ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» και η γλώσσα λανθάνουσα…

Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» και η γλώσσα λανθάνουσα…



Μια Κυριακή προς το τέλος του Αυγούστου, που η ζέστη καλά κρατούσε, βρέθηκα στις κερκίδες του Ρωμαϊκού Ωδείου της Πάτρας, για να παρακολουθήσω το έργο που ανέβαζε το ΔΗΠΕΘΕ, τον «Προμηθέα Δεσμώτη».
Δεν άφησα κανέναν τις προηγούμενες μέρες να μου σχολιάσει την παράσταση και δεν αγόρασα πρόγραμμα στην είσοδο -αγόρασα στην έξοδο- γιατί ήθελα να έχω μια ελεύθερη και ανεπηρέαστη ματιά στο έργο. Και επειδή αγαπώ αληθινά τη σκηνική τέχνη, επιθυμούσα «να με βρει» η επιχειρούμενη ερμηνευτική προσπάθεια «καθαρή», χωρίς αρνητικές εκ των προτέρων σκέψεις και προειλημμένες θέσεις κι ας μιλάει ο Προμηθέας για «τυφλές ελπίδες»…
Δεν είμαι, ευτυχώς, κριτικός θεάτρου και δεν έχω καμία διάθεση να ασκήσω κάποιου είδους κριτική. Προτιμώ να μοιραστώ με το υπόλοιπο κοινό αυτό που εγώ εισέπραξα…
Το έργο ξεκίνησε με μια ακατάληπτη γλώσσα, που μάλλον δυσκόλεψε το κοινό. Η «Βίβλος των Νεκρών» μπορεί να είναι το πολυτιμότερο στοιχείο το οποίο γνωρίζουμε για τις θρησκευτικές δοξασίες των αρχαίων Αιγυπτίων και για τις αντιλήψεις τους περί της βαθύτερης έννοιας της ζωής, του προορισμού του ανθρώπου επί της γης και της μετά θάνατον μοίρας του, στα αιγυπτιακά όμως και από σκανδιναβική χορωδία, δεν ήταν εύκολο να γίνει κατανοητό ούτε, νομίζω, πως αυτό αποτελούσε φιλοδοξία του σκηνοθέτη. Ως άκουσμα όμως ήταν καθηλωτικό και το κρυμμένο νόημα, δηλαδή η θεϊκή οργή για το μέγα ατόπημα του Προμηθέα, να αρπάξει τη φωτιά από τους θεούς για χάρη των ανθρώπων, πέρασε στον κόσμο. Νομίζω…
Ο αφηγητής, με τον ήρεμο και επιβλητικό τρόπο του Νικήτα Τσακίρογλου, έκανε κατανοητό πως το ποιητικό αυτό αριστούργημα του Αισχύλου πραγματεύεται την ελεύθερη βούληση και την αμφισβήτηση της θεϊκής-πολιτικής εξουσίας. Σαν επιβεβαίωση, έρχεται ευθαρσώς η δήλωση του Προμηθέα στη συνέχεια: «Μισώ απαξάπαντες τους θεούς!». Γίνεται έτσι ξεκάθαρο ότι αμφισβητείται η θεϊκή εξουσία και ο Προμηθέας γίνεται έτσι η πρώτη φωνή στην ανθρώπινη Ιστορία, που δηλώνει: «Είμαι ρεαλιστής, γιατί ζητώ το αδύνατο».
Η τραγωδία «Προμηθέας Δεσμώτης», η οποία άπτεται του προσωρινού χαρακτήρα της εξουσίας, ακόμη και της θείας, εφόσον κυριαρχείται από ολοσχερή διαχωρισμό από κάθε ηθική ή δικαιοσύνη, πολλά θα μπορούσε να μας διδάξει, κυρίως σε όσους θεωρούν πως ασκούν εξουσία είτε μέσω της διοίκησης είτε μέσω των ΜΜΕ.
Ας επιστρέψω όμως στην παράσταση.
Από την πρώτη στιγμή, τη ματιά μου αιχμαλώτισε ένας πύρινος οβελίσκος στη μέση της σκηνής, μια βάση, θαρρείς, εκτόξευσης φωτιάς στο σύμπαν, μια σύνδεση με το επέκεινα που συγχρόνως αποτέλεσε και τον βράχο μαρτυρίου του Προμηθέα. Οι κερκίδες από γαλάζιο πλεξιγκλάς πίσω από την αιμάτινη βελόνα, φωτισμένες με κατάλληλο τρόπο, λειτούργησαν ως γήινος τόπος, ως θάλασσα, ως ουρανός, εξυπηρετούσαν τη δράση και χάριζαν εικαστικές εικόνες. Κοντολογίς εξαιρετική η σκηνική εγκατάσταση που υπέγραφε ο διεθνούς φήμης Ελληνας γλύπτης Κώστα Βαρώτσος.
Στον οβελίσκο δέθηκε η μικρή το δέμας, μεγάλη στην ψυχή ηθοποιός Κάθριν Χάντερ, που υποδύθηκε απλά και συγκλονιστικά τον Προμηθέα, χωρίς να προκαλέσει ρωγμές στη λεκτική ροή και στην ισορροπία τής παράστασης. Συγχρόνως, έδωσε στο έργο ρυθμούς γρήγορους και νευρώδεις, ιδίως στον κεντρικό ήρωα
Επειδή δεν υπήρξα ποτέ «κολλημένη» στην άποψη της στερεοτυπικής ακίνητης σκηνικής παρουσίας του Προμηθέα, εξεπλάγην ευχάριστα από την όποια επιτρεπόμενη κινητικότητά του που θύμιζε λιοντάρι σε κλουβί.
Αυτό δε που με εξέπληξε ακόμη περισσότερο ήταν η σαφήνεια και η αμεσότητα στην ερμηνεία του ρόλου παρά τη δύσκολη γλώσσα της μετάφρασης και η δωρική έκφραση του προσώπου της Χάντερ. Αξιο μνείας είναι και το γεγονός ότι δεν είχε παρασυρθεί σε μια ναρκισσιστική ερμηνευτική προσέγγιση, σφάλμα στο οποίο έχουν υποπέσει κατά καιρούς μεγάλοι Ελληνες και ξένοι ηθοποιοί.
Δικαίως 1.000 και παραπάνω θεατές στο φινάλε τη χειροκροτούσαν όρθιοι για πολλή ώρα… Αυτήν τη γυναίκα, που αποστήθισε ένα όντως εξεζητημένο κείμενο σε λόγια μετάφραση!
Δε νομίζω πως όλοι αυτοί οι θεατές απασχολήθηκαν με το κατά πόσον ήταν «επιτηδευμένη» ή όχι η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο μεταφραστής. Κάτι άλλο ήταν αυτό που τους συγκίνησε και τους «συνέδεσε» με τα πανάρχαια μηνύματα της συγκεκριμένης τραγωδίας και την όλη σκηνοθεσία.
Ενα ακόμα στοιχείο που με εξέπληξε ευχάριστα και με καθήλωσε ήταν ο συνδυασμός της μουσικής με το κείμενο. Ο σκηνοθέτης έψαξε και πρόσφερε στο κοινό μια πλειάδα ηχοχρωμάτων: Λαϊκές μουσικές από τον Καύκασο, την Ελλάδα, την Ανατολή, αλλά και σύγχρονες «αυτοσχεδιαστικές, σταχυολογημένες σαν μια κιβωτός, απόηχος ενός κόσμου που επιμένει να υμνεί τη ζωή» χάιδεψαν τα αφτιά μας και μας συγκίνησαν σαν μια έγχρωμη κινούμενη εικόνα.
Ημουν εκεί και το έβλεπα στα μάτια των ανθρώπων γύρω μου…

Ο χαρακτήρας του Ήφαιστου πάλι δε νομίζω ότι ήταν επιτυχημένος έτσι όπως αποδόθηκε. Ήταν περισσότερο η μανιέρα ενός υπηρέτη αριστοφανικής κωμωδίας παρά ενός θεού, χωλού και υπάκουου στην εξουσία του Δία… Το κοινό τον χειροκρότησε, βέβαια, από «κεκτημένη ταχύτητα», θεωρώ…
Δεν μπορώ να πω ότι κατάλαβα το τριπρόσωπο του Ερμή…
Θεωρώ, τέλος, ότι αυτή η παράσταση του «Προμηθέα» ήταν πολύ ιδιαίτερη. Πολλά ήταν το καινοτομικά στοιχεία από την αρχή ως το τέλος του έργου, που μπορεί για κάποιους να αποτελούν πλεονασμό, αλλά δεν παύουν να είναι παράλληλα μια άλλη οπτική. Προσωπικά δεν θα βάλω το υποδεκάμετρο για να μετρήσω επακριβώς πόσες λέξεις δεν ευσταθούσαν ως επιθετικοί προσδιορισμοί ούτε αν η μουσική ήταν κινηματογραφική, γιατί προτεραιότητα έχουν άλλα δεδομένα. Όπως:
Να γίνεται δουλειά και σωστή δουλειά στο ΔΗΠΕΘΕ…
Να υπάρχουν περισσότερες δικές μας παραγωγές και λιγότερες μετακλήσεις…
Να προσεγγίζεται το θέατρο από όσο γίνεται περισσότερους Πατρινούς.
Να εκπαιδευτούν «θεατρικά» οι μαθητές μας
Να υπάρξει συσπείρωση όλων των θεατρικών δυνάμεων της περιοχής…
Και πολλά άλλα…





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:35]  Σε αυτό δεν χωράει ανεύθυνη...
[χθες 12:30]  Τώρα εκτιμήσαμε την...
[χθες 12:09]  Τα 38 τμήματα που «πέταξαν» μαζί...
[χθες 11:40]  Τα άστρα και η οδύνη
[χθες 10:04]  Δεν αφορά τη ματαιοδοξία κανενός...
[χθες 13:14]  Η Κυβέρνηση υλοποιεί το σχέδιό της
[χθες 12:57]  Το μαγικό κασκόλ
[χθες 11:06]  Για ένα χαμόγελο και μια αγκαλιά!








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [10:10:25]