Ελλάς Ελλήνων Νομικών
Ο Κωνσταντίνος Μάγνης αρθρογραφεί
Μια φορά κι έναν καιρό, η Εγκληματολογία μας δίδασκε ως παράδειγμα ενδεχόμενου δόλου αυτό ακριβώς: Τον εμπρηστή που πυρπολεί ένα σπίτι χωρίς να τον απασχολεί η πιθανότητα να υπάρχουν ένοικοι εντός που θα μπορούσαν να καούν ζωντανοί και βέβαια χωρίς να παίρνει κανένα μέτρο αποτροπής.
Αλλά ίσως είναι περιττή η παραπομπή στο προφητικό αυτό παράδειγμα που μετά από τόσα χρόνια έγινε τόσο δραματικά επίκαιρο: Διαπιστώνουμε ότι μυριάδες συμπολίτες μας έχουν αναπτύξει γνώσεις εγκληματολογίας και ντετεκτιβικής πολύ προηγμένες, ώστε να μπορούν να αποφαίνονται περί της ενοχής ή της αθωότητας εμπλεκομένων σε ποινικές υποθέσεις απλά και μόνο με γνώμονα δημοσιογραφικές πληροφορίες και διαρροές.
Υπάρχει ένα αποφασιστικό κριτήριο, άλλωστε: Η προεξόφληση ενοχής ή αθωότητας, η συνωμοσιολογία αλλά και η ορμητική πιθανολόγηση εξαρτώνται από τις πολιτικές μας προτιμήσεις και προκαταλήψεις. Κάτι που δεν διστάζουμε να επιδείξουμε, παραβλέποντας τον κίνδυνο της γραφικότητας. Αυτά είναι σαν τον γυμνισμό εν μέσω γυμνών: Καταλήγεις να νιώθεις ντυμένος, κι ας είσαι ξεβράκωτος, όπως στο σύνολό του σχεδόν ο δημόσιος διάλογος. Διάλογος ιδιαζόντως απεχθής, καθ’ έξιν και κατά συρροήν. Θεός να σε φυλάει και από το άδικο και από τους δίκαιους. Βαράνε όλοι αλύπητα.
Ποιοι είναι οι ένοχοι του επίμαχου εμπρησμού στη Μαρφίν; Το ερώτημα πρέπει να σπάσει σε δύο τμήματα που σχετίζονται με αυτό που επίσης διδάσκουν οι νομικοί, δηλαδή την αιτιώδη συνάφεια. Ναι, τα θύματα έχασαν τη ζωή τους στην πυρκαγιά που προκάλεσαν οι αναζητούμενοι εμπρηστές. Αλλά μεταξύ εμπρησμού και θανάτου μεσολάβησε μια άλλη συνθήκη που φέρεται να έπαιξε ρόλο στο φονικό αποτέλεσμα.
Μιλάμε για την απάνθρωπη, λυσσαλέα παρεμπόδιση των οχημάτων της Πυροσβεστικής από ομάδες διαδηλωτών που είχαν ζώσει την πολιορκημένη τράπεζα και που αποτέλεσαν (εν επιγνώσει ή μη) ανθρώπινο προκάλυμμα των εμπρηστών τόσο ως προς τον εμπρησμό όσο και ως προς τη διαφυγή τους. Η αποτροπή της έγκαιρης κατάσβεσης και της απομάκρυνσης των παγιδευμένων υπαλλήλων εμπίπτει ομοίως στις διατάξεις του ποινικού νόμου: Είναι μια μορφή συνέργειας σε ανθρωποκτονία, με καθαρή πρόθεση ή με ενδεχόμενο δόλο ομοίως.
Από ηθικής πλευράς, όπως το κόβει ο μέσος νους, η παρεμπόδιση αυτή είναι ίδιας βαρύτητας με τον εμπρησμό, αν όχι και μεγαλύτερης, με την έννοια ότι τα θύματα της Μαρφίν πιθανόν να είχαν διαφύγει μόνο με θεραπεύσιμα ψυχικά τραύματα εάν η Πυροσβεστική είχε αφεθεί να κάνει στοιχειωδώς τη δουλειά της. Μην αποκλείσετε το ενδεχόμενο οι δράστες του εμπρησμού να ισχυριστούν- αν ποτέ δικαστούν- ότι «εμείς μια μολότοφ ρίξαμε, για λόγους συμβολικούς, άντε και για κάποιες υλικές ζημιές, πού να φανταστούμε ότι δεν θα μπορούσαν οι Πυροσβέστες να ρίξουν μια σκάλα σε ένα κτίριο, στο κέντρο της Αθήνας, στον 21ο αιώνα;». Αλλά και οι δράστες της παρεμπόδισης- αυτούς δεν τους αναζητά κανείς- με τη σειρά τους θα έλεγαν ότι η στάση τους είχε επίσης συμβολικό χαρακτήρα και ότι δεν υπέθεταν πως οι καπνοί θα μπορούσαν να σκοτώσουν εξίσου «καλά», όπως οι φλόγες.
Κοινός τόπος είναι το πιθανό ανεπίγνωστο: Και οι μεν και οι δε, εμπρηστές και φανατισμένοι διαδηλωτές, σε μια πιο ήρεμη συνθήκη ίσως και να μην επιδίωκαν ένα φονικό αποτέλεσμα. Αλλά οι συνθήκες δεν μπορούν να δικαστούν, ούτε ο βρασμός ψυχικής ορμής μπορεί να τύχει εφαρμογής στον πολιτικό φανατισμό. Ηδη ο Εθνικός Διχασμός, τα αναθέματα στον Βενιζέλο, η εκτέλεση του Δραγούμη και άλλες λιγότερο «τραγουδισμένες» βάναυσες εκτροπές θα έπρεπε να μας διδάξουν ότι το μένος αποκτηνώνει τον άνθρωπο, αλλά φαίνεται ότι κάποιοι συμπολίτες μας, νεότεροι και ωριμότεροι, προτιμούν την αποκτήνωση από τη νηφαλιότητα. Η οργή είναι πιο διασκεδαστική. Εξ ου και- ενώ στο διαδίκτυο μπαίνουμε αναζητώντας υλικό με το οποίο προσυμφωνούμε, πέφτουμε σαν τα πιράνχας πάνω στο υλικό του αντιθέτου προσήμου. Ο κανιβαλισμός έχει κάποια χάρη. Η διαφορά των κανιβάλων με τους φανατικούς είναι ότι ο κανίβαλος το παραδέχεται. Αυτά από εμάς και καλή σας διασκέδαση.
ΥΓ: Μια μόνη απορία. Αραγε οι άνθρωποι αυτοί, όλα αυτά τα χρόνια, ένοιωσαν μια μικρή τύψη; Κοιμούνται τη νύχτα άνετα; Θα μου πεις, ο άνθρωπος είναι εκπληκτικός συνήγορος του εαυτού του. Και χωρίς να έχει πάει στη Νομική.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
