Πειραϊκή – Πατραϊκή: Κομβικός ο ρόλος του συγκροτήματος στο νέο σχέδιο του τρένου για την Πάτρα

Η βασική φιλοσοφία της νέας χάραξης της σιδηροδρομικής γραμμής διαφοροποιείται αισθητά από την προηγούμενη προσέγγιση. Εγκαταλείπεται οριστικά το σενάριο της επίγειας διέλευσης κατά μήκος της Ακτής Δυμαίων, που θα κατέληγε σε έναν κεντρικό σταθμό εντός του νότιου λιμένα. Αντί αυτών, προκρίνεται ένα μοντέλο που διαχωρίζει την επιβατική εξυπηρέτηση που αναπτύσσεται στον αστικό ιστό με ήπια χαρακτηριστικά, ενώ η βαριά σιδηροδρομική εμπορική δραστηριότητα μεταφέρεται υπογείως στο τμήμα από τον Αγιο Διονύσιο έως τον Αγιο Ανδρέα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Πειραϊκή – Πατραϊκή επανατοποθετείται στρατηγικά, καθώς σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο χώρος προορίζεται να φιλοξενήσει έναν συνδυασμένο σταθμό, επιβατικό και εμπορευματικό. Η επιλογή αυτή παρουσιάζει πολλαπλά πλεονεκτήματα. Πρώτον, επιτρέπει τη συγκέντρωση λειτουργιών σε μια περιοχή με επαρκείς χωρικές δυνατότητες, αποφεύγοντας την επιβάρυνση του νότιου λιμένα. Δεύτερον, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για άμεση διασύνδεση με το λιμάνι, χωρίς να διαταράσσεται η επιφανειακή κυκλοφορία. Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί ο τρόπος τροφοδότησης του σταθμού με εμπορευματοκιβώτια. Προβλέπεται η χρήση ειδικού μηχανισμού μεταφοράς, ο οποίος θα λειτουργεί χωρίς να επηρεάζει τη ροή των οχημάτων στην Ακτή Δυμαίων.

Παράλληλα, η υπογειοποίηση της γραμμής από τον Αγιο Διονύσιο έως τον Αγιο Ανδρέα λειτουργεί ως καταλύτης για τη νέα χωροθέτηση. Με την πλήρη απομάκρυνση των εμπορευματικών συρμών από την επιφάνεια, αίρονται τα εμπόδια που μέχρι σήμερα περιόριζαν τον σχεδιασμό της παραλιακής ζώνης.

Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά ακόμα σημαντικά ζητήματα. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη νέα χάραξη, η οριστικοποίηση των τεχνικών λύσεων και η αποδοχή τους από το σύνολο της πόλης. Σε κάθε περίπτωση, η επαναφορά της Πειραϊκής- Πατραϊκής στον πυρήνα του σχεδιασμού για το τρένο σηματοδοτεί μια ακόμα ουσιαστική μετατόπιση. Το συγκρότημα εκτείνεται σε 180 έως 220 στρέμματα, ανάλογα με την οριοθέτηση. Περιλαμβάνει μεγάλους βιομηχανικούς όγκους, αποθήκες, μηχανοστάσια, διοικητικά κτίρια, δεξαμενές και εσωτερικό οδικό δίκτυο. Η βαριά βιομηχανική αρχιτεκτονική αποτελεί στοιχείο βιομηχανικής κληρονομιάς, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά το κόστος αποκατάστασης και επανάχρησης.

Σε ιδιοκτησιακό επίπεδο, το ακίνητο πέρασε από την Πειραϊκή-Πατραϊκή στο ελληνικό Δημόσιο και στη συνέχεια εντάχθηκε στο χαρτοφυλάκιο της ΕΤΑΔ ΑΕ, θυγατρικής του Υπερταμείου. Παρά τις κατά καιρούς ιδέες και συζητήσεις, δεν εγκρίθηκε ποτέ επίσημο και δεσμευτικό σχέδιο αξιοποίησης, ούτε προχώρησε ειδικός χωρικός σχεδιασμός ή διαγωνιστική διαδικασία.