Μύθοι και αλήθειες για τους καρχαρίες σε Πατραϊκό-Κορινθιακό: Δεν κινδυνεύουμε, δεν τους πειράζουμε

Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος

Οι παλαιότεροι εξ ημών που μεγαλώσαμε με την ταινία «Τα σαγόνια του καρχαρία» του Στίβεν Σπίλμπεργκ, δεν θα ξεχάσουμε ποτέ την ατάκα του σερίφη Μπρόντι: «Θα χρειαστούμε μεγαλύτερο σκάφος…».

Με αφορμή, λοιπόν, τις θεάσεις καρχαριοειδών το τελευταίο διάστημα σε Πατραϊκό και Κορινθιακό Κόλπο, δεν θα μπορούσαμε να μη θέσουμε ευθέως το ερώτημα στους ειδικούς: «Κινδυνεύει η ζωή μας;». Η απάντηση – με απλά λόγια – θα μπορούσε να είναι ότι περισσότερο κινδυνεύουμε να πνιγούμε από τον φόβο μας ή ακόμη κι από επιθέσεις λαγοκέφαλων, παρά από τον σχεδόν άκακο Γλαυκοκαρχαρία που συναντάται στις δικές μας θάλασσες.

Χαρακτηριστικά είναι όλα όσα δήλωσε στην εφημερίδα «Πελοπόννησος» ο υπεύθυνος Διατήρησης της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης iSea και περιφερειακός αντιπρόεδρος στην Ομάδα Ειδικών για τους Καρχαρίες της Διεθνούς Ενωσης Διατήρησης της Φύσης Γιάννης Γιώβος: «Οχι, ο Γλαυκοκαρχαρίας δεν είναι επικίνδυνο είδος. Δεν παύει, βέβαια, να είναι άγριο ζώο που μπορεί να θεωρήσει ότι δέχεται επίθεση και να αντιδράσει. Στις περιπτώσεις, λοιπόν, που θα βρεθούμε κοντά του, πρέπει να προσπαθήσουμε να μη χάσουμε την ψυχραιμία μας και να βγούμε όσο το δυνατόν πιο ήρεμα από τη θάλασσα».

Διαβάστε επίσης: «Θησαυροί» για κατάδυση στον Πατραϊκό κόλπο-Ο Κ. Ρωμαίος μιλά στην «Π»

Και ο Γιάννης Γιώβος συνέχισε ως εξής: «Το φαινόμενο εμφανίσεων καρχαριοειδών σε Πατραϊκό και Κορινθιακό δεν είναι καινούργιο. Εχει πάρει έκταση όμως, επειδή αναπαράγεται από τα social media. Πριν μερικά χρόνια είχαμε συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο Πατρών για τη μελέτη των Γλαυκοκαρχαριών στην περιοχή. Παλιότερα οι καρχαρίες αυτού του είδους έρχονταν πιο κοντά στην ακτή. Δυστυχώς, ο πληθυσμός τους έχει μειωθεί δραματικά. Είναι, πλέον απειλούμενο προς εξαφάνιση είδος, αλλά και προστατευόμενο ταυτόχρονα από τον περασμένο Δεκέμβριο. Χωρίς να έχουμε ξεκάθαρη άποψη, οι θεάσεις τους σε Πατραϊκό και Κορινθιακό συνδέονται με την αναπαραγωγή. Γεννάνε τα μικρά τους και στη συνέχεια φεύγουν στην ανοικτή θάλασσα».

Διαβάστε επίσης: Μεγάλος λευκός καρχαρίας βρέθηκε στη Μεσόγειο ΒΙΝΤΕΟ

ΤΑ ΕΙΔΗ ΠΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ

Γιάννης Γιώβος

Είναι, όμως, μονάχα ο Γλαυκοκαρχαρίας το μοναδικό είδος καρχαρία που συναντάμε στον Πατραϊκό ή τον Κορινθιακό Κόλπο; Η απάντηση είναι «όχι». Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή έχουν καταγραφεί διάφορα είδη καρχαριών, αν και οι περισσότερες εμφανίσεις αφορούν βαθιά νερά κι όχι τις ακτές κολύμβησης. Οπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, οι κλειστοί κόλποι της Ελλάδας χρησιμοποιούνται συχνά από ορισμένα είδη για αναπαραγωγή ή αναζήτηση τροφής. Ας δούμε τα είδη που έχουν καταγραφεί σε Πατραϊκό και Κορινθιακό Κόλπο:

Γλαυκοκαρχαρίας (Prionace glauca): Το συχνότερο είδος που αναφέρεται τα τελευταία χρόνια, κυρίως στον Κορινθιακό. Οι πρόσφατες θεάσεις κοντά στην ακτή αφορούσαν κυρίως αυτό το είδος.

Καρχαρίας μάκο (Isurus oxyrinchus και Isurus paucus): Παρότι είναι ωκεάνιο είδος, έχει καταγραφεί και στη Μεσόγειο και υπάρχουν αναφορές εμφανίσεων στον Κορινθιακό.

Προσκυνητής (Cetorhinus maximus): Ο μεγαλύτερος καρχαρίας της Μεσογείου, τρέφεται με πλαγκτόν και είναι ακίνδυνος για τον άνθρωπο.

Αλεπόκαρχαρος ή Μεγαλομάτης (Alopias superciliosus): Εμφανίζεται κατά καιρούς στα ελληνικά νερά.

Εξάβραγχος καρχαρίας (Hexanchus griseus): Βαθύβιο είδος που ζει σε μεγάλα βάθη και τον συναντάμε και κοντά στον Πατραϊκό λόγω των βαθιών λεκανών της περιοχής.

Λευκός καρχαρίας (Carcharodon carcharias): Εξαιρετικά σπάνιος σήμερα στην Ελλάδα, αλλά ιστορικά έχει καταγραφεί και στις ελληνικές θάλασσες. Ο πιο επικίνδυνος…

Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΟΛΠΩΝ

Για τον Πατραϊκό Κόλπο υπάρχουν λιγότερες δημοσιευμένες καταγραφές καρχαριοειδών σε σχέση με τον Κορινθιακό, αλλά επειδή επικοινωνεί άμεσα με το Ιόνιο, μπορούν να εισέρχονται τα ίδια περίπου πελαγικά είδη που απαντώνται στο Ιόνιο Πέλαγος.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ 63 ΧΡΟΝΙΑ

Το σημαντικό είναι ότι οι επιθέσεις καρχαριών στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπάνιες και οι περισσότερες θεάσεις αφορούν ζώα που είτε περνούν από την περιοχή είτε κινούνται σε βαθύτερα νερά. Οι πιθανότητες επίθεσης είναι εξαιρετικά ελάχιστες, με την τελευταία καταγεγραμμένη θανατηφόρα επίθεση στην Ελλάδα να έχει σημειωθεί πριν από 63 χρόνια.

Καταλήγουν στο πιάτο μας

Οπως φαίνεται και από τον πιο πάνω πίνακα, στα καρχαριοειδή της περιοχής μας περιλαμβάνονται και το λεγόμενο σκυλόψαρο (squalus acanthias, δηλαδή ο ακανθώδης σκυλόψαρος, ο οποίος χαρακτηρίζεται από ένα ισχυρό και μυτερό αγκάθι που βρίσκεται μπροστά από κάθε ένα από τα δύο ραχιαία πτερύγιά του, ο γαλέος (galeorhinus galeus) και ο αστρογαλέος (mustelus asterias). Οι καρχαρίες που φοβόμαστε δηλαδή, καταλήγουν συνήθως στο πιάτο μας, συνοδεύοντας την πατροπαράδοτη σκορδαλιά.

Λευκός καρχαρίας που πιάστηκε από ψαράδες

Σύμφωνα, πάντως, με τα επίσημα επιστημονικά δεδομένα και τις καταγραφές των θαλάσσιων βιολόγων, η κατάσταση με τις τελευταίες επιθέσεις καρχαρία στην Ελλάδα έχει ως εξής:

Η τελευταία μη θανατηφόρα επίθεση: Σημειώθηκε το καλοκαίρι του 1981 στον Παγασητικό Κόλπο. Το περιστατικό αφορούσε έναν Αυστριακό τουρίστα που έκανε ελεύθερη κατάδυση-ψαροντούφεκο και υπέστη ένα μικρό μη θανάσιμο τραύμα.

Η τελευταία θανατηφόρα επίθεση: Καταγράφηκε την 1η Ιουνίου 1963 στον Παγασητικό Κόλπο (κοντά στο νησί Τρίκερι), με θύμα μια 42χρονη Αυστριακή τουρίστρια (Χέλγκα Πογκλ) που κολυμπούσε. Ο καρχαρίας ήταν μεγάλος λευκός -το είδος της ταινίας του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Είχε προηγηθεί η σοκαριστική επίθεση στο Μον Ρεπό της Κέρκυρας τον Αύγουστο του 1951 με θύμα τη 16χρονη Βάντα Πιέρρη.

Απολογισμός: Συνολικά, τα τελευταία 180 χρόνια στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί μόλις 15 επιβεβαιωμένα περιστατικά, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι ελληνικές θάλασσες είναι από τις πιο ασφαλείς στον κόσμο.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News