ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


ΜΜΕ VS ΜΚΔ: Μία πολύπλοκη διάδραση σε εξέλιξη

ΜΜΕ VS ΜΚΔ: Μία πολύπλοκη διάδραση σε εξέλιξη




ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΑΣ ΒΩΒΟΥ *


Πολύ μελάνι (η έκφραση είναι ασφαλώς μεταφορική πλέον) έχει χυθεί τα τελευταία χρόνια για τον «θάνατο» των «παραδοσιακών» μέσων, για την συνθλιπτική υπεροχή και τον κατακλυσμό της δημόσιας σφαίρας από νέους συμμετοχικούς τρόπους δημοσιότητας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτή η γραμμική θεώρηση της εξέλιξης των μέσων (το ένα μέσο διαδέχεται και υπερισχύει του άλλου) και, αντίστοιχα, της κατανάλωσής τους ανταποκρίνεται, στ'αλήθεια, στην πραγματικότητα;
Ασφαλώς, θα ήταν αφελές να θεωρήσουμε ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει από την άνοδο της χρήσης των νέων μέσων και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη διαμόρφωση της πολιτικοκοινωνικής και οικονομικής «ατζέντας». Ωστόσο, παρακολουθούμε, για παράδειγμα, τηλεόραση και μόνο αυτή; Ή ενημερωνόμαστε αποκλειστικά μέσω twitter; Πόσο, εν τέλει, μονοδιάστατος θεωρείται ο πολίτης/καταναλωτής των μέσων;
Η τωρινή παγκόσμια κρίση λόγω της πανδημίας του Κορωναϊού αποτελεί ένα τρανταχτό παράδειγμα για να συνειδητοποιήσουμε πόσο απλουστευτικές είναι τέτοιες διαζεύξεις. Η «έκρηξη» της χρήσης κάθε είδους διαδικτυακής πλατφόρμας (ενημέρωσης, επικοινωνίας, ψυχαγωγίας, τηλε-εκπαίδευσης….) συνυπάρχει με τα παραδοσιακά μέσα - το καθημερινό ραντεβού της επίσημης «ζωντανής» ενημέρωσης για τον κορωναϊό στις 6μμ είναι το κατεξοχήν παράδειγμα ισχυρής και μαζικής παρουσίας της τηλεόρασης στη ζωή μας. Η αλληλοτροφοδότηση μάλιστα του ενός (πλατφόρμες) από το άλλο (παραδοσιακά ΜΜΕ) είναι διαρκής. Τα «παλιά» μέσα είναι σε διάδραση (έννοια η οποία εμπεριέχει και τη διαμάχη - ας μην το ξεχνάμε) με τα «νέα» και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ένα περίπλοκο και σύνθετο τρόπο.
Στο σύγχρονο πολιτισμικό περιβάλλον οι έννοιες του «παλαιού» και του «νέου» γίνονται συχνά δυσδιάκριτες (Parikka, What Is Media Archaeology? Polity, 2012). Συνακόλουθα, η διαμόρφωση της δημόσιας σφαίρας στις μέρες μας λαμβάνει χώρα ως ένα περίπλοκο παιχνίδι μεταξύ των μέσων. Πρόκειται για μία διαμεσική δημόσια σφαίρα. Εκείνο που γίνεται εμφανές είναι η «σύγχυση στις σύγχρονες διαμεσικές βιομηχανίες σχετικά με το πού ακριβώς αρχίζει και πού τελειώνει ένα μέσο…» (Uricchio, «The Future of a Medium once known as Television», 2009).
Ολα τα «παλιά» μέσα υποχρεώθηκαν να συνυπάρξουν με τα καινούργια.
Για τον λόγο αυτό, το παράδειγμα της σύγκλισης των μέσων είναι πιο πειστικό από την ιδέα της ψηφιακής επανάστασης. Για παράδειγμα, βλέπουμε τηλεόραση μέσα από διαφορετικές πλατφόρμες /οθόνες, διαβάζουμε εφημερίδες στο διαδίκτυο, ακολουθούμε τα ΜΚΔ μεγάλων ομίλων ή δημοσιογράφων, καταναλώνουμε το περιεχόμενο των mainstream καναλιών μέσω Youtube στο κινητό μας τηλέφωνο, κ.ο.κ. Επομένως, οι έννοιες «διαμεσικότητα» και «σύγκλιση των μέσων» ξεδιπλώνουν ένα πολύπλοκο και υβριδικό «μεντιακό» περιβάλλον που δεν μπορούμε να περιγράψουμε με μία απλή τεχνολογική μετάβαση από τα «παραδοσιακά» στα «νέα» μέσα. Αντίθετα, η κουλτούρα της μείξης (mashup culture) ταιριάζει καλύτερα στις πρακτικές που συνδυαστικά διαμορφώνουν την πραγματικότητά μας.
Η σύγκλιση των μέσων και η διαμεσικότητα (intermediality, transmediality) αποτελούν ένα νέο παράδειγμα εξέλιξης των μέσων και των κοινωνικών συμπεριφορών που αναπτύσσονται γύρω από αυτά/με αυτά. Απέχοντας πολύ από μία απλή τεχνολογική εξέλιξη, και σε αντίθεση με το παράδειγμα της ψηφιακής επανάστασης που κυριάρχησε κατά τη δεκαετία του 1990, σύμφωνα με το οποίο τα νέα μέσα, λίγο έως πολύ, θα αντικαθιστούσαν τα παλιά (βλ. Negreponte, Being Digital, 1995), το παράδειγμα της διαμεσικής επικοινωνίας και της σύγκλισης βασίζεται στην υπόθεση ότι παλαιά και νέα μέσα βρίσκονται σε μία πολύπλοκη διάδραση (πρβλ., μεταξύ άλλων, Jenkins, Convergence Culture: Where old and new media collide, 2006, Müller, Media Encounters and Media Theories, 2008).
Αφήνοντας, λοιπόν στην άκρη τον μύθο της συνεχούς και γραμμικής προόδου και της ιδέας των αλλεπάλληλων καινοτομιών στο πεδίο της επικοινωνίας και των μέσων, ίσως έχει έρθει ο καιρός να εξετάσουμε τους τρόπους με τους οποίους η διαδικασία της σύγκλισης και η διαμεσικότητα δημιουργούν κοινωνικές και πολιτισμικές συμμετοχικές κουλτούρες, δημόσιες κουλτούρες, συνδιαμορφώνοντας μία (μεντιακή) αντίληψη του κόσμου που μας περιβάλλει.

* Η Ιωάννα Βώβου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας,Μέσων και Πολιτισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 17:45]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Η εδραίωση της...
[χθες 17:36]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Έχει ανάγκη η...
[χθες 17:31]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Εγκλημα και...
[χθες 17:26]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Από ισορροπία...
[χθες 17:21]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Μήπως οι...
[χθες 17:16]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: Η θεσμική...
[χθες 17:13]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Μόνος κριτής η...
[χθες 17:09]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Η οδύνη των...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [01:32:13]