Τρως καυτερά; Τι δείχνουν οι έρευνες για όσους τα βάζουν συχνά στο πιάτο τους
Μεγάλες πληθυσμιακές αναλύσεις καταγράφουν ενθαρρυντικές συσχετίσεις, όμως τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μετατρέπουν τις καυτερές πιπεριές σε θεραπεία ή «ελιξίριο ζωής»
Οι άνθρωποι που καταναλώνουν συχνά πικάντικα φαγητά εμφανίζουν σε μεγάλες παρατηρητικές μελέτες χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Τα ευρήματα έχουν προκαλέσει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον για την καψαϊκίνη, την ουσία που δίνει στις καυτερές πιπεριές τη χαρακτηριστική έντασή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια καυτερή πιπεριά μπορεί να παρατείνει αποδεδειγμένα τη ζωή ή να προστατεύσει από κάποια ασθένεια. Οι έρευνες καταγράφουν συσχετίσεις, ενώ οι ακριβείς μηχανισμοί και η ποσότητα που θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικό όφελος δεν έχουν αποσαφηνιστεί.
Τα πικάντικα τρόφιμα μπορεί επίσης να προκαλέσουν καούρα, κοιλιακό πόνο ή διάρροια σε ορισμένους ανθρώπους. Η επίδρασή τους εξαρτάται από την ποσότητα, τη συχνότητα, τη συνολική διατροφή και την ευαισθησία κάθε οργανισμού.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η μεγάλη μελέτη που τα συνέδεσε με τη μακροζωία
Μία από τις σημαντικότερες σχετικές έρευνες δημοσιεύθηκε το 2015 στο επιστημονικό περιοδικό BMJ. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν σχεδόν 490.000 ενήλικες στην Κίνα, οι οποίοι είχαν ενταχθεί στη μελέτη από το 2004 έως το 2008.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική δραστηριότητα και άλλες διατροφικές συνήθειες, διαπίστωσαν ότι όσοι έτρωγαν πικάντικα έξι ή επτά ημέρες την εβδομάδα εμφάνιζαν 14% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους τα κατανάλωναν λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα.
Η συχνότερη κατανάλωση συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερη θνησιμότητα από ισχαιμικές καρδιοπάθειες, αναπνευστικές παθήσεις και ορισμένες μορφές καρκίνου.
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογράμμισαν, ωστόσο, ότι η μελέτη δεν μπορούσε να αποδείξει αιτιότητα. Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε αν το αποτέλεσμα οφειλόταν στις πιπεριές, σε άλλες διατροφικές επιλογές ή σε χαρακτηριστικά του τρόπου ζωής που δεν καταγράφηκαν πλήρως.
Τι έδειξε η αμερικανική έρευνα
Παρόμοια συσχέτιση καταγράφηκε το 2017 σε αμερικανική μελέτη, η οποία ανέλυσε στοιχεία από 16.179 ενήλικες.
Κατά τη διάρκεια της μακράς παρακολούθησης, οι άνθρωποι που κατανάλωναν κόκκινες καυτερές πιπεριές εμφάνισαν κατά 13% χαμηλότερο προσαρμοσμένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους δεν τις κατανάλωναν.
Τα δεδομένα για τις επιμέρους αιτίες θανάτου δεν ήταν εξίσου ισχυρά. Καταγράφηκαν ενδείξεις για μικρότερο κίνδυνο θανάτου από αγγειακά νοσήματα, χωρίς όμως όλες οι σχετικές συσχετίσεις να είναι στατιστικά σημαντικές.
Η διατροφική καταγραφή πραγματοποιήθηκε σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ενδέχεται να μην αντανακλούσε τις συνήθειες των συμμετεχόντων σε ολόκληρη τη διάρκεια της μελέτης.
Πώς λειτουργεί η καψαϊκίνη
Η καψαϊκίνη ενεργοποιεί τους υποδοχείς TRPV1, οι οποίοι ανταποκρίνονται στη θερμότητα και συμμετέχουν στην αίσθηση του πόνου.
Οι συγκεκριμένοι υποδοχείς βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία του οργανισμού, μεταξύ των οποίων:
- το δέρμα
- το στόμα και ο οισοφάγος
- το στομάχι και το έντερο
- ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού και του νευρικού συστήματος
Όταν η καψαϊκίνη ενεργοποιεί τους TRPV1, ο εγκέφαλος ερμηνεύει το ερέθισμα σαν έντονη θερμότητα, παρότι η θερμοκρασία του φαγητού μπορεί να είναι φυσιολογική.
Ο ίδιος μηχανισμός εξηγεί γιατί η ουσία χρησιμοποιείται και σε ορισμένες τοπικές κρέμες ή επιθέματα για την ανακούφιση συγκεκριμένων μορφών νευροπαθητικού πόνου. Η ιατρική αυτή χρήση, όμως, δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση πιπεριάς έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Πιθανή σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία
Παρατηρητικές μελέτες έχουν συνδέσει την κατανάλωση καυτερών πιπεριών με χαμηλότερη καρδιαγγειακή θνησιμότητα. Ορισμένες μικρές κλινικές δοκιμές έχουν εξετάσει πιθανές επιδράσεις της καψαϊκίνης στα λιπίδια, στον μεταβολισμό και στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.
Τα αποτελέσματα δεν επαρκούν για να θεωρηθεί η ουσία μέσο πρόληψης ή αντιμετώπισης καρδιακών παθήσεων. Δεν έχει επίσης καθοριστεί συγκεκριμένη ποσότητα που προσφέρει με βεβαιότητα καρδιαγγειακό όφελος.
Οι καυτερές πιπεριές μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, αλλά δεν αντικαθιστούν τη φαρμακευτική αγωγή, την παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης ή τις υπόλοιπες συστάσεις του γιατρού.
Μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του αλατιού;
Μελέτη σε 606 ενήλικες στην Κίνα διαπίστωσε ότι όσοι προτιμούσαν περισσότερο τις πικάντικες γεύσεις κατανάλωναν λιγότερο αλάτι και είχαν χαμηλότερες τιμές αρτηριακής πίεσης.
Οι συμμετέχοντες με τη μεγαλύτερη προτίμηση στα καυτερά κατανάλωναν καθημερινά περίπου 2,5 γραμμάρια λιγότερο αλάτι, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε μισό κουταλάκι του γλυκού.
Σε πειραματικό μέρος της έρευνας, η καψαϊκίνη φάνηκε να ενισχύει την αντίληψη της αλμυρής γεύσης. Έτσι, το φαγητό μπορεί να γίνεται αντιληπτό ως περισσότερο αλμυρό χωρίς να έχει προστεθεί μεγαλύτερη ποσότητα νατρίου.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι τα πικάντικα μειώνουν αυτομάτως την αρτηριακή πίεση. Η πιθανή χρησιμότητά τους βρίσκεται κυρίως στο ότι μπορεί να διευκολύνουν ορισμένους ανθρώπους να περιορίσουν το αλάτι χωρίς να αισθάνονται το φαγητό άγευστο.
Τι συμβαίνει στο στομάχι και στο έντερο
Η απόκριση του πεπτικού συστήματος στην καψαϊκίνη διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η άμεση κατανάλωση καυτερών τροφών μπορεί να προκαλέσει ή να εντείνει:
- κοιλιακό πόνο
- κάψιμο
- φούσκωμα
- διάρροια
Μικρές μελέτες έχουν εξετάσει αν η συστηματική έκθεση μπορεί σταδιακά να περιορίσει την ευαισθησία των υποδοχέων TRPV1 και τον χρόνιο κοιλιακό πόνο. Τα αποτελέσματα παραμένουν περιορισμένα και δεν αποδεικνύουν συνολικό θεραπευτικό όφελος για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Κανείς δεν χρειάζεται να επιμένει στην κατανάλωση τροφών που του προκαλούν πόνο με την προσδοκία ότι ο οργανισμός θα «συνηθίσει». Τα επίμονα ή έντονα συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση από γιατρό.
Προκαλούν έλκος ή καούρα;
Οι καυτερές πιπεριές δεν θεωρούνται βασική αιτία γαστρικού έλκους. Συχνότερες αιτίες αποτελούν η λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και η μακροχρόνια χρήση συγκεκριμένων αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τα πικάντικα είναι κατάλληλα για όλους. Η καψαϊκίνη μπορεί να προκαλέσει αίσθημα καύσου στον οισοφάγο και να επιδεινώσει την καούρα ή τη δυσφορία σε ανθρώπους που είναι ευαίσθητοι.
Η αίσθηση καψίματος δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχει προκληθεί βλάβη στον οισοφάγο ή στο στομάχι. Όταν, όμως, τα συμπτώματα είναι συχνά, έντονα ή συνοδεύονται από δυσκολία στην κατάποση, δεν πρέπει να αποδίδονται απλώς στο φαγητό χωρίς ιατρική αξιολόγηση.
Τα αντικρουόμενα δεδομένα για τον καρκίνο
Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι η καψαϊκίνη μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να επηρεάσει μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Τα αποτελέσματα από μελέτες σε ανθρώπους δεν είναι ομοιόμορφα. Ορισμένες καταγράφουν πιθανή προστατευτική συσχέτιση, ενώ άλλες έχουν συνδέσει την πολύ υψηλή κατανάλωση εξαιρετικά καυτερών τροφών με αυξημένο κίνδυνο για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου του γαστρεντερικού συστήματος.
Οι διαφορές μπορεί να σχετίζονται με την ποσότητα, τον τρόπο παρασκευής, τα υπόλοιπα συστατικά των γευμάτων και τις συνολικές διατροφικές συνήθειες. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να θεωρηθεί η καψαϊκίνη μέσο πρόληψης ή παράγοντας πρόκλησης καρκίνου σε συνηθισμένες διατροφικές ποσότητες.
Ποιο είναι το ασφαλέστερο συμπέρασμα
Όσοι απολαμβάνουν τα πικάντικα φαγητά και δεν εμφανίζουν ενοχλήσεις μπορούν να τα εντάσσουν με μέτρο στη διατροφή τους.
Οι μεγάλες μελέτες για τη μακροζωία είναι ενθαρρυντικές, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι όσο περισσότερη καψαϊκίνη καταναλώνει κάποιος τόσο περισσότερο θα ζήσει. Δεν έχει καθοριστεί ιδανική συχνότητα ή ασφαλής ποσότητα που να ισχύει για όλους.
Το διατροφικό πρότυπο με τα σταθερότερα δεδομένα για την καρδιαγγειακή υγεία και τη μακροζωία παραμένει η μεσογειακή διατροφή, με έμφαση στα φρούτα, στα λαχανικά, στα όσπρια, στα δημητριακά ολικής άλεσης, στους ξηρούς καρπούς και στο ελαιόλαδο. Οι καυτερές πιπεριές μπορούν να αποτελέσουν μέρος της, όχι όμως να υποκαταστήσουν το σύνολό της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Πλένουμε ή όχι το κοτόπουλο; Η σωστή απάντηση και οι κανόνες ασφαλείας
- Τι να κάνετε μετά το βραδινό για καλύτερη χοληστερόλη – 5 απλές κινήσεις
- Γιατί η σεξουαλική απόσταση σε μια σχέση μπορεί να ξεκινά από μια παρεξήγηση
- Η διατροφή που είναι «ασπίδα» και για την ψυχική υγεία μετά τα 50
- Πόσα φλιτζάνια καφέ την ημέρα συνδέονται σχεδόν με έως 50% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
