Το Μουντιάλ ως καταφύγιο των κυβερνήσεων
Ο Βαγγέλης Γερογιάννης είναι δημοσιογράφος της εφημερίδας «Πελοπόννησος» και του pelop.gr
Το ποδόσφαιρο στο Μεξικό δεν είναι απλώς άθλημα. Είναι σχεδόν κρατική υπόθεση. Ομως αυτή τη φορά, η κυβέρνηση της χώρας κατάφερε να ανοίξει ένα τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό μέτωπο όταν επιχείρησε να βάλει το Μουντιάλ πάνω από την εκπαίδευση εκατομμυρίων παιδιών.
Η υπόθεση προκάλεσε τόσο μεγάλη κατακραυγή ώστε μέσα σε λίγα 24ωρα η κυβέρνηση αναγκάστηκε να κάνει πίσω.
Όλα ξεκίνησαν όταν το υπουργείο Παιδείας του Μεξικού ανακοίνωσε πως η σχολική χρονιά 2025-26 θα ολοκληρωνόταν στις 5 Ιουνίου αντί για τις 15 Ιουλίου, δηλαδή περίπου 40 ημέρες νωρίτερα. Επισήμως, η απόφαση συνδέθηκε με το έντονο κύμα καύσωνα που πλήττει τη χώρα, αλλά και με τη διοργάνωση του Μουντιάλ 2026, το οποίο το Μεξικό θα φιλοξενήσει μαζί με τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Η ανακοίνωση σόκαρε την εκπαιδευτική κοινότητα και τους γονείς. Η αλλαγή θα επηρέαζε περισσότερους από 23 εκατομμύρια μαθητές, κυρίως του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, σε μια χώρα όπου σχεδόν το 90% των παιδιών φοιτά σε δημόσια σχολεία.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι άλλο: το Μεξικό θα φιλοξενήσει μόλις 13 αγώνες του Μουντιάλ και μόνο σε τρεις πόλεις, την Πόλη του Μεξικού, τη Γουαδαλαχάρα και το Μοντερέι. Κι όμως, η κυβέρνηση εμφανίστηκε έτοιμη να αλλάξει το σχολικό ημερολόγιο ολόκληρης της χώρας για μια διοργάνωση περιορισμένης γεωγραφικής έκτασης.
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες. Γονείς αναρωτήθηκαν ποιος θα κρατάει τα παιδιά τους για ενάμιση μήνα επιπλέον, εκπαιδευτικοί έκαναν λόγο για «θυσία» της παιδείας στον βωμό του θεάματος, ενώ think tanks και οργανώσεις προειδοποίησαν ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει ούτε μία εβδομάδα μαθημάτων.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό βάθος της ιστορίας. Γιατί το Μεξικό είναι μια χώρα χωρίς ισχυρούς εκπαιδευτικούς δείκτες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του OECD/PISA 2022, μόλις το 34% των 15χρονων μαθητών στο Μεξικό διαθέτει βασικές δεξιότητες στα μαθηματικά. Ο μέσος όρος της χώρας είναι 395 μονάδες, πολύ κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που βρίσκεται στις 472 μονάδες.
Η σύγκριση με την Ελλάδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Και η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, αντιμετωπίζοντας επίσης σοβαρά προβλήματα στην εκπαίδευση. Ωστόσο, οι επιδόσεις παραμένουν αισθητά υψηλότερες από του Μεξικού. Οι Ελληνες μαθητές συγκέντρωσαν 430 μονάδες στα μαθηματικά, ενώ το 53% διαθέτει τουλάχιστον βασικές δεξιότητες επάρκειας.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι και οι δύο χώρες εμφανίζουν σταθερή πτώση στις επιδόσεις τους μετά την πανδημία.
Στην Ελλάδα, τα αποτελέσματα του PISA 2022 ήταν τα χειρότερα από τότε που ξεκίνησε η συμμετοχή της χώρας το 2000. Οι επιδόσεις σε μαθηματικά, φυσικές επιστήμες και κατανόηση κειμένου υποχώρησαν περισσότερο από 20 μονάδες μέσα σε μία δεκαετία, πτώση που, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αντιστοιχεί περίπου σε απώλεια γνώσεων ενός ολόκληρου σχολικού έτους.
Στο Μεξικό η εικόνα είναι ακόμα χειρότερη. Σχεδόν κανένας μαθητής δεν καταφέρνει να φτάσει στις υψηλές βαθμίδες επίδοσης στα μαθηματικά, ενώ η χώρα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στον ΟΟΣΑ. Μόλις το 27% των νέων 25-34 ετών διαθέτει πανεπιστημιακό τίτλο, ποσοστό που είναι το χαμηλότερο μεταξύ των χωρών του οργανισμού.
Κάπως έτσι, η ιστορία με το Μουντιάλ μετατράπηκε σε ένα debate για τις πραγματικές προτεραιότητες μιας κοινωνίας.
Πολλοί αναλυτές στο Μεξικό υποστήριξαν ότι πίσω από την απόφαση δεν κρυβόταν μόνο ο καύσωνας ή η διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά και ο φόβος της κυβέρνησης για κυκλοφοριακό χάος, κοινωνικές αντιδράσεις και πιθανές απεργίες εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης. Η ισχυρή ένωση εκπαιδευτικών CNTE είχε ήδη προειδοποιήσει για κινητοποιήσεις μέσα στο Μουντιάλ λόγω μισθολογικών και συνταξιοδοτικών αιτημάτων.
Η πίεση έγινε τελικά τόσο μεγάλη ώστε η κυβέρνηση της προέδρου Κλαούντια Σέινμπαουμ αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί. Το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι το σχολικό έτος θα ολοκληρωθεί τελικά κανονικά στις 15 Ιουλίου, διατηρώντας το υφιστάμενο πρόγραμμα των 185 σχολικών ημερών.
Η ζημιά, όμως, είχε ήδη γίνει.
Γιατί η υπόθεση άνοιξε μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση, που ξεπερνά τα σύνορα του Μεξικού και αφορά ακόμη και χώρες όπως η Ελλάδα.
Πόσο εύκολα μπορεί ένα μεγάλο γεγονός να επισκιάσει την πραγματική κατάσταση της χώρας; Σε πολλές ανάλογες περιπτώσεις, οι κυβερνήσεις χωρών με παρόμοια χαρακτηριστικά, επιδιώκουν να παρουσιάσουν μια εικόνα σύγχρονου κράτους, με τουριστική ανάπτυξη, διεθνή προβολή και αναπτυσσόμενο οικονομικά, κρύβοντας μ’ αυτόν τον τρόπο τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν στην κοινωνία.
Το Μουντιάλ και άλλες μεγάλες διοργανώσεις εργαλειοποιούνται στον βωμό της πολιτικής και προσφέρουν ένα πρώτης τάξεως καταφύγιο στις κυβερνήσεις, οι οποίες επιλέγουν τη λάμψη του θεάματος από τη λύση των πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
