Πέφτει το τελευταίο «σκληρό» σύνορο του Brexit – Τι αλλάζει από τις 15 Ιουλίου

Από τις 15 Ιουλίου τίθεται σε προσωρινή εφαρμογή το νέο πλαίσιο για τη διακίνηση προσώπων και αγαθών, με διπλή διαδικασία σε αεροδρόμιο και λιμάνι

Η υπογραφή της συνθήκης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βρετανίας για το νέο καθεστώς στο Γιβραλτάρ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026 τη συνθήκη για το Γιβραλτάρ, κλείνοντας μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες που παρέμεναν ανοιχτές μετά το Brexit.

Το νέο καθεστώς προβλέπει την κατάργηση των συνήθων μεταναστευτικών ελέγχων και των φυσικών εμποδίων στα χερσαία σύνορα με την Ισπανία, από τα οποία περνούν καθημερινά περίπου 15.000 εργαζόμενοι. Η προσωρινή εφαρμογή της συνθήκης αρχίζει στις 15 Ιουλίου 2026.

Ποιοι υπέγραψαν τη συνθήκη

Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μάρος Σέφτσοβιτς, εκ μέρους της ΕΕ, και τον Βρετανό υπουργό Επικρατείας αρμόδιο για την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τα Υπερπόντια Εδάφη Στίβεν Ντόιτι, εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στην τελετή παρέστησαν ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλβάρες και ο επικεφαλής υπουργός του Γιβραλτάρ Φαμπιάν Πικάρντο. Η ακριβής διατύπωση είναι ότι οι δύο τελευταίοι ήταν παρόντες στην υπογραφή και όχι ότι συνυπέγραψαν ως συμβαλλόμενα μέρη.

Η πολιτική συμφωνία είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο του 2025, έπειτα από διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετείχαν η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Γιβραλτάρ. Ακολούθησαν ο νομικός έλεγχος και η μετάφραση του κειμένου.

Τι αλλάζει στα χερσαία σύνορα

Με την προσωρινή εφαρμογή της συνθήκης, καταργούνται οι τακτικοί έλεγχοι προσώπων στα χερσαία σύνορα ανάμεσα στο Γιβραλτάρ και την Ισπανία.

Το Γιβραλτάρ δεν εντάσσεται επισήμως ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε στη Ζώνη Σένγκεν. Οι κανόνες του Σένγκεν, ωστόσο, θα εφαρμόζονται στα εξωτερικά σημεία εισόδου του μέσω ειδικού καθεστώτος που συμφωνήθηκε μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών.

Οι προβλεπόμενοι μεταναστευτικοί έλεγχοι μεταφέρονται στο διεθνές αεροδρόμιο του Γιβραλτάρ και, όταν απαιτείται, στο λιμάνι. Όσοι ολοκληρώνουν τη διαδικασία κατά την άφιξή τους θα μπορούν στη συνέχεια να κινούνται προς την Ισπανία και την υπόλοιπη Ζώνη Σένγκεν χωρίς νέο έλεγχο στα χερσαία σύνορα.

Διπλός έλεγχος στο αεροδρόμιο

Οι ταξιδιώτες που φθάνουν στο αεροδρόμιο θα περνούν από δύο διαδοχικούς ελέγχους:

  • έλεγχο εισόδου στο Γιβραλτάρ από τις τοπικές Αρχές
  • έλεγχο εισόδου στη Ζώνη Σένγκεν από Ισπανούς αξιωματικούς

Στη διαδικασία θα εφαρμόζεται και το ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου/Εξόδου, όπου προβλέπεται, ενώ στο μέλλον θα ισχύσει και το ETIAS όταν τεθεί σε λειτουργία.

Για τους κατοίκους του Γιβραλτάρ προβλέπεται ειδικό καθεστώς αδειών διαμονής, το οποίο θα τους παρέχει πρόσβαση στη Ζώνη Σένγκεν σύμφωνα με τους όρους της συνθήκης.

Τι προβλέπεται για τα εμπορεύματα

Η συνθήκη δημιουργεί ένα ειδικό τελωνειακό μοντέλο ανάμεσα στο Γιβραλτάρ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ομαλή κυκλοφορία των αγαθών χωρίς ελέγχους στα χερσαία σύνορα.

Τα περισσότερα εμπορεύματα που προορίζονται για το Γιβραλτάρ θα εκτελωνίζονται σε ευρωπαϊκά τελωνεία στην Ισπανία, ώστε να μην απαιτείται δεύτερη διαδικασία κατά τη διέλευση. Καταργούνται επίσης οι δασμοί, οι ποσοτικοί περιορισμοί και οι σχετικές επιβαρύνσεις στις συναλλαγές που καλύπτονται από το πλαίσιο.

Η συμφωνία ανοίγει ακόμη τον δρόμο για απευθείας αεροπορικές συνδέσεις ανάμεσα στο Γιβραλτάρ και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες είχαν σε μεγάλο βαθμό διακοπεί επί δεκαετίες.

Δεν αλλάζει το καθεστώς κυριαρχίας

Η συνθήκη δεν μεταβάλλει το καθεστώς κυριαρχίας του Γιβραλτάρ. Το κείμενο διευκρινίζει ρητά ότι καμία διάταξή του δεν επηρεάζει τις θέσεις της Βρετανίας ή της Ισπανίας στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Το Γιβραλτάρ παραχωρήθηκε στη Βρετανία με τη Συνθήκη της Ουτρέχτης το 1713, μετά τον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής, ενώ η Μαδρίτη εξακολουθεί να διατηρεί τη διεκδίκησή της. Η νέα ρύθμιση περιορίζεται στη μετακίνηση, το εμπόριο, την ασφάλεια, τις αεροπορικές συνδέσεις και τη συνεργασία των δύο πλευρών, χωρίς να επιλύει τη μακροχρόνια διαφορά για την κυριαρχία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125