Από τον λογαριασμό στο BNPL: Πώς αλλάζει ο τρόπος που πληρώνουν τα νοικοκυριά, ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Η νέα έκθεση για τις καταναλωτικές πληρωμές στην Ευρώπη δείχνει αύξηση των καθυστερημένων λογαριασμών, μεγαλύτερη χρήση πιστώσεων και ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση των προσωπικών οικονομικών
Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να ανταποκρίνονται στις καθημερινές οικονομικές τους υποχρεώσεις, όμως πίσω από αυτή την εικόνα καταγράφονται ενδείξεις αυξανόμενης πίεσης. Αυτό προκύπτει από την Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών 2026 (European Consumer Payment Report – ECPR) της Intrum, η οποία βασίζεται στις απαντήσεις 20.000 καταναλωτών από 20 ευρωπαϊκές χώρες.
Η έρευνα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές διαχειρίζονται τους λογαριασμούς και τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, αλλά και τις νέες πρακτικές που υιοθετούν για να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες απαιτήσεις του οικογενειακού προϋπολογισμού. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι καθυστερημένες πληρωμές, ο δανεισμός, οι υπηρεσίες «Buy Now, Pay Later» (BNPL), αλλά και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Το μέλλον προκαλεί ανησυχία
Η πλειονότητα των καταναλωτών δηλώνει ότι μπορεί ακόμη να ανταποκριθεί στις βασικές οικονομικές ανάγκες της. Ειδικότερα, το 80% αισθάνεται σίγουρο ότι μπορεί να καλύψει έξοδα όπως τρόφιμα και καύσιμα, ενώ το 70% θεωρεί ότι μπορεί να εξασφαλίσει τα απαραίτητα για την οικογένειά του.
Παράλληλα, το 71% δηλώνει ότι θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ένα απρόβλεπτο έξοδο ύψους 400 ευρώ.
Η εικόνα γίνεται πιο συγκρατημένη όταν οι ερωτήσεις αφορούν τη μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια. Μόλις το 47% εκτιμά ότι μπορεί να ζει χωρίς να ανησυχεί για τα χρήματα, ενώ μόνο το 36% αισθάνεται ότι διαθέτει την οικονομική δυνατότητα να αλλάξει επαγγελματική κατεύθυνση προκειμένου να αποφύγει ενδεχόμενη απόλυση.
Η έκθεση καταγράφει έτσι ένα χάσμα ανάμεσα στη διαχείριση των άμεσων αναγκών και στην αίσθηση οικονομικής ασφάλειας για το μέλλον.
Εκπρόθεσμα οι περισσότεροι λογαριασμοί
Ένα από τα βασικά σημάδια πίεσης είναι η αντιστροφή της τάσης στις καθυστερημένες πληρωμές. Μετά από δύο χρόνια βελτίωσης, το ποσοστό των Ευρωπαίων που δηλώνουν ότι έχουν καθυστερήσει λογαριασμούς αυξάνεται ξανά.
Συνολικά, το 29% των καταναλωτών αναφέρει ότι πλήρωσε τουλάχιστον έναν λογαριασμό εκπρόθεσμα μέσα στους τελευταίους 12 μήνες. Σύμφωνα με την Intrum, η άνοδος εντοπίζεται κυρίως σε όσους καθυστέρησαν δύο έως τέσσερις πληρωμές και όχι στους καταναλωτές που εμφανίζουν συστηματική αδυναμία πληρωμών.
Παράλληλα, ενισχύεται η χρήση δανεισμού και πιστωτικών καρτών για την κάλυψη τρεχουσών υποχρεώσεων. Το 56% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι κατά το τελευταίο εξάμηνο είτε δανείστηκε χρήματα είτε χρησιμοποίησε πιστωτική κάρτα για να πληρώσει κάποιον λογαριασμό. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφεται από το 2019, σύμφωνα με την έκθεση.
«Αγορά τώρα, πληρωμή αργότερα»
Μία ακόμη τάση που καταγράφει η έρευνα είναι η αυξανόμενη χρήση των υπηρεσιών BNPL, δηλαδή των λύσεων «Buy Now, Pay Later», που επιτρέπουν την αγορά ενός προϊόντος και την εξόφλησή του σε μεταγενέστερο χρόνο ή σε δόσεις.
Σύμφωνα με την Intrum, το 57% των Ευρωπαίων καταναλωτών έχει χρησιμοποιήσει κάποια υπηρεσία BNPL τουλάχιστον μία φορά, ενώ τέσσερις στους δέκα έχουν κάνει χρήση της συγκεκριμένης δυνατότητας μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.
Η έκθεση επισημαίνει, ωστόσο, ότι η χρήση BNPL δεν έχει την ίδια σημασία για όλους τους καταναλωτές. Στους οικονομικά πιο ευάλωτους καταναλωτές, το 31% χρησιμοποιεί BNPL τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, έναντι 9% όσων χαρακτηρίζονται ως «coping» και 4% των οικονομικά πιο ανθεκτικών καταναλωτών.
Η Intrum συνδέει την εξέλιξη αυτή με την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στον χρόνο πραγματοποίησης των πληρωμών. Παράλληλα, σημειώνει ότι το BNPL εντάσσεται πλέον στο ευρωπαϊκό πλαίσιο της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Καταναλωτική Πίστη, γεγονός που καθιστά σημαντική την αποφυγή υπερβολικής εξάρτησης από τέτοιες λύσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στη διαχείριση των οικονομικών
Παράλληλα με τις αλλαγές στη συμπεριφορά πληρωμών, η έρευνα καταγράφει ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στα προσωπικά οικονομικά.
Σχεδόν τρεις στους δέκα καταναλωτές, ποσοστό 29%, δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν εργαλεία AI για τη διαχείριση των προσωπικών τους οικονομικών. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 ήταν μόλις 13%, γεγονός που σημαίνει ότι η χρήση έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο.
Οι καταναλωτές εμφανίζονται επίσης αρκετά ανοιχτοί σε έναν συνδυασμό ψηφιακής και ανθρώπινης υποστήριξης. Το 49% δηλώνει ότι δεν έχει ιδιαίτερη προτίμηση μεταξύ AI και ανθρώπου, αρκεί να λαμβάνει την κατάλληλη υποστήριξη, ενώ το 56% αναφέρει ότι θα εμπιστευόταν περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη εφόσον υπήρχε η δυνατότητα επικοινωνίας με άνθρωπο όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Η συνολική εικόνα της έκθεσης είναι επομένως αυτή μιας Ευρώπης όπου οι καταναλωτές συνεχίζουν να διαχειρίζονται τις βασικές υποχρεώσεις τους, αλλά παράλληλα αναζητούν νέους τρόπους για να αντιμετωπίσουν την οικονομική αβεβαιότητα. Οι καθυστερημένες πληρωμές και η μεγαλύτερη προσφυγή σε δανεισμό συνυπάρχουν με την αυξανόμενη χρήση ευέλικτων μεθόδων πληρωμής και ψηφιακών εργαλείων.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
