Χανταϊός: Γιατί οι ειδικοί δεν φοβούνται νέα πανδημία μετά την έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο
Η έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius προκάλεσε διεθνή ανησυχία, καθώς συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, το μοναδικό στέλεχος χανταϊού με τεκμηριωμένη, αλλά σπάνια, μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, ECDC, ΠΟΥ και ειδικοί επιμένουν ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός.
Η έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έχει κινητοποιήσει τις διεθνείς υγειονομικές αρχές, χωρίς όμως – σύμφωνα με τους ειδικούς – να υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν κίνδυνο ευρείας εξάπλωσης ή «νέας πανδημίας». Το περιστατικό συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, ένα στέλεχος χανταϊού που εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Αμερική και είναι το μοναδικό γνωστό είδος χανταϊού που μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σύμφωνα με το ECDC, η ενημέρωση για το περιστατικό έγινε στις 2 Μαΐου 2026, όταν καταγράφηκε συρροή σοβαρής αναπνευστικής νόσου σε κρουαζιερόπλοιο με σημαία Ολλανδίας και επιβάτες και πλήρωμα από 23 χώρες. Έως τις 7 Μαΐου, επτά άτομα είχαν εμφανίσει συμπτώματα, ενώ τρεις θάνατοι είχαν αναφερθεί. Το ECDC αξιολογεί τον κίνδυνο για τον γενικό πληθυσμό της ΕΕ/ΕΟΧ ως «πολύ χαμηλό».
«Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού»
Καθησυχαστικός εμφανίζεται και ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, ο οποίος ξεκαθαρίζει ότι, παρά τη σοβαρότητα των περιστατικών στο κρουαζιερόπλοιο, δεν υπάρχει εικόνα που να παραπέμπει σε πανδημικό κίνδυνο.
Όπως εξηγεί, ο ιός των Άνδεων μπορεί μεν να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως αυτή η μετάδοση είναι εξαιρετικά περιορισμένη και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για ιό που εξαπλώνεται εύκολα στον πληθυσμό, όπως η γρίπη ή ο κορονοϊός.
Διαβάστε επίσης: «Ξύπνησε» ο Χανταϊός – Τι είναι; Πρέπει να ανησυχούμε; – Απαντούν οι ειδικοί
Ο ίδιος τονίζει ότι δεν φαίνεται να υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα για μετάδοση εκτός του κρουαζιερόπλοιου, ενώ ο κίνδυνος για την Ευρώπη θεωρείται χαμηλός, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις εύκολης μεταφοράς του συγκεκριμένου στελέχους μεταξύ ηπείρων.
Τι λένε ΠΟΥ και ECDC για τον κίνδυνο
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε στις 7 Μαΐου ότι είχαν καταγραφεί οκτώ περιστατικά που συνδέονται με το MV Hondius, εκ των οποίων πέντε επιβεβαιωμένα ως χανταϊός, καθώς και τρεις θάνατοι. Ο ΠΟΥ υπογράμμισε ότι, αν και πρόκειται για σοβαρό περιστατικό, ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός.
Το ECDC έχει ενεργοποιήσει μηχανισμό απόκρισης και έχει στείλει ειδικό από την EU Health Task Force στο κρουαζιερόπλοιο, προκειμένου να συνδράμει στην έρευνα και στον συντονισμό των μέτρων δημόσιας υγείας. Οι αρχές επισημαίνουν ότι στο πλοίο έχουν ήδη ληφθεί μέτρα για να περιοριστεί η πιθανότητα περαιτέρω μετάδοσης μεταξύ επιβατών και πληρώματος.
Ο ΠΟΥ συντονίζει επίσης τη διεθνή ανταπόκριση, με απομόνωση και φροντίδα των ασθενών, εργαστηριακούς ελέγχους, ιχνηλάτηση και ασφαλή διαχείριση της αποβίβασης και της μετακίνησης των επιβατών.
Τι είναι οι χανταϊοί και πώς μεταδίδονται
Οι χανταϊοί δεν είναι νέοι ιοί. Υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια και βασικοί ξενιστές τους είναι τα τρωκτικά. Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται κυρίως μέσω επαφής με ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών, συνήθως όταν μολυσμένα σωματίδια αιωρούνται και εισπνέονται σε κλειστούς ή επιβαρυμένους χώρους.
Στη Νότια Αμερική κυκλοφορούν στελέχη που αποκαλούνται συχνά «ιοί του Νέου Κόσμου». Σε αυτά ανήκει και ο ιός των Άνδεων, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει σοβαρό καρδιοπνευμονικό σύνδρομο και έχει συσχετιστεί με υψηλότερη θνητότητα σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά στελέχη.
Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, οι χανταϊοί έχουν διαφορετική επικινδυνότητα, ηπιότερη κλινική εικόνα και δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Προκαλούν διαφορετικό σύνδρομο, το οποίο μπορεί να ξεκινά με πυρετό και κακουχία και στη συνέχεια να επηρεάζει τους νεφρούς.
Τα συμπτώματα της λοίμωξης
Τα συμπτώματα της λοίμωξης από χανταϊό εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, με μέσο χρόνο εμφάνισης περίπου τις δύο εβδομάδες. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι στα περιστατικά του MV Hondius καταγράφηκαν πυρετός, γαστρεντερικά συμπτώματα και, σε σοβαρές περιπτώσεις, γρήγορη εξέλιξη σε πνευμονία, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας και shock.
Στην αμερικανική ήπειρο, η λοίμωξη από ορισμένα στελέχη χανταϊού μπορεί να οδηγήσει σε καρδιοπνευμονικό σύνδρομο. Στην Ευρώπη, η κλινική εικόνα συνδέεται συχνότερα με πυρετό, κακουχία και νεφρική προσβολή.
Τα βασικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- πυρετό,
- έντονη κακουχία,
- γαστρεντερικά ενοχλήματα,
- αναπνευστική δυσκολία σε σοβαρές περιπτώσεις,
- νεφρική επιβάρυνση, κυρίως στα ευρωπαϊκά στελέχη.
Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου, με έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση, την παρακολούθηση και την υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών όπου χρειάζεται.
Η σοβαρότητα της νόσου διαφέρει ανάλογα με το στέλεχος. Ο κ. Μαγιορκίνης αναφέρει ότι για στελέχη της Λατινικής Αμερικής η θνητότητα εκτιμάται περίπου στο 10% έως 30%, αν και αυτή η εικόνα πιθανόν υπερεκτιμάται, επειδή πολλά ήπια περιστατικά δεν καταγράφονται. Για τους χανταϊούς της Ευρώπης η θνητότητα θεωρείται σημαντικά χαμηλότερη.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος
Η πρόληψη επικεντρώνεται κυρίως στην αποφυγή επαφής με τρωκτικά και με χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν μολυσμένα περιττώματα ή ούρα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε αγροτικές αποθήκες, κλειστούς χώρους που έχουν μείνει καιρό αχρησιμοποίητοι, υπόγεια ή σημεία όπου υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας ποντικών.
Τα βασικά μέτρα πρόληψης είναι:
- αποφυγή άμεσης επαφής με τρωκτικά,
- καθαριότητα σε χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν ποντίκια,
- μυοκτονίες όπου χρειάζεται,
- χρήση γαντιών και μάσκας κατά τον καθαρισμό ύποπτων χώρων,
- αποφυγή σκούπισματος ή ανακίνησης σκόνης σε σημεία με πιθανά περιττώματα τρωκτικών.
Γιατί οι ειδικοί δεν βλέπουν «νέα πανδημία»
Το περιστατικό στο MV Hondius είναι σοβαρό και γι’ αυτό ενεργοποιήθηκαν διεθνείς μηχανισμοί παρακολούθησης. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο χανταϊός δεν έχει τα χαρακτηριστικά ιού που εξαπλώνεται εύκολα και μαζικά στον γενικό πληθυσμό. Ακόμη και ο ιός των Άνδεων, που αποτελεί την εξαίρεση ως προς τη δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο, απαιτεί συνήθως στενή και παρατεταμένη επαφή.
Γι’ αυτό και το μήνυμα των ειδικών είναι διπλό: επαγρύπνηση και σοβαρή υγειονομική διαχείριση από τις αρχές, αλλά όχι πανικός. Η έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο χρειάζεται παρακολούθηση, ιχνηλάτηση και προσοχή, όχι όμως σενάρια για ανεξέλεγκτη παγκόσμια διασπορά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
