Παιδιά και κινητό: Πόσο πρέπει να ελέγχουν οι γονείς και πού αρχίζει η ιδιωτικότητα

Να κοιτάξει ένας γονιός τα μηνύματα του παιδιού του; Να γνωρίζει τους κωδικούς του; Να παρακολουθεί ποιους ακολουθεί στα social media; Ή μήπως από ένα σημείο και μετά η προστασία μετατρέπεται σε εισβολή στην ιδιωτική του ζωή;

Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε κάθε ηλικία και σε κάθε παιδί. Υπάρχει, όμως, μια βασική ισορροπία: ο γονικός έλεγχος χρειάζεται να προσφέρει ασφάλεια χωρίς να μετατρέπεται σε κρυφή παρακολούθηση.

Όσο μικρότερο είναι το παιδί, τόσο μεγαλύτερη είναι φυσιολογικά η ανάγκη επίβλεψης. Καθώς μεγαλώνει και αποκτά μεγαλύτερη ωριμότητα, η αυτονομία μπορεί να αυξάνεται. Το ζητούμενο δεν είναι να γνωρίζει ο γονιός κάθε μήνυμα που ανταλλάσσεται, αλλά να ξέρει σε ποιο ψηφιακό περιβάλλον κινείται το παιδί και να μπορεί να παρέμβει όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.

Ο έλεγχος δεν χρειάζεται να γίνεται κρυφά

Η παρακολούθηση πίσω από την πλάτη του παιδιού μπορεί εύκολα να μετατρέψει ένα μέτρο προστασίας σε παιχνίδι κρυφτού.

Αν ο γονιός θεωρεί απαραίτητο να ελέγχει έναν λογαριασμό ή μέρος της διαδικτυακής δραστηριότητας, είναι προτιμότερο το παιδί να γνωρίζει ότι αυτό συμβαίνει και γιατί.

Η κρυφή επιτήρηση δεν εγγυάται μεγαλύτερη ασφάλεια. Ένα παιδί που αισθάνεται ότι παρακολουθείται μπορεί απλώς να δημιουργήσει έναν δεύτερο λογαριασμό ή να μεταφέρει τη δραστηριότητά του σε άλλη εφαρμογή.

Πολύ πιο χρήσιμο είναι να γνωρίζει ότι οι κανόνες υπάρχουν για συγκεκριμένους λόγους και ότι μπορεί να συζητήσει γι’ αυτούς.

Τι πρέπει πραγματικά να γνωρίζει ένας γονιός

Δεν χρειάζεται να έχει κανείς πλήρη εικόνα κάθε ιδιωτικής συνομιλίας για να έχει ουσιαστική παρουσία στην ψηφιακή ζωή ενός παιδιού.

Χρειάζεται, όμως, να γνωρίζει ποιες πλατφόρμες χρησιμοποιεί, με ποιους περίπου επικοινωνεί και ποιοι βασικοί κανόνες ασφαλείας ισχύουν.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα προσωπικά δεδομένα. Η ημερομηνία γέννησης, η τοποθεσία και άλλες προσωπικές πληροφορίες δεν είναι στοιχεία που πρέπει να δημοσιοποιούνται χωρίς σκέψη.

Το ίδιο ισχύει για τα αιτήματα φιλίας και τις διαδικτυακές επαφές. Κάποιος που είναι άγνωστος στο διαδίκτυο παραμένει άγνωστος, ακόμη κι αν το προφίλ του δείχνει οικείο ή φιλικό.

Και οι κωδικοί πρόσβασης χρειάζονται προστασία. Δεν μοιράζονται με φίλους και πρέπει να παραμένουν πραγματικά προσωπικοί.

Κινητό στο υπνοδωμάτιο; Εδώ χρειάζονται σαφή όρια

Η ελευθερία χρήσης δεν σημαίνει ότι το smartphone πρέπει να βρίσκεται δίπλα στο παιδί όλο το εικοσιτετράωρο.

Ένας από τους πιο απλούς κανόνες είναι να υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες και χώροι χωρίς κινητό, έπειτα από συζήτηση μέσα στην οικογένεια.

Το βράδυ, για παράδειγμα, οι συσκευές μπορούν να μένουν έξω από το υπνοδωμάτιο. Αντίστοιχα, το οικογενειακό τραπέζι μπορεί να παραμένει μια ζώνη χωρίς οθόνες.

Τα εργαλεία γονικού ελέγχου μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται για χρονικούς περιορισμούς ή αποκλεισμό συγκεκριμένων ιστοσελίδων, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.

Δεν μπορούν, όμως, να αντικαταστήσουν τη συζήτηση.

Κάτω των 14 η επίβλεψη χρειάζεται να είναι στενότερη

Στις μικρότερες ηλικίες η γονική παρουσία έχει μεγαλύτερο βάρος. Το παιδί δεν διαθέτει πάντα την εμπειρία ή την ωριμότητα για να αναγνωρίσει μια επικίνδυνη επαφή, μια παγίδα ή μια κατάσταση που μπορεί να το φέρει σε δύσκολη θέση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται κάθε ανάγκη ιδιωτικότητας.

Η επίβλεψη μπορεί να προσαρμόζεται σταδιακά καθώς το παιδί μεγαλώνει, μαθαίνει να προστατεύει τα προσωπικά του δεδομένα και αποκτά καλύτερη κρίση για το τι μοιράζεται και με ποιον.

Δεν υπάρχει ένα ίδιο μοντέλο για όλες τις οικογένειες. Η ηλικία είναι σημαντική, αλλά εξίσου σημαντικές είναι η ωριμότητα, η συμπεριφορά και ο τρόπος με τον οποίο κάθε παιδί διαχειρίζεται την ψηφιακή του ζωή.

Το σημαντικότερο μήνυμα: «Αν συμβεί κάτι, πες το μου»

Ένα παιδί που φοβάται ότι θα του πάρουν αμέσως το κινητό μπορεί να διστάσει να μιλήσει όταν πραγματικά χρειάζεται βοήθεια.

Γι’ αυτό ένας από τους πιο σημαντικούς κανόνες δεν βρίσκεται στις ρυθμίσεις της συσκευής.

Είναι η βεβαιότητα ότι, αν κάτι το ενοχλήσει, το τρομάξει ή το κάνει να αισθανθεί άβολα online, μπορεί να το πει.

Μια περίεργη συνομιλία, ένα ανεπιθύμητο μήνυμα, μια φωτογραφία που κυκλοφόρησε χωρίς άδεια ή μια επαφή με άγνωστο είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπιστούν όταν το παιδί δεν αισθάνεται ότι πρέπει να τα κρύψει.

Αυτό που ανεβαίνει μπορεί να μη φύγει ποτέ πραγματικά

Ένα ακόμη μάθημα που χρειάζεται να γίνει ξεκάθαρο από νωρίς είναι ότι το «διαγράφω» δεν σημαίνει πάντα και «εξαφανίζεται».

Μια φωτογραφία, ένα βίντεο ή ένα μήνυμα μπορεί να έχει ήδη αποθηκευτεί ή καταγραφεί με screenshot πριν αφαιρεθεί.

Η ίδια προσοχή χρειάζεται και για την ιδιωτικότητα των άλλων. Πριν δημοσιευτεί φωτογραφία ή βίντεο κάποιου άλλου, πρέπει να υπάρχει η άδειά του.

Η ψηφιακή ασφάλεια δεν αφορά μόνο την προστασία του δικού μας λογαριασμού. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο σεβόμαστε τους ανθρώπους που εμφανίζονται μέσα σε αυτόν.

Πριν ζητήσετε να αφήσει το κινητό, κοιτάξτε το δικό σας

Τα όρια χάνουν μεγάλο μέρος της δύναμής τους όταν ισχύουν μόνο για τα παιδιά.

Αν ένας γονιός ζητά να μην υπάρχει κινητό στο τραπέζι ενώ ταυτόχρονα κοιτάζει συνεχώς τη δική του οθόνη, το μήνυμα γίνεται αντιφατικό.

Τα παιδιά παρατηρούν πολύ περισσότερο από όσο συχνά νομίζουμε. Βλέπουν αν μια ειδοποίηση διακόπτει κάθε συζήτηση, αν το τηλέφωνο βρίσκεται διαρκώς στο χέρι και αν η οθόνη έχει προτεραιότητα ακόμη και στις κοινές οικογενειακές στιγμές.

Γι’ αυτό τα όρια που ζητούνται από ένα παιδί λειτουργούν καλύτερα όταν αποτελούν κανόνες ολόκληρης της οικογένειας.

Τα social media δεν χρειάζεται να γίνουν ο «εχθρός»

Η προστασία δεν απαιτεί να παρουσιάζεται κάθε ψηφιακή δραστηριότητα ως κίνδυνος.

Τα social media μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επικοινωνία, κοινωνική επαφή, ενδιαφέροντα και εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι ένα παιδί βρίσκεται μπροστά σε μια οθόνη.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι κάνει εκεί, με ποιους επικοινωνεί, τι μοιράζεται και αν γνωρίζει πώς να αντιδράσει όταν κάτι ξεπεράσει τα όρια.

Και κάπου εκεί βρίσκεται και η ισορροπία του γονικού ελέγχου: όχι στο να ξέρει ο γονιός τα πάντα, αλλά στο να υπάρχει αρκετά κοντά ώστε το παιδί να ξέρει ότι μπορεί να τον αναζητήσει όταν πραγματικά τον χρειαστεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Social media: Γιατί η απαγόρευση στους εφήβους μπορεί να μην είναι αρκετή
• Η έκπληξη φαίνεται στα μάτια: Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν διαστέλλονται οι κόρες
• Γιατί ο αυτοσαρκασμός μπορεί να μας προστατεύει – Και πότε αρχίζει να μας πληγώνει
• Ξύπνημα χωρίς ξυπνητήρι: Το 7ήμερο «reset» για το βιολογικό ρολόι
• 5 βήματα για να διαχειριστείτε το άγχος
• Η καθημερινή συνήθεια που οι επιστήμονες συνδέουν με καλύτερη διάθεση και υγιή γήρανση

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News