ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Α.Λαγγίδης στην «Π»:  Εάν τον συμφέρει, ο Ερντογάν θα χτυπήσει

Α.Λαγγίδης στην «Π»: Εάν τον συμφέρει, ο Ερντογάν θα χτυπήσει



Στην κόψη του ξυραφιού οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι κινήσεις στη διπλωματική σκακιέρα, κι απ' τις δυο πλευρές, συνεχείς και σύνθετες.
Η Ελλάδα κάνει σχεδιασμένα ανοίγματα προς Ιταλία και Αίγυπτο, η Τουρκία παρακολουθεί και ετοιμάζεται ν' απαντήσει. Το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο εξακολουθεί να «παίζει» ως σενάριο
Η «Π» φιλοξενεί σήμερα έναν διακεκριμένο καθηγητή-ερευνητή, τον Αφεντούλη Λαγγίδη, ο οποίος αναλύει όλα τα δεδομένα της κατάστασης.
Ο κ. Λαγγίδης είναι Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, διδάσκει στο Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου, υπήρξε διαλέκτης του Τμήματος Τουρκικών και σύγχρονων Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και είναι Διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Ανατολικών Σπουδών του Παντείου.
Εργάσθηκε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, διατέλεσε ειδικός επιστημονικός συνεργάτης της Ναυτικής Σχολής Πολέμου, επιστημονικός συνεργάτης του Ιδρύματος Μεσογειακών Μελετών, καθώς και του Ινστιτούτου Αμυντικών Αναλύσεων, ενώ από το 1998 ως το 2001 υπήρξε επιστημονικός συνεργάτης της Επιτροπής Διαχείρισης Κρίσεων του Επιτελείου του Υπουργού Εθνικής Αμυνας.

.


-Κύριε Λαγγίδη, εκτιμάτε ότι η υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας για την ανακήρυξη ΑΟΖ μπορεί ν' αλλάξει τα δεδομένα και στην ανατολική Μεσόγειο;
Η υπογραφή της συγκεκριμένης συμφωνίας αποτέλεσε -μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα ακινησίας και αποτελμάτωσης- ένα Πρώτο βήμα στη δημιουργία ενός νομικού ιστού που θα πρέπει να δημιουργήσει η χώρα μας για να αντιμετωπίσει σε ένα πρώτο -δικαϊκό- επίπεδο τις κινήσεις της Άγκυρας, που ιδίως μετά τη Συμφωνία του Νοεμβρίου 2019 (με αντισυμβαλλόμενη την «κυβέρνηση» Σάρατζ της Λιβύης) κινήθηκε για να προλάβει αρνητικές για τα συμφέροντα της εξελίξεις.
Η Συμφωνία με την Ιταλία, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως νομικό προηγούμενο και στη συνέχεια που θα πρέπει να υπάρξει, σε σχέση με χώρες όπως η Αίγυπτος, η Κύπρος και πιθανόν και η Αλβανία, όπου η προϋπάρξασα συμφωνία ακυρώθηκε μετά από επίμονη παρέμβαση της Άγκυρας.

Θεωρείτε πως η συγκεκριμένη συμφωνία απλώνει, εμμέσως, κι ένα δίχτυ προστασίας της χώρας μας έναντι των τουρκικών απειλών. Ανθεκτικό δίχτυ ή υποτυπώδες;

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η συγκεκριμένη Συμφωνία υπήρξε ένα Πρώτο βήμα στο επίπεδο του Διεθνούς Δικαίου και αν υπάρξει συνέχεια και επιτυχής κατάληξη στις σχετικές διαπραγματεύσεις με την αιγυπτιακή πλευρά, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις ελληνικές θέσεις για τα ζητήματα ζωνών κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όταν όμως κανείς χρησιμοποιεί τον όρο «δίχτυ προστασίας-ασφαλείας» στην εξωτερική πολιτική και τις Διεθνείς Σχέσεις, πάντοτε λαμβάνει υπόψη και την παράμετρο που αφορά και την αποτρεπτική ισχύ μιας χώρας, πέραν της Διπλωματίας και του Διεθνούς Δικαίου. Η ικανότητα αποτροπής έγκειται στην αντίληψη που δημιουργεί ένα μέρος προς ένα τρίτο, ότι διαθέτει τα μέσα αλλά την διάθεση, έστω και ως ύστατη καταφυγή, να του προξενήσει ζημιά δυσανάλογη με το επιδιωκόμενο απ' αυτή κέρδος.
Η δε αποτρεπτική ισχύς δεν περιορίζεται μόνο στην επαύξηση των αμυντικών στρατιωτικών δυνατοτήτων μιας χώρας, αλλά επαυξάνεται και από το πλέγμα συνεργατικών αμυντικών σχημάτων. Ας επισημανθεί όμως με έμφαση, πως ουδείς διεθνής δρων δεν θα αποδεχόταν την ένταξη του σε ένα τέτοιο συμμαχικό συνασπισμό, αν δεν διαπίστωνε την ύπαρξη, πάνω απ' όλα τη διάθεση του επίδοξου «συμμάχου», να υπερασπισθεί χωρίς αμφιβολίες και αμφιταλαντεύσεις τα ίδια τα συμφέροντα του. Με απλά λόγια, ουδείς προτίθεται να εμφανισθεί ως πρόμαχος-υπερασπιστής, εάν ο ίδιος ο αιτών την αμυντική συνδρομή δεν επιδεικνύει το αναγκαίο σθένος.


Πιστεύετε πως ο Ερντογάν θα κάνει τελικά ακραία επιθετική κίνηση, προκαλώντας ένα θερμό επεισόδιο, ή απλώς αρέσκεται να δημιουργεί ένα σκηνικό παρατεταμένου φόβου στην περιοχή;

Με την ευκαιρία της αναφοράς σας σε σκηνικό στημένο από τον σημερινό τούρκο Πρόεδρο, να υπενθυμίσουμε πως ο πολυπράγμων Ρ.Τ. Ερντογάν έχει σκηνοθετήσει όντως ένα μάλλον πρωτόλειο θεατρικό έργο στο οποίο μάλιστα πρωταγωνίστησε ο ίδιος, χωρίς την οιαδήποτε θετική κριτική.
Πέραν αυτού όμως, και ανατρέχοντας και πάλι στο προσωπικό του παρελθόν και τα στοιχεία της προσωπικότητας του -το «ψυχογράφημα» του θα λέγαμε- θα καταλήγαμε στο συμπέρασμα ότι αποτελεί μάλλον κλασικό παράδειγμα της κρατούσης στη χώρα του νοοτροπίας-κοσμοθεώρησης που επιμένει να δίνει προτεραιότητα στα «νούμερα» (τους αριθμούς) και την Ισχύ, ως επί το πλείστον φυσική.
Θα πρόσθετα στα παραπάνω, συμπερασματικά, ότι ο τούρκος Πρόεδρος κινείται και καταλήγει συνήθως σε μια λογική η οποία εκτιμά τη σχέση Οφέλους-Κόστους, (Cost-Benefit Analysis) και βασισμένος σε αυτή, εφόσον αντιληφθεί ότι το κόστος που θα υποστεί από μια ακραία επιθετική κίνηση θα ήταν μικρότερο από τα διαχειρήσιμα επίπεδα, και με την ελπίδα πως μελλοντικά θα αποδώσει Όφελος, θα διαβεί τον Ρουβίκωνα της λογικής.

Μπορείτε να κάνετε μια εκτίμηση για το πώς θα αντιδράσουν ΗΠΑ, Ρωσία και Ευρωπαϊκή Ένωση σε ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου από την Τουρκία; Θα κρατήσουν ουδέτερη στάση ή όχι;

Η μελέτη των ιστορικών προηγούμενων, παρελθοντικών ελληνο-τουρκικών κρίσεων που έφθασαν ή ξεπέρασαν το θερμό επεισόδιο, δεν θα μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι πλευρές που κατονομάζετε θα συμμετείχαν κατά την εξέλιξή του υπέρ των συμφερόντων της Ελλάδας, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα επέλεγαν την ανοικτή στήριξη της άλλης πλευράς. Επί παραδείγματι, μόνο το καλοκαίρι του 1964, η αμερικανική πλευρά με Προεδρία Λ. Τζόνσον, παρενέβη «προληπτικά» (με το «τελεσίγραφο» προς τον Ισμέτ Ινονού) για την αποσόβηση της επερχόμενης σύγκρουσης με αφορμή την Κύπρο, με ένα Διεθνές Σύστημα όμως αρκετά διαφορετικό από το σημερινό.
Η ουδέτερη στάση που αναφέρετε, έγκειται σε μια κατευναστική των πνευμάτων ρητορική και στάση, όπου όμως οι «ίσες αποστάσεις» δεν λειτουργούν υπέρ της πλευράς η οποία έχει δίκιο, ή είναι ασθενέστερη στο ισοζύγιο ισχύος. Και εν πάση περιπτώσει, αυτό που θα υπολογίζονταν από την άλλη πλευρά είναι το Κόστος που θα είχε μια διεθνής παρέμβαση. Εάν το Κόστος γι αυτή την πλευρά είναι ανεκτό και ανατάξιμο, τότε οιαδήποτε «πυροσβεστικού» χαρακτήρα παρέμβαση, θα καταλήξει απλά άσκηση «επί καμένου εδάφους».


-Αν σας καλούσε στο γραφείο του ο Υπουργός Εξωτερικών, ποια θα ήταν η πρώτη συμβουλή που θα του δίνατε για το ελληνο-τουρκικό θέμα;

Θα ήθελα εξ αρχής να επισημάνω πως στο αρμόδιο Υπουργείο έχει όλα αυτά τα χρόνια δημιουργηθεί μια «κρίσιμη μάζα» δεδομένων που αφορούν την Τουρκία και τις Ελληνο-τουρκικές σχέσεις και που μπορούν να τροφοδοτήσουν τα αναγκαία αναλυτικά μοντέλα ερμηνείας και πρόβλεψης, καθώς και ικανός αριθμός προσώπων που μπορούν και μεταφέρουν ιδέες και υποδείξεις στην εκάστοτε Πολιτική ηγεσία του ΥΠ.ΕΞ.
Στην εξωτερική πολιτική και τις Διεθνείς Σχέσεις δεν υπάρχουν «μαγικές συνταγές» και οι πεπερασμένες σε αριθμό τακτικές και στρατηγικές είναι γνωστές, εφαρμοσμένες οι πλείστες εξ αυτών, και δεν υπάρχουν προτάσεις που αποτελούν επαναστατική καινοτομία στην εξωτερική πολιτική της χώρας ή και οιασδήποτε άλλης στον κόσμο. Προβλέψιμες συμπεριφορές της άλλης υπάρχουν, με βάση την συσσωρευμένη εμπειρία, αλλά και την ορθή εκτίμηση της παρούσας συγκυρίας.
Η «συμβουλή» που θα έδινα στον Υπουργό των Εξωτερικών θα ήταν στην ουσία μια υπενθύμιση πως στην θεωρία (και την πρακτική) διαμόρφωσης Εξωτερικής Πολιτικής μια έννοια αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή και εφιστάται η προσοχή για την αντιμετώπιση της. Η έννοια αυτή έγκειται στην καλούμενη «ομαδοποιημένη σκέψη» (group think), όπου παρουσιάζεται το φαινόμενο σε μια κλειστή ομάδα διαμόρφωσης απόψεων να κατισχύει όλων των άλλων (αντιπροτάσεων) μια πρόταση, πίσω από την οποία «στοιχίζονται» εκόντες-άκοντες άπαντα τα μέλη της ομάδας, με φυσικό επακόλουθο, οιαδήποτε εναλλακτική να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη και απορριπτικά. Ο αρμόδιος Υπουργός θα πρέπει να αφουγκράζεται και τις απόψεις που είτε δεν προέρχονται από το στενό εργασιακό του περιβάλλον, είτε εντός αυτού αποτελούν μειοψηφικές τάσεις.
Σαν συνέχεια της υπόδειξης αυτής, μια πιο επικεντρωμένη στα των Ελληνοτουρκικών Σχέσεων, και που έχει να κάνει με τις τουρκικές πραγματικότητες, προέρχεται και αυτή από την θεωρία των Διεθνών Σχέσεων. Φοβούμαι πως στην Ελλάδα, τη Δύση γενικότερα, η εικόνα της Τουρκίας είναι πιο κοντά στο δέον γενέσθαι, παρά στην πραγματικότητα. Θεωρούμε πως ο δυτικός τρόπος σκέψης, βασισμένος στον ορθολογισμό, είναι υπαρκτός και ταυτόσημος και στην άλλη πλευρά, πράγμα που δυστυχώς απέχει πολύ από την πραγματικότητα κάτι που οφείλεται σε μια πλειάδα παραγόντων. Στη λάθος εκτίμηση της -επιθετικής- συμπεριφοράς ενός γειτονικού κράτους που θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί μέσα σε μια λογική ανταλλαγμάτων έχει δυστυχώς περιπέσει η Ευρώπη και η Δύση με τραγικά στο παρελθόν έμπρακτα αποτελέσματα.

Ποιος πιστεύετε πως είναι ο πραγματικός στόχος του Ερντογάν; Τι έχει, δηλαδή, στο μυαλό του ως βασική προτεραιότητα; Το Αιγαίο, κάτι άλλο ενδεχομένως;


«Στην τελευταία επίσκεψη του επί ελληνικού εδάφους, ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε σε «ατέλειες» της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και για την ανάγκη επαναδιαμόρφωσης της. Και η Συνθήκη της Λωζάνης ΔΕΝ αφορά μόνο τμήματα του Αιγαίου αλλά και άλλα σημεία της Ελληνικής Επικράτειας.
Σημειωτέον βέβαια ότι ούτε ο ίδιος έχει αναφερθεί άπαξ και μόνο σε αυτό το ζήτημα, ούτε λοιποί αξιωματούχοι των κυβερνήσεων του κόμματος του, ούτε βεβαίως (με χαρακτηριστικές εξαιρέσεις) και στο σύνολο του το λοιπό πολιτικό φάσμα της γείτονος. Πιο απλά, στα ζητήματα που αφορούν τις Ελληνο-τουρκικές σχέσεις εμφανίζεται μια -αν μη τι άλλο- εντυπωσιακή συναίνεση στις τουρκικές εθνικές τοποθετήσεις. Ουδείς μπορεί να ισχυρισθεί με σοβαρότητα επί παραδείγματι, πως εάν η ελληνική πλευρά προέβαινε σε παραχωρήσεις σε ζητήματα που οι ελληνικές θέσεις εμφανίζονται νομικά πιο αδύναμες, η τουρκική πλευρά θα ανταπέδιδε με αντίστοιχες κινήσεις καλής θέλησης.
Τα ζητήματα εκμετάλλευσης των πηγών ενέργειας απασχολούν την επικαιρότητα μας, μετά το 2003-04 κυρίως, αλλά ο ισχυρισμός ότι μια επίλυση τους που θα ικανοποιούσε σε μεγάλο βαθμό τα τουρκικά συμφέροντα θα λειτουργούσε κατευναστικά προς άλλες διεκδικήσεις της άλλης πλευράς, αποδεικνύεται τουλάχιστον αστήρικτος και μάλλον δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα.


Συνέντευξη στον ΧΡΗΣΤΟ ΒΕΡΓΑΝΕΛΑΚΗ




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:30]  Γιώργος Παπαθεοδώρου: Αλλαγές για...
[χθες 14:53]  Νίκος Καραμάνος: Θέλουμε ένα ΑΕΙ...
[χθες 08:39]  Σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον...
[χθες 09:04]  Χαράλαμπος Γώγος: Μπορούμε να...
[χθες 11:20]  Aλ. Αγγελόπουλος: Χρονιά για...
[χθες 19:03]  Ερώτηση στη Βουλή από Φ....
[χθες 14:15]  Ηρώ Τσιμπρή: Ζωή για την ύπαιθρο
[χθες 13:27]  Μπήκαν οι υπογραφές για την...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:19:20]