Πορτομπέλο: Είναι τόσο υγιεινά όσο λένε;

Πελοπόννησος Newsroom

Τα μανιτάρια πορτομπέλο έχουν αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε χορτοφαγικά γεύματα, καθώς η μεγάλη επιφάνεια, η σαρκώδης υφή και η γεμάτη γεύση τους επιτρέπουν να μπουν στη θέση ενός μπιφτεκιού, να ψηθούν στον φούρνο ή να γεμιστούν με λαχανικά.

Το διατροφικό τους πλεονέκτημα, ωστόσο, δεν βρίσκεται σε κάποια «θαυματουργή» ιδιότητα. Είναι ένα τρόφιμο με λίγες θερμίδες και ελάχιστα λιπαρά, το οποίο μπορεί να προσθέσει όγκο και γεύση στο γεύμα. Δεν περιέχει, όμως, αρκετή πρωτεΐνη ώστε να θεωρείται πλήρες διατροφικό υποκατάστατο του κρέατος.

Το ώριμο μανιτάρι που απέκτησε ρόλο κυρίως πιάτου

Το πορτομπέλο είναι η ώριμη μορφή του μύκητα Agaricus bisporus, του ίδιου είδους στο οποίο ανήκουν τα μικρότερα λευκά μανιτάρια και τα καφέ κρεμίνι.

Καθώς ωριμάζει, το καπέλο του μεγαλώνει, η υφή του γίνεται πιο συμπαγής και η γεύση του εντονότερη. Αυτά τα χαρακτηριστικά εξηγούν γιατί χρησιμοποιείται συχνά σε μπέργκερ χωρίς κρέας, σε ψητά πιάτα και σε συνταγές με γεμιστά μανιτάρια.

Μόλις 19 θερμίδες, αλλά όχι ισότιμη πρωτεΐνη

Ένα ολόκληρο ωμό πορτομπέλο βάρους περίπου 84 γραμμαρίων παρέχει γύρω στις 19 θερμίδες, σχεδόν 2 γραμμάρια πρωτεΐνης και μικρή ποσότητα φυτικών ινών, σύμφωνα με την επίσημη βάση διατροφικών δεδομένων του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας.

Περιέχει επίσης σελήνιο, χαλκό, κάλιο, φώσφορο, χολίνη και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Οι ποσότητες δεν μετατρέπουν από μόνες τους το πορτομπέλο σε «υπερτροφή», αλλά το καθιστούν χρήσιμη προσθήκη σε μια ισορροπημένη διατροφή.

Η χαμηλή περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη σημαίνει ότι ένα γεύμα χωρίς κρέας χρειάζεται και άλλη πηγή πρωτεΐνης, όπως όσπρια, αυγά, γαλακτοκομικά ή κάποιο κατάλληλο φυτικό προϊόν.

Η ετικέτα που αλλάζει τη βιταμίνη D

Η περιεκτικότητα των μανιταριών σε βιταμίνη D δεν είναι σταθερή. Τα πορτομπέλο που έχουν καλλιεργηθεί χωρίς έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία περιέχουν συνήθως πολύ μικρή ποσότητα.

Όταν, όμως, εκτεθούν σε υπεριώδες φως, μπορούν να παράγουν σημαντικά περισσότερη βιταμίνη D2. Τα Εθνικά Ινστιτούτα \Υγείας των ΗΠΑ επισημαίνουν ότι οι ποσότητες διαφέρουν ανάλογα με την καλλιέργεια και την επεξεργασία.

Για τον καταναλωτή, επομένως, έχει σημασία η ένδειξη στη συσκευασία. Η γενική αναφορά ότι «τα μανιτάρια έχουν βιταμίνη D» δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα προσφέρουν την ίδια ποσότητα.

Για την καρδιά, όλα κρίνονται στην αντικατάσταση

Τα πορτομπέλο είναι φυσικά χαμηλά σε λιπαρά και νάτριο, ενώ δεν περιέχουν χοληστερόλη. Μπορούν έτσι να ενταχθούν σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστούν επεξεργασμένα ή λιπαρά κρέατα.

Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη συνταγή. Ένα μανιτάρι ψημένο με λίγο ελαιόλαδο, μυρωδικά και λαχανικά διαφέρει σημαντικά από μια εκδοχή τηγανισμένη σε κουρκούτι ή φορτωμένη με τυριά, αλάτι και λιπαρές σάλτσες.

Το ίδιο ισχύει και για την αρτηριακή πίεση: η αρχικά χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο χάνει το πλεονέκτημά της όταν προστίθενται μεγάλες ποσότητες αλατιού ή αλμυρών συνοδευτικών.

Οι τρεις περιπτώσεις που θέλουν προσοχή

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα καλλιεργημένα πορτομπέλο μπορούν να καταναλώνονται με ασφάλεια. Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

• Αλλεργία στα μανιτάρια: Όσοι έχουν διαγνωσμένη αλλεργία πρέπει να τα αποφεύγουν. Πρήξιμο στα χείλη ή στη γλώσσα, συριγμός, έντονη ζάλη ή δυσκολία στην αναπνοή μετά την κατανάλωση απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια.
• Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Τα μανιτάρια περιέχουν μαννιτόλη, έναν ζυμώσιμο υδατάνθρακα που μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσει αέρια, φούσκωμα, πόνο ή μεταβολές στις κενώσεις. Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Μόνας υπογραμμίζει ότι η αντίδραση εξαρτάται από την ποσότητα και την ατομική ανοχή.
• Νεφρική νόσος: Δεν υπάρχει γενική απαγόρευση για όλους τους ασθενείς. Όσοι ακολουθούν εξατομικευμένο περιορισμό καλίου ή φωσφόρου χρειάζεται να συζητούν τη μερίδα με τον θεράποντα γιατρό ή τον κλινικό διαιτολόγο τους. Το Εθνικό Ίδρυμα Νεφρού των ΗΠΑ διευκρινίζει ότι οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με τη νεφρική λειτουργία, τις εξετάσεις και τη συνολική διατροφή.

Ωμά ή μαγειρεμένα; Η λεπτομέρεια με την αγαριτίνη

Τα καλλιεργημένα πορτομπέλο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ωμά σε ορισμένες συνταγές, όμως η μαγειρεμένη εκδοχή αποτελεί την πιο προσεκτική επιλογή. Η θερμική επεξεργασία βελτιώνει την υφή και την πεπτικότητα, ενώ μειώνει και τον μικροβιακό κίνδυνο.

Το μαγείρεμα περιορίζει επίσης την αγαριτίνη, μια φυσική ένωση που υπάρχει στα μανιτάρια του γένους Agaricus. Παρότι η ουσία έχει προκαλέσει ερωτήματα λόγω εργαστηριακών και ζωικών μελετών, επιστημονική ανασκόπηση για την αγαριτίνη κατέληξε ότι η κατανάλωση καλλιεργημένων Agaricus bisporus δεν έχει συνδεθεί με γνωστό τοξικολογικό κίνδυνο για υγιείς ανθρώπους.

Η αναφορά στην αγαριτίνη, επομένως, δεν δικαιολογεί πανικό. Το ψήσιμο, το σοτάρισμα ή το βράσιμο παραμένουν απλώς οι πιο πρακτικές επιλογές για την καθημερινή κατανάλωση.

Το σωστό καθάρισμα και η σοβαρή προειδοποίηση για τα άγρια είδη

Τα μανιτάρια πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο, να καθαρίζονται λίγο πριν χρησιμοποιηθούν και να απορρίπτονται όταν έχουν έντονη δυσάρεστη μυρωδιά, γλοιώδη επιφάνεια ή εμφανή σημάδια αλλοίωσης. Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων συνιστά πλύσιμο κάτω από τρεχούμενο νερό, χωρίς σαπούνι ή απορρυπαντικό.

Τα άγρια μανιτάρια αποτελούν εντελώς διαφορετική περίπτωση. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να καταναλώνονται χωρίς αναγνώριση από ειδικό, καθώς δηλητηριώδη και βρώσιμα είδη μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους και το μαγείρεμα δεν εξουδετερώνει πάντοτε τις τοξίνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Φολέγανδρος: Η άγρια ομορφιά των Κυκλάδων
• Σκιάθος πέρα από τις παραλίες: Το κάστρο, οι σπηλιές και ο κόσμος του Παπαδιαμάντη
• Πόρτο Χέλι – Ερμιονίδα: Ο χάρτης των επενδύσεων άνω των €1 δισ. και η μετάβαση στο «Quiet Luxury»
• Κυπαρίσσι Λακωνίας: Το παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου που μοιάζει με νησί
• Θάσος: Νησί με φύση και πολιτισμό, τι να δείτε

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News