ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


ΜΑΓΝΗΣ


Εν τούτω, Νίκας



Οι καθηγητές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Σε εκείνους που «είχαμε», που διατελέσαμε δηλαδή μαθητές τους για κάποιο διάστημα το οποίο μας επέτρεψε να αποκτήσουμε άποψη για την προσωπικότητα, το ύφος, την επάρκεια. Και σε εκείνους που «δεν είχαμε». Οι τελευταίοι, πάλι χωρίζονται σε εκείνους για τους οποίους δεν έχεις ακούσει γνώμες τρίτων και σε εκείνους που έγραψαν ιστορία, είτε με την αξία τους είτε ως γραφικά πρόσωπα είτε ως επεισοδιακές περιπτώσεις. Η πανίδα της εκπαίδευσης είχε και έχει όλων των ειδών τους εκπροσώπους. Λίγο πολύ, όλοι μας, γνωρίσαμε όλες τις εκδοχές του φαινομένου «έλληνας καθηγητής».
Ο Σωκράτης Νίκας που έφυγε χθες Δευτέρα από τη ζωή, δεν μπήκε ποτέ στην τάξη τη δική μας. Δεν είχαμε αυτή την καλή τύχη. Κατά κανόνα, οι εγχώριες θεολογικές σχολές της περιόδου οπού βρεθήκαμε στα θρανία, παρήγαγαν θεολόγους με κατάρτιση, νοοτροπία και ύφος κατηχητή. Το μάθημα έτρεχε- που λέει ο λόγος- απολύτως πιστά πίσω από τις γραμμές του σχολικού εγχειριδίου και του ευαγγελίου (εξαιρούμε τον θεολόγο Σωτηρόπουλο, που ήταν παραστατικός, συνδυάζοντας διδασκαλία με υποκριτική). Αν κόντευε και μεσημέρι, δεν ήταν και πολύ πιθανό να σε συναρπάσουν οι περιπέτειες του Αγίου Αντωνίου, ούτε να συγκρατήσεις τη διαφορά μεταξύ σηκού και πρόναου: Ακόμα και τα ενδιαφέροντα στοιχεία του μαθήματος βυθίζονταν μέσα στην πλήξη και βεβαίως δεν περιμένουμε να συναντήσουμε πολλούς έλληνες πιστούς που είναι σε θέση να εξηγήσουν γιατί η διαφορά ορθοδόξων και καθολικών ως προς το ερώτημα εάν το Αγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα μόνον ή και και από τον Υιό ήταν τόσο σοβαρή ώστε να δικαιολογήσει Σχίσμα (εντάξει, το Σχίσμα δεν έγινε μόνο γι' αυτό, αλλά η διαφορά είναι θεμελιώδης, πράγματι).
Δεν ξέρουμε πώς έκανε ο Σωκράτης Νίκας το μάθημά του. Ξέρουμε όμως τι έλεγαν οι μαθητές του για τον Σωκράτη Νίκα. Στη σχολική αργκό, η φήμη ήταν πως πρόκειται για «πολύ ξηγημένο θεολόγο». Αυτό μπορούμε να το μεταφράσουμε σε σαφέστερα ελληνικά: Ο εκλιπών ήταν ένας ανοικτός άνθρωπος, προσηνής και γλυκύς έναντι των μαθητών, αλλά και σοβαρός ταυτόχρονα. Η αυστηρότητά του δεν είχε πειθαρχικά χαρακτηριστικά, αλλά πήγαζε από μια αίσθηση σεβασμού απέναντι στη γνώση και την πνευματική αναζήτηση. Ως θεολόγος είχε (έτσι υποθέτουμε, έστω) προσήλωση στα δόγματα του θρησκεύματος, αλλά δεν ήταν μονολιθικός. Ηταν διαλεκτικός, μυούσε τον (πιο ανήσυχο έστω) μαθητή σε μια εμβάθυνση. Το μάθημα μαζί του, ουσιαστικά, ήταν μια σπουδή στη φιλοσοφία.
Η θεολογία έχει πολλά να σου δώσει εάν δεν προαπαιτεί να σε ρυμουλκήσει απολύτως στις παραδοχές και τις αλήθειες της ορθόδοξης πίστης. Οπως είναι άλλωστε γνωστό, η ορθοδοξία είναι ένα φιλοσοφικό οικοδόμημα που οφείλει πολλά στην αρχαία ελληνική σκέψη, μέσω της οποίας διαμορφώθηκε σαν θρήσκευμα μέσα στους πρώτους αιώνες από τη σταύρωση του Χριστού, ο οποίος δίδαξε ο ίδιος, αλλά επικέντρωσε στο ήθος, την αρετή, τη λιτότητα, την εγκαρτέρηση, την αλληλεγγύη, την αλήθεια: Ενα κήρυγμα για αντίληψη και στάση ζωής. Η μελέτη για τη φύση του θείου, ήρθε πολύ αργότερα. Και ασφαλώς είναι δύσληπτη για τον μέσο άνθρωπο. Δεν γνωρίσαμε ιδιαίτερα τον Σωκράτη Νίκα, αλλά μας έδινε την εντύπωση ότι τον ενδιέφερε περισσότερο η υγιής και γόνιμη πνευματικότητα παρά η ξερή συνέπεια στο γράμμα της βίβλου και των αγίων πατέρων. Ούτως ή άλλως, εάν το πνεύμα σου δουλεύει, μπορείς να μπεις στον παράδεισο του ορθού δρόμου από άλλη πόρτα, και όχι απαραίτητα από εκείνην της πίστης στο μεταφυσικό: Μπορεί κανείς να είναι θρήσκος χωρίς να πιστεύει, με την έννοια ότι κατακτά την ιδέα της καλοσύνης σαν μια ηθική υποχρέωση προς τον άνθρωπο, την κοινωνία και τον εαυτό του.
Στη θητεία μας στα θρανία γνωρίσαμε αρκετούς εκπαιδευτικούς που είχαν ανοιχτότητα, μεταδοτικότητα, σε υποχρέωναν να σεβαστείς τη γνώση και να ταλαιπωρηθείς με κάποιο κέφι με παραγράφους, αριθμούς και φυσικούς κανόνες. Ο Μπέρναρντ Σο είχε γράψει ένα εξομολογητικό, σατιρικό κείμενο με τίτλο «Δεν έμαθα τίποτα στο σχολείο», υπαινισσόμενος ότι η εκπαίδευση της εποχής του ήταν χαμηλής στάθμης, αφού έγινε αυτός που έγινε ενώ στο σχολείο πέρασε και δεν ακούμπησε. Για τον ίδιο μπορεί να ήταν αλήθεια αυτό, αλλά γενικά αλήθεια δεν είναι. Στο σχολείο μάθαμε πάρα πολλά πράγματα, και πλουτίσαμε πολύ από αυτά. Κυρίως μάθαμε τι άλλο πρέπει να μάθουμε και αυτό μας έσπρωξε αρκετά στη ζωή μας.
Αποχαιρετάμε κατά καιρούς ανθρώπους σαν τον Σωκράτη Νίκα με φτωχότερα λόγια από όσα οφείλουμε στους εκπαιδευτικούς μας γι' αυτή τη μεγάλη υπόθεση που λέγεται καλλιέργεια και παιδεία. Η κοινωνία μας δεν μπόρεσε να ξεφύγει από τα κουσούρια της- παρ όλο που είχαμε αρκετούς καλούς δασκάλους- και μάλιστα στην πορεία απέκτησε κι άλλα. Δεν είναι εύκολη η εξήγηση γι' αυτό. Ισως τυχαίνει η γνώση και η κουλτούρα να μην έχουν τη θέση που πρέπει στο σπίτι των νεοελλήνων. Και αυτό περνάει στα παιδιά. Πολλώ δε μάλλον, εάν δεν έχει τη θέση που πρέπει ούτε στο μυαλό και τις προτεραιότητες του δασκάλου τους.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση












Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [20:36:27]