις ότι όλα σε ενοχλούν, ότι μιλάς πιο κοφτά, ότι δεν αντέχεις θόρυβο, καθυστερήσεις ή συζητήσεις, ίσως δεν χρειάζεσαι πρώτα «να απαντήσεις». Ίσως χρειάζεσαι να δροσιστείς, να πιεις νερό και να κάνεις ένα μικρό διάλειμμα.

Πριν απαντήσεις απότομα, κάνε αυτό

Πριν στείλεις το μήνυμα που γράφτηκε με νεύρα, πριν απαντήσεις κοφτά σε κάποιον στη δουλειά ή πριν ξεσπάσεις στο σπίτι, δώσε στον εαυτό σου λίγα λεπτά.

Πιες νερό. Πήγαινε σε πιο δροσερό σημείο. Βγες για λίγο από τον θόρυβο. Κάτσε στη σκιά. Πλύνε το πρόσωπό σου με δροσερό νερό. Αν μπορείς, κάνε ένα σύντομο δροσερό ντους. Άφησε το κινητό για λίγο και μην απαντήσεις αμέσως στο μήνυμα που σε εκνεύρισε.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει, μεταξύ άλλων, καλή ενυδάτωση μέσα στη μέρα, ελαφριά και άνετα ρούχα, περιορισμό της υπερβολικής καφεΐνης και του αλκοόλ, καθώς και τρόπους δροσισμού όπως δροσερά ντους ή μπάνια.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται κάθε ένταση να λυθεί τη στιγμή που είσαι πιο ζεστός, πιο κουρασμένος και πιο εκνευρισμένος. Μερικές φορές η καλύτερη απάντηση είναι να μην απαντήσεις αμέσως.

Στη δουλειά, μπορείς να σηκωθείς για δύο λεπτά πριν στείλεις ένα απότομο email. Στο σπίτι, μπορείς να πεις «θέλω λίγο χρόνο» πριν συνεχίσεις τη συζήτηση. Στην κίνηση, μπορείς να χαμηλώσεις λίγο την ένταση μέσα σου αντί να μπεις σε καβγά με ό,τι συμβαίνει γύρω σου. Στις διακοπές, μπορείς να θυμηθείς ότι η κούραση, η έκθεση στον ήλιο και η αφυδάτωση μπορούν να χαλάσουν τη διάθεση πριν καν το καταλάβεις.

Πότε θέλει περισσότερη προσοχή

Η νευρικότητα από μόνη της δεν σημαίνει ότι συμβαίνει κάτι σοβαρό. Όμως η ζέστη θέλει προσοχή όταν μαζί με την ένταση εμφανίζονται συμπτώματα όπως ζάλη, σύγχυση, έντονη αδυναμία, πονοκέφαλος, ναυτία, πολύ γρήγορος σφυγμός ή αίσθηση ότι το σώμα δεν μπορεί να δροσιστεί.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, το θέμα δεν είναι απλώς ότι «έχεις νεύρα». Μπορεί το σώμα να χρειάζεται άμεσα δροσιά, υγρά, ξεκούραση και, αν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν, ιατρική αξιολόγηση.

Το πιο χρήσιμο που μπορείς να κρατήσεις είναι απλό: στη ζέστη, μην εμπιστεύεσαι πάντα την πρώτη σου αντίδραση. Μπορεί να μιλάει η κούραση, ο κακός ύπνος, η αφυδάτωση και η θερμική δυσφορία. Πριν απαντήσεις απότομα, κατέβασε πρώτα θερμοκρασία — κυριολεκτικά και ψυχικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Γιατί τα κουνούπια τσιμπάνε πάντα εσένα; Η επιστήμη πίσω από το «γλυκό αίμα»
• Το μεγάλο λάθος που κάνουν σχεδόν όλοι με το κλιματιστικό και αυξάνει κατακόρυφα τον λογαριασμό ρεύματος
• Βραδινό τσιμπολόγημα: Πώς το φαγητό αργά το βράδυ επηρεάζει βάρος και μεταβολισμό
• Εμμηνόπαυση: Η σωστή ενημέρωση μπορεί να βελτιώσει τη σεξουαλική ζωή
• Όταν έχει 39 βαθμούς, αυτά είναι τα γεύματα που σε χορταίνουν χωρίς να σε βαραίνουν

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News