Γενοκτονία των Ποντίων: Η ιστορική τραγωδία που σημάδεψε τον ελληνισμό της Ανατολής
107 χρόνια από τη μαύρη σελίδα του ξεριζωμού.
Συμπληρώνονται σήμερα 107 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων, μία από τις πιο τραγικές σελίδες στην ιστορία του ελληνισμού. Η 19η Μαΐου έχει καθιερωθεί ως ημέρα μνήμης για τα θύματα των διώξεων και του ξεριζωμού των Ελλήνων του Πόντου από το οθωμανικό και μετέπειτα τουρκικό κράτος.
Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ιστορίας του ελληνισμού της Ανατολής. Οι διώξεις και οι μαζικές εκτοπίσεις του ποντιακού ελληνισμού πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 1914-1923, μέσα στο κλίμα διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ανόδου του τουρκικού εθνικισμού.
Χιλιάδες Έλληνες του Πόντου βρέθηκαν αντιμέτωποι με εκτοπίσεις, πορείες θανάτου, καταναγκαστικά έργα και λιμό. Ο ποντιακός πληθυσμός υπέστη μαζικές εκτελέσεις, βιασμούς, εξορίες, φυλακίσεις και καθολική αρπαγή περιουσιών.
Οι διώξεις ξεκίνησαν την περίοδο των Νεοτούρκων και συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια από το εθνικιστικό κίνημα των Κεμαλικών. Πολλοί άνδρες οδηγήθηκαν στα λεγόμενα τάγματα εργασίας, ενώ άμαχοι πληθυσμοί εξαναγκάστηκαν σε πορείες μέσα σε ακραίες συνθήκες, με αποτέλεσμα χιλιάδες θανάτους από πείνα, ασθένειες και κακουχίες.
Παράλληλα, χωριά καταστράφηκαν, περιουσίες δημεύθηκαν και σημαντικό μέρος του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής εκτοπίστηκε από τις πατρογονικές του εστίες.
Η Οδύσσεια της προσφυγιάς
Ο ξεριζωμός ανάγκασε περισσότερους από 500.000 Ποντίους να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Έχοντας μαζί τους μόνο ελάχιστα προσωπικά είδη και οικογενειακά κειμήλια, όπως θρησκευτικές εικόνες, οι πρόσφυγες συγκεντρώθηκαν στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
Η μεταφορά τους στη μητροπολιτική Ελλάδα εξελίχθηκε σε ανθρωπιστική τραγωδία. Στοιχισμένοι σε πλοία, αντιμέτωποι με την πείνα και τις ασθένειες, πολλοί παρέμειναν σε καραντίνα μέσα στα σκάφη για μήνες, καθώς αρχικά δεν γίνονταν δεκτοί σε κανένα λιμάνι.
Οι προσφυγικές ροές κινήθηκαν σταδιακά από τον Πειραιά προς το Ναύπλιο, την Πάτρα, την Πρέβεζα, τον Βόλο και τη Θεσσαλονίκη. Ανάλογη μοίρα επιφυλάχθηκε και για περίπου 160.000 Έλληνες της Ανατολικής Θράκης, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να εκκενώσουν τις εστίες τους (Καλλίπολη, Ραιδεστό, Αδριανούπολη κ.ά.) μέσα σε λίγες ημέρες, διασχίζοντας τον Έβρο.
Ακόμη πιο δραματική ήταν η κατάσταση για τους Ποντίους της ενδοχώρας, οι οποίοι δεν είχαν πρόσβαση σε θαλάσσιες οδούς διαφυγής. Οι οθωμανικές αρχές τους εκτόπισαν σε αφιλόξενες και απομονωμένες περιοχές, με αποτέλεσμα χιλιάδες να χάσουν τη ζωή τους από το ψύχος, την ακαμψία των κακουχιών και την ασιτία.
Οι ελάχιστοι επιζώντες εντοπίστηκαν σε κατάσταση απόλυτης εξαθλίωσης από γαλλικές και αμερικανικές ανθρωπιστικές αποστολές, οι οποίες ανέλαβαν τη μεταφορά τους στην Ελλάδα.
Παρά το μέγεθος της καταστροφής, οι Πόντιοι και οι υπόλοιποι Έλληνες της Ανατολής κατάφεραν να ορθοποδήσουν. Εγκαταστάθηκαν και επάνδρωσαν κρίσιμες περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, οι οποίες είχαν ερημώσει μετά την αποχώρηση του μουσουλμανικού στοιχείου. Με σκληρή εργασία, οι πρόσφυγες ενσωματώθηκαν στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας, μπολιάζοντάς την με τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις και την πολιτιστική τους κληρονομιά, αποτελώντας έκτοτε ζωντανό και δημιουργικό κύτταρο του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Η αναγνώριση της Γενοκτονίας
Η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε επίσημα τη Γενοκτονία των Ποντίων το 1994, καθιερώνοντας την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης.
Παράλληλα, η Γενοκτονία έχει αναγνωριστεί από χώρες, κοινοβούλια και διεθνείς οργανισμούς, ενώ σχετικό ψήφισμα εξέδωσε και η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών, η οποία χαρακτήρισε ως γενοκτονία τις διώξεις κατά των ελληνικών και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας την περίοδο 1914-1923.
Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων ποικίλλουν, με πολλές ιστορικές μελέτες να αναφέρονται σε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και εκτοπισμένους.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
