Κρίσιμα ερωτήματα μετά την πυρκαγιά της Αχάια Κλάους: Ηταν επαρκώς προστατευμένη;

Παναγιώτης Ρηγόπουλος

Η καταστροφική πυρκαγιά στην Achaia Clauss δεν αποκαλύπτει μόνο το μέγεθος της απώλειας στα ιστορικά κτίρια της οινοποιίας. Φέρνει στο προσκήνιο και ένα κρίσιμο ερώτημα: Σε ποια κατάσταση βρισκόταν το ιστορικό συγκρότημα πριν από τη φωτιά και πόσο αποτελεσματικά ήταν προστατευμένο;

Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή δεν πρόκειται για έναν οποιονδήποτε χώρο. Η οινοποιία και η καστροπολιτεία της αποτελούν μια μοναδική ψηφίδα στο ιστορικό μωσαϊκό της Πάτρας, με τα θρυλικά κτίρια, τις κάβες και τις εγκαταστάσεις της να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της φυσιογνωμίας της πόλης.

Ο πρόεδρος του Ιστορικού Αρχείου της Achaia Clauss, Περικλής Μπαλτάς, χρησιμοποιεί μια χαρακτηριστική σύγκριση: για την Πάτρα, η Achaia Clauss είναι «σαν την Ακρόπολη». Και η σύγκριση αυτή δεν αφορά μόνο την ιστορικότητα του χώρου, αλλά κυρίως την ανάγκη να αντιμετωπίζεται ως ένα κομμάτι της συλλογικής κληρονομιάς της πόλης.

Διαβάστε επίσης: Achaia Clauss: Σώθηκε η ιστορική μνήμη, μιλά στην «Π» ο Περικλής Μπαλτάς

«Η ΕΥΘΥΝΗ ΕΙΝΑΙ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ»

«Η ευθύνη δεν απευθύνεται μόνο σε μας. Είναι σε όλη την πατραϊκή κοινωνία» τονίζει ο Περικλής Μπαλτάς. Το μήνυμα που στέλνει είναι ότι η προστασία της Achaia Clauss δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως εσωτερική υπόθεση μιας επιχείρησης. Οπως όλοι θεωρούν αυτονόητη την ανάγκη προστασίας της Ακρόπολης ως μνημείου εθνικής σημασίας, έτσι και η Achaia Clauss, για την Πάτρα, αποτελεί ένα τοπόσημο που ξεπερνά τα όρια μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Και ακριβώς αυτή η θέση δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα μετά την πυρκαγιά: Πώς προστατευόταν στην πράξη αυτό το ιστορικό απόθεμα πριν από την καταστροφή;

Και ποιος ήταν τελικά ο ρόλος της ίδιας της πόλης στην προστασία ενός μνημειακού συνόλου που θεωρεί κομμάτι της ιστορικής και πολιτιστικής της ταυτότητας;

Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Μια διαφορετική εικόνα για την κατάσταση των εγκαταστάσεων πριν από τη φωτιά δίνει η μαρτυρία του ωρολογοποιού Θεόδωρου Κωτσάκη, ο οποίος γνώριζε τον χώρο από πρώτο χέρι, καθώς επί δεκαετίες είχε αναλάβει τη συντήρηση του ιστορικού ρολογιού του πύργου, που καταστράφηκε από τις φλόγες.

Μιλώντας για την εικόνα που είχε αποκομίσει από το κτίριο της «Δανιηλίδος», χρησιμοποιεί μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική φράση: «Ηταν παρατημένο. Ήταν ένα φρύγανο». Μια περιγραφή που αποτυπώνει, με τον δικό της τρόπο, την εικόνα που παρουσίαζε το ιστορικό κτίριο πριν η πυρκαγιά αλλάξει οριστικά την όψη του.

Η συγκεκριμένη μαρτυρία δεν αποτελεί, βεβαίως, από μόνη της τεχνική απόδειξη για το επίπεδο συντήρησης του κτιρίου ούτε τεκμηριώνει τυχόν ευθύνη για την πυρκαγιά. Αποτυπώνει, όμως, μια εικόνα που αξίζει να διερευνηθεί, ιδιαίτερα από τη στιγμή που αφορά ένα ιστορικό κτίριο μέσα σε ένα συγκρότημα το οποίο η ίδια η Πάτρα θεωρεί μέρος της κληρονομιάς της.

Η φωτιά δεν άφησε πίσω της μόνο στάχτες, αλλά και ερωτήματα: Πώς προστατευόταν το ιστορικό συγκρότημα και ποιος είχε την ευθύνη;

ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ

Στο θέμα της πυροπροστασίας, ο Περικλής Μπαλτάς διευκρινίζει ότι μέτρα υπήρχαν, χωρίς όμως να υπάρχει αυτόματο σύστημα κατάσβεσης. Τα μέσα που υπήρχαν ήταν περισσότερο κλασικής και παλαιότερης τεχνολογίας.
Παράλληλα, τα χαρακτηριστικά των ιστορικών κατασκευών δημιουργούσαν αντικειμενικά ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς. Ξύλινα πατώματα, ξύλινα κουφώματα και παλαιά δομικά στοιχεία συνέθεταν ένα περιβάλλον διαφορετικό από ένα σύγχρονο κτίριο, σχεδιασμένο εξαρχής με τις σημερινές αντιπυρικές προδιαγραφές.

«Ηταν τόσο έντονο αυτό που συνέβη, σε έναν χώρο που δεν έχει υγρασία, που δεν νομίζω ότι θα έφερναν αποτέλεσμα και μέτρα» αναφέρει χαρακτηριστικά. Παράλληλα, επισημαίνει ότι δεν είχε εκδηλωθεί στο παρελθόν πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις της οινοποιίας.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗΣ

Η ίδια η εταιρεία, με ανακοίνωσή της, έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στην επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων.
«Εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας στην Πυροσβεστική Υπηρεσία» σημειώνουν, αναγνωρίζοντας την προσπάθεια των πυροσβεστών σε έναν χώρο όπου η παλαιότητα των κατασκευών και η ύπαρξη ξύλινων στοιχείων ευνοούσαν την ταχεία εξάπλωση της φωτιάς.

Η πυρκαγιά, επομένως, αφήνει πίσω της περισσότερα ερωτήματα από αυτά που αποτυπώνονται στις εικόνες της καταστροφής: σε ποια κατάσταση βρίσκονταν τα ιστορικά κτίρια πριν από τη φωτιά, ποια μέτρα πυροπροστασίας υπήρχαν και ποια όχι και, τελικά, ποιος είχε την ευθύνη για τη συντήρηση και την προστασία των συγκεκριμένων ακινήτων;

Τα «κλειδιά», η περιουσία και οι ευθύνες

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Το λιγότερο γνωστό κεφάλαιο της Achaia Clauss είναι ότι η οινοποιητική δραστηριότητα και η ακίνητη περιουσία ακολούθησαν διαφορετική εταιρική διαδρομή. Η παραγωγή και εμπορία κρασιού ασκούνται από την Achaia Clauss 1861 ΑΕ, ενώ τα ιστορικά ακίνητα συνδέονται με την Achaia Clauss Estate ΑΕ, διαφορετική νομική οντότητα.

Το σύνθετο ιδιοκτησιακό καθεστώς γεννά ερωτήματα για τη συντήρηση και την προστασία των ιστορικών κτιρίων της Καστροπολιτείας

Η Estate βρέθηκε επί σειρά ετών υπό τον έλεγχο της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία, στο πλαίσιο οικονομικής αναδιάρθρωσης, κεφαλαιοποίησε απαίτηση περίπου 69,9 εκατ. ευρώ και έφθασε να κατέχει το 99,41% της εταιρείας. Τον Νοέμβριο του 2023 η συμμετοχή της μεταβιβάστηκε στη Strix Holdings II LP, η οποία στις 31 Δεκεμβρίου 2024 κατείχε το 99,40% της Estate.

Στις οικονομικές καταστάσεις του 2024, τα επενδυτικά ακίνητα της Estate αποτιμώνται συνολικά σε 9,53 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αφορά το σύνολο των επενδυτικών ακινήτων της εταιρείας και όχι ειδικά το κτίριο της «Δανιηλίδος».
Η φωτιά, επομένως, δεν κατέστρεψε μόνο ένα κομμάτι της ιστορικής Achaia Clauss. Ανοιξε και έναν νέο κύκλο ερωτημάτων για την κατάσταση των κτιρίων, την πυροπροστασία τους και, κυρίως, για το ποιος είχε την ευθύνη να διασφαλίσει ότι η «Ακρόπολη» της Πάτρας ήταν επαρκώς προστατευμένη. Και πλέον, το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να την προστατεύσει και να την αποκαταστήσει στο μέλλον.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News