Διαβήτης: Τα σημάδια που μπορεί να αγνοούμε για χρόνια και γιατί η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
Έντονη δίψα, συχνουρία, κόπωση και θολή όραση είναι μερικά από τα συμπτώματα που συχνά περνούν απαρατήρητα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, οι ειδικοί εξηγούν γιατί εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τη νόσο χωρίς να το γνωρίζουν
Μια ασυνήθιστη δίψα που αποδίδουμε στη ζέστη. Η ανάγκη να σηκωνόμαστε πολλές φορές τη νύχτα για την τουαλέτα. Μια κόπωση που θεωρούμε αποτέλεσμα της δουλειάς ή μια θολή όραση που πιστεύουμε ότι οφείλεται στην κούραση. Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά μας, τις οποίες είναι εύκολο να προσπεράσουμε.
Κι όμως, ορισμένες από αυτές μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικά συμπτώματα του σακχαρώδη διαβήτη, μιας χρόνιας πάθησης που επηρεάζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Το σημαντικότερο είναι ότι ο διαβήτης, ιδιαίτερα ο τύπου 2, μπορεί να αναπτύσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς εμφανή συμπτώματα. Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που η έγκαιρη διάγνωση του διαβήτη βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη, που τιμάται σήμερα, Σάββατο 14 Νοεμβρίου.
252 εκατομμύρια άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν διαβήτη
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF), περίπου 589 εκατομμύρια ενήλικες ηλικίας 20 έως 79 ετών ζουν με διαβήτη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Από αυτούς, εκτιμάται ότι 252 εκατομμύρια δεν γνωρίζουν ότι έχουν τη νόσο. Πρόκειται για ποσοστό σχεδόν 43%, το οποίο αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος της καθυστερημένης διάγνωσης.
Οι αριθμοί προέρχονται από τις διεθνείς εκτιμήσεις του 2024, που δημοσιεύθηκαν στον Άτλαντα Διαβήτη του 2025 και χρησιμοποιούνται και στη φετινή εκστρατεία ενημέρωσης.
Το σύνθημα της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη 2026 είναι «Έγκαιρη δράση για τον διαβήτη», με στόχο περισσότεροι άνθρωποι να αναγνωρίζουν τους παράγοντες κινδύνου, να έχουν πρόσβαση σε εξετάσεις και να λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα εγκαίρως.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να προσπερνάμε
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι ορισμένα από τα συνηθέστερα προειδοποιητικά σημάδια είναι:
Έντονη δίψα: Η ανάγκη να πίνουμε νερό πολύ συχνότερα από το συνηθισμένο, χωρίς προφανή εξήγηση.
Συχνουρία: Η αυξημένη ανάγκη για ούρηση, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ανεξήγητη κόπωση: Το αίσθημα εξάντλησης που επιμένει ακόμη κι όταν έχουμε ξεκουραστεί.
Θολή όραση: Αλλαγές στην καθαρότητα της όρασης που μπορεί να σχετίζονται με διακυμάνσεις του σακχάρου.
Απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια: Ιδιαίτερα σημαντικό σύμπτωμα όταν συνυπάρχει με έντονη δίψα και συχνουρία.
Πληγές που αργούν να επουλωθούν ή συχνές λοιμώξεις: Ενοχλήσεις που μπορεί να συνδέονται με παρατεταμένα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης.
Μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα άκρα: Συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση, καθώς μπορεί να οφείλονται σε διαφορετικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων και νευρικές επιπλοκές του διαβήτη.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι κάποιος έχει διαβήτη. Μπορούν να εμφανιστούν και για πολλούς άλλους λόγους.
Όταν, όμως, επιμένουν ή παρουσιάζονται σε συνδυασμό, είναι σημαντικό να αξιολογούνται από γιατρό.
Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να μη δώσει κανένα σημάδι
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παγίδα.
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι, εφόσον δεν αισθάνονται κάποια ενόχληση, δεν έχουν λόγο να ελέγξουν το σάκχαρό τους.
Όμως ο διαβήτης τύπου 2 συχνά αναπτύσσεται σταδιακά, με συμπτώματα τόσο ήπια ώστε να περνούν απαρατήρητα ή ακόμη και χωρίς κανένα εμφανές σύμπτωμα.
Νέα έρευνα που παρουσίασε η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη τον Νοέμβριο του 2026 αποκαλύπτει ότι το 67% των ερωτηθέντων που διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο θεωρούσε λανθασμένα πως τα άτομα με προδιαβήτη συνήθως εμφανίζουν αισθητά συμπτώματα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε έξι χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το εύρημα αναδεικνύει μια σημαντική παρανόηση: η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει ούτε τον προδιαβήτη ούτε τον διαβήτη τύπου 2.
Ποιοι χρειάζεται να συζητήσουν με τον γιατρό τους για έλεγχο
Η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η καθιστική ζωή, η αυξημένη αρτηριακή πίεση, το αυξημένο σωματικό βάρος και το ιστορικό διαβήτη κύησης είναι μερικοί από τους παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Ωστόσο, η νόσος δεν αφορά αποκλειστικά ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας ή συγκεκριμένου σωματότυπου.
Ο γιατρός μπορεί να εκτιμήσει εάν χρειάζεται προληπτικός έλεγχος, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Οι βασικές εξετάσεις περιλαμβάνουν τη μέτρηση γλυκόζης αίματος σε κατάσταση νηστείας και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), η οποία αποτυπώνει τα μέσα επίπεδα σακχάρου των προηγούμενων δύο έως τριών μηνών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και δοκιμασία ανοχής γλυκόζης.
Η διάγνωση βασίζεται σε συγκεκριμένα εργαστηριακά κριτήρια και συνήθως απαιτεί επιβεβαίωση όταν δεν συνυπάρχουν σαφή συμπτώματα. Μια μεμονωμένη μέτρηση από οικιακό μετρητή δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση.
Τα τέσσερα σημάδια που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά
Ο διαβήτης τύπου 1 μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά συχνά διαγιγνώσκεται σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες.
Σε αντίθεση με τον τύπου 2, τα συμπτώματά του μπορεί να αναπτυχθούν γρήγορα, μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες.
Η βρετανική οργάνωση Diabetes UK χρησιμοποιεί τέσσερις χαρακτηριστικές ενδείξεις, γνωστές ως «4Ts», για να βοηθήσει τις οικογένειες να τις αναγνωρίζουν:
- Toilet: Το παιδί πηγαίνει συχνότερα στην τουαλέτα ή αρχίζει ξανά να βρέχει το κρεβάτι.
- Thirsty: Διψάει ασυνήθιστα πολύ.
- Tired: Νιώθει έντονη κόπωση ή εμφανίζει λιγότερη ενέργεια από το συνηθισμένο.
- Thinner: Χάνει βάρος χωρίς εμφανή αιτία.
Εάν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερα αν συνυπάρχουν εμετοί, κοιλιακός πόνος, βαθιά ή γρήγορη αναπνοή, έντονη υπνηλία ή σύγχυση, απαιτείται επείγουσα ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να πρόκειται για διαβητική κετοξέωση, μια δυνητικά απειλητική κατάσταση.
Γιατί η έγκαιρη διάγνωση κάνει τόσο μεγάλη διαφορά
Ο διαβήτης δεν αποτελεί μια πάθηση που αφορά μόνο την τιμή του σακχάρου σε μια εξέταση αίματος.
Όταν τα επίπεδα γλυκόζης παραμένουν αυξημένα για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκληθούν βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία και στα νεύρα, επηρεάζοντας την καρδιά, τους νεφρούς, τα μάτια και άλλα όργανα.
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την έναρξη κατάλληλης θεραπείας και παρακολούθησης, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο της νόσου και τη μείωση του κινδύνου επιπλοκών.
Ανάλογα με τον τύπο του διαβήτη και τις ανάγκες κάθε ανθρώπου, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φαρμακευτική θεραπεία, ινσουλίνη και τακτική παρακολούθηση.
Η ισορροπημένη διατροφή και η σωματική δραστηριότητα αποτελούν σημαντικά στοιχεία της πρόληψης και της φροντίδας του διαβήτη τύπου 2. Δεν αποτελούν, ωστόσο, υποκατάστατο της απαραίτητης θεραπείας, ενώ ο διαβήτης τύπου 1 δεν προλαμβάνεται με τις ίδιες παρεμβάσεις.
Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη
Το 2026, η διεθνής εκστρατεία δεν περιορίζεται στην ενημέρωση για τα συμπτώματα. Δίνει έμφαση και στην πρόσβαση στις εξετάσεις, στην αντιμετώπιση των εμποδίων που καθυστερούν τη διάγνωση και στην ανάγκη να μη στιγματίζονται όσοι ζουν με τη νόσο.
Στόχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι, έως το 2030, τουλάχιστον το 80% των ανθρώπων που έχουν διαβήτη παγκοσμίως να γνωρίζουν τη διάγνωσή τους.
Το μήνυμα είναι απλό: δεν χρειάζεται να περιμένουμε να αισθανθούμε σοβαρά άρρωστοι για να συζητήσουμε με τον γιατρό μας αν χρειαζόμαστε έλεγχο.
Για εκατομμύρια ανθρώπους, μια έγκαιρη εξέταση μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για περισσότερα χρόνια καλής υγείας και καλύτερης ποιότητας ζωής.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Πώς φτιάχνεις σπιτική μαγιονέζα χωρίς να κόψει
Ο Πρύτανης Χρήστος Μπούρας ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών
Apple Home Collection: Ξεκίνησαν οι προπαραγγελίες
Πώς καθαρίζεις σωστά τις ξύλινες κουτάλες
Επίσκεψη του υφυπουργού Πολιτισμού Ιάσονα Φωτήλα στο Καρναβαλικό Εργαστήριο του Δήμου Πατρέων –
