ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ: Τα όρια της τέχνης: Ο καλλιτέχνης δημιουργεί αυτό το ωφέλιμο ψέμα...

ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ: Τα όρια της τέχνης: Ο καλλιτέχνης δημιουργεί αυτό το ωφέλιμο ψέμα...



Του ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΡΑΤΟΥΛΙΑ *

Ο Πλάτωνας εξόρισε τους κατεξοχήν διάκονους της τέχνης, τους ποιητές, από την Πολιτεία του, ισχυριζόμενος ότι ο ποιητής είναι «τρίτος τις από της αληθείας», απέχει δηλαδή τρεις βαθμίδες από την αλήθεια. Μετέπειτα ο Αριστοτέλης, θεωρώντας ότι η αλήθεια είναι το απόλυτο μέτρο της αξίας των πάντων, θέλησε να επαναπατρίσει τους ποιητές και την τέχνη στην πολιτεία, προκρίνοντας πάντα την αλήθεια ως το κύριο θεμέλιό της.
Εκτοτε την ιστορία της ανθρώπινης σκέψης διαπερνά το ερώτημα αν η τέχνη εκφράζει την αλήθεια. Αφήνουμε κατά μέρος το δύσκολο ερώτημα τι είναι αλήθεια και κατά πόσο είναι εφικτή η κατάκτησή της, ειδικά στο σημερινό μεταμοντέρνο πλαίσιο. H τέχνη άλλοτε θεωρήθηκε κάτι σαν ανούσιο στολίδι και περιττή φαντασιοπληξία∙ άλλοτε, ως κάτι που αντιμάχεται την αλήθεια με σκοπό ακόμα και να την αποκρύψει. Τέλος, σε ακραίες ιστορικοκοινωνικές συγκυρίες έγινε μέσο παραπλάνησης των μαζών με σκοπό την χειραγώγησή τους, όπως στη ναζιστική Γερμανία και στον σταλινικό κουμμουνισμό. Πάντα όμως ο άνθρωπος δημιουργούσε και δημιουργεί τέχνη.
Ο μεγάλος Ισπανός ζωγράφος Pablo Picasso τον προηγούμενο αιώνα διατύπωσε την άποψη ότι «η τέχνη είναι ένα ψέμα που μας βοηθάει να ανακαλύψουμε την αλήθεια». Φυσικά, την αλήθεια που ο καθένας/μία μπορεί να κατακτήσει και να αντέξει ταυτόχρονα. Κάθε καλλιτέχνης δημιουργεί το ψέμα αυτό χρησιμοποιώντας γεγονότα, θέματα, υλικά, κώδικες μίας ήδη υπάρχουσας πραγματικότητας μέσα από την ανασημασιοτοδότησή τους που διαμορφώνεται από την υποκειμενικότητά του, έτσι όπως αυτή καθορίζεται από τις ιδεολογικές, ψυχολογικές, φιλοσοφικές πτυχές της συγκρότησής της.
Ενώ ο επιστήμονας αναζητά τις αλήθειες του κόσμου και δεν υφίσταται γι' αυτόν ψέμα παρά μόνο λάθος, ο καλλιτέχνης δημιουργεί αυτό το ωφέλιμο ψέμα τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους άλλους έχοντας σαν πρώτη ύλη τις αλήθειες του υπαρκτού υλικού και κοινωνικού κόσμου μέσα στον οποίο ζει, την ίδια δηλαδή την πραγματικότητα. Γίνεται δημιουργός ενός άλλου κόσμου με τη δική του αλήθεια έτσι όπως αυτή εμπεριέχεται στο έργο του.
Η καλλιτεχνική δημιουργία δεν συνιστά μία στείρα απομίμηση της πραγματικότητας, γι' αυτό και η αλήθεια του έργου αναμένει την αποκρυπτογράφησή της πάντοτε με βάση τις κυρίαρχες προσλαμβάνουσες του αποδέκτη. Στα διαφορετικά είδη τέχνης η παραπάνω διαδικασία πρόσληψης και αποκρυπτογράφησης διαφέρει, δεδομένου ότι αυτή καθορίζεται από τον διαφορετικό κατά περίπτωση κώδικα. Αλλος κώδικας είναι η γλώσσα στη λογοτεχνία, άλλος στα χρώματα και οι μορφές στη ζωγραφική, διαφορετικός ο κώδικας της μουσικής, της φωτογραφίας ή του θεάτρου.
Στον κινηματογράφο η μυθοπλασία και η αναπαράσταση βρίσκονται πολύ κοντά στην πραγματικότητα, ειδικά όταν το κινηματογραφικό έργο προσεγγίζει ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα και θέματα πριν παρέλθει αρκετός χρόνος από τη διαδραμάτισή τους. Κανένας σκηνοθέτης δεν στοχεύει σε μια απλή παρουσίαση των γεγονότων. Εμβολιάζει το έργο με τη δική του αλήθεια ελπίζοντας αυτή να εγγραφεί στο συλλογικό φαντασιακό και να διατηρηθεί στη συλλογική μνήμη.

* Ο Γιάννης Στρατούλιας είναι ψυχίατρος και ποιητής.




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[12:35]  Σε αυτό δεν χωράει ανεύθυνη ρητορική
[12:30]  Τώρα εκτιμήσαμε την Περιμετρική.Τώρα...
[12:09]  Τα 38 τμήματα που «πέταξαν» μαζί με την...
[11:40]  Τα άστρα και η οδύνη
[10:04]  Δεν αφορά τη ματαιοδοξία κανενός...
[χθες 13:14]  Η Κυβέρνηση υλοποιεί το σχέδιό της
[χθες 12:57]  Το μαγικό κασκόλ
[χθες 11:06]  Για ένα χαμόγελο και μια αγκαλιά!








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [19:12:28]