Η αλήθεια απέναντι στον φόβο: Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης για το δικαίωμα του ασθενούς να γνωρίζει
Ο τρόπος που θα ανακοινώσεις την αλήθεια στον ασθενή θα πρέπει να είναι τέτοιος, ώστε να μην τον συνθλίψεις ψυχολογικά
Δεν χρειάστηκαν πολλές σελίδες και πολλά λόγια για να μπούμε στη διαδικασία σκέψεων και κατανόησης ενός θέματος που συζητάμε όλοι μας και αφορά στην ανακοίνωση της αλήθειας στον ασθενή.
Μία διαδικασία που μάλλον τρομάζει διότι μας φέρνει κοντά στον θάνατο. Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης με το βιβλίο του υπό τον τίτλο: «Η ανακοίνωση της αλήθειας στον άρρωστο» φωτίζει άλλες διαστάσεις αυτής της αλήθειας η οποία τελικά μπορεί να λειτουργήσει και λυτρωτικά στον ασθενή. Με την προϋπόθεση βέβαια ότι αυτή θα ειπωθεί από τον γιατρό με τον σωστό τρόπο, ώστε να ερμηνευτεί ως μία πράξη αγάπης. Επιτυγχάνει να βυθίσει τον αναγνώστη όχι απλώς σε σκέψεις, αλλά στη διαδικασία να απαντήσει ενδόμυχα στο ερώτημα εάν θα ήθελε ως ασθενής να ακούσει αυτή την αλήθεια.
Με αφορμή τη σημερινή παρουσίαση του βιβλίου του στην πόλη μας, συνομιλήσαμε με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη, ο οποίος σπούδασε νομική και φιλολογία στην Αθήνα, φιλοσοφία στο Παρίσι, διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία» και σήμερα είναι πρόεδρος της Εθνικής Βιβλιοθήκης και του «Αρτου Ζωής».
«Μπορεί σε αυτό το βιβλίο να υπόκειται μια προσωπική εμπειρία, αλλά ο βασικός λόγος είναι ότι είναι ένα κρίσιμο θέμα και το οποίο μας αφορά όλους» μας είπε ο συγγραφέας όταν τον ρωτήσαμε τι ήταν αυτό που κίνησε την πένα του πάνω στο χαρτί για ένα τόσο βαθιά ανθρώπινο θέμα.
Ακολούθως εξηγεί: «Δεν υπάρχει οικογένεια, για να μην πω άνθρωπος, που δεν έχει έρθει αντιμέτωπος με μια τέτοια συνθήκη. Δηλαδή να χρειαστεί ένας γιατρός να τους ανακοινώσει κάτι πολύ δυσάρεστο και άλλες φορές να έχει γίνει σωστά και τις περισσότερες να έχει γίνει λίγο άγαρμπα».
Ο συγγραφέας παρουσιάζει αυτή την ανακοίνωση ως μια πράξη ηθικού θάρρους και ηθικής ευθύνης. Οπως εξηγεί: «Πρέπει να ανακοινώσεις την αλήθεια, προσέξτε, σε αυτόν που θέλει να τη μάθει, γιατί έχει δικαίωμα ένας ασθενής να μην θέλει να τη μάθει. Αυτό το προβλέπει και ο κώδικας ιατρικής ιδεολογίας. Ο τρόπος που θα την ανακοινώσεις θα πρέπει να είναι τέτοιος, ώστε να μην τον συνθλίψεις ψυχολογικά.
Αυτή είναι όλη η τέχνη της ανακοίνωσης. Δηλαδή να πεις την αλήθεια χωρίς να συντρίψεις τον άλλον ψυχικά. Και αυτή η τέχνη εγώ πιστεύω ότι είναι κάτι που, εάν θέλεις, μαθαίνεται. Δεν τη μαθαίνουν όλοι στον ίδιο βαθμό και με την ίδια τελειότητα, αλλά μαθαίνεται».
Στον προβληματισμό μας εάν οι συνθήκες πίεσης υπό τις οποίες εργάζεται σήμερα ο γιατρός αφήνουν περιθώριο για μια τέτοια προσέγγιση ο κ. Ζουμπουλάκης πιστεύει ότι «αυτό είναι το βασικό επιχείρημα των γιατρών όταν αντιστέκονται σε κάτι τέτοιο που λέω εγώ. Δηλαδή με την έννοια ότι είμαστε πνιγμένοι, δεν προλαβαίνουμε, τρέχουμε από το πρωί μέχρι το βράδυ, δεν έχουμε την ψυχική άνεση να το κάνουμε αυτό. Μπορεί σε πολλές περιπτώσεις αυτό να ισχύει, σε πολλές άλλες όμως δεν ισχύει και απλώς οι γιατροί δεν είναι έτοιμοι, δεν είναι εκπαιδευμένοι να κάνουν σωστά αυτή την ανακοίνωση. Ειδικά κάποιες κατηγορίες γιατρών, όπως είναι οι ογκολόγοι. Βέβαια, όλοι οι γιατροί θα αντιμετωπίσουν αυτό το θέμα κάποια στιγμή, αλλά οι ογκολόγοι το αντιμετωπίζουν καθημερινά. Είναι κομμάτι της εργασίας τους η ανακοίνωση της αλήθειας αλλά θα πρέπει να ξέρουν να το κάνουν και φυσικά να έχουν αναπτύξει μία ισχυρή σχέση με τον ασθενή».
Ο κ. Ζουμπουλάκης υπογραμμίζει ότι η γνώση, όσο σκληρή κι αν είναι, διασώζει την αξιοπρέπεια. Μάλιστα χαρακτηρίζει την ανακοίνωση της αλήθειας στον άρρωστο πράξη αγάπης του γιατρού προς τον ασθενή. «Είναι μια πράξη αγάπης με την έννοια ότι την ώρα που ο γιατρός ανακοινώνει αυτή τη δυσάρεστη αλήθεια πρέπει ήδη να έχει επωμισθεί τον πόνο του άλλου που θα την ακούσει. Και εάν το κάνει με αυτόν τον συμμερισμό της κατάστασης του άλλου, αυτή η πράξη ηθικής ευθύνης που λέω είναι πράγματι μια πράξη αγάπης. Και ακόμα όταν τα πράγματα δεν είναι ελπιδοφόρα, ο γιατρός πρέπει να δώσει στον ασθενή το μήνυμα ότι ‘’εγώ ό,τι και αν γίνει θα είμαι δίπλα σου’’. Δεν θα μείνεις ποτέ μόνος».
Με το σύγγραμμά του ο κ. Ζουμπουλάκης επιδιώκει να πετύχει «μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των γιατρών σε αυτό το ζήτημα. Και να καταλάβουν ότι είναι κάτι το οποίο μπορούν να ασκηθούν και να μάθουν να το κάνουν καλύτερα. Δεν λέω τέλεια, αλλά καλύτερα».
Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ
Η παρουσίαση του βιβλίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πόλις», θα γίνει σήμερα και ώρα 19:00 στην αίθουσα «Αφροδίτη» του ξενοδοχείου MY WAY
Με τον συγγραφέα, υπό τον συντονισμό της συμβούλου επικοινωνίας Ζέττας Ζάχου, θα συζητήσουν οι:
– Παναγιώτης Αλεξόπουλος, ψυχίατρος, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής-Ψυχογηριατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, διευθυντής Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών
– Θεόδωρος Κουρέλης, επιστημονικά υπεύθυνος Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής της Γενικής Κλινικής Πατρών «Ολύμπιον» ΙΚΕ
– Χρήστος Μπίκας, διευθυντής της Παθολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Πατρών «ο Αγιος Ανδρέας».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
