Ενα βουνό χωρίζει Τσιβλού-Νεπάλ – Ο καθηγητής Τεκτονικής Γεωλογίας Ιωάννης Κουκουβέλας στην «Π»

Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος

Αίσθηση προκάλεσε το ρεπορτάζ που φιλοξενήθηκε στο φύλλο σαββατοκύριακου της εφημερίδας «Πελοπόννησος», με το οποίο θυμίσαμε στους αναγνώστες μας την καταστροφή που είχε γίνει το 1913 από κατολίσθηση στη λίμνη Τσιβλού, συνδυάζοντας εκείνο το γεγονός με την τραγωδία που προκλήθηκε προ ημερών στα Ιμαλάια.

Μάλιστα, με παρέμβασή του, ο Ιωάννης Κουκουβέλας, καθηγητής Τεκτονικής Γεωλογίας και Γεωλογίας Σεισμών και Φυσικών Καταστροφών του Πανεπιστημίου Πατρών, θέλησε να δώσει περισσότερα στοιχεία, διαχωρίζοντας, ωστόσο, το μέγεθος και τα αίτια των δυο φυσικών φαινομένων.

Ο πατρινός καθηγητής τόνισε ότι η σύγκριση είναι τυπεραπλουστευμένη και παρατήρησε τα εξής: «Στην Αχαΐα έχουν μελετηθεί δύο περιοχές που οι ροές κορημάτων ή οι ιλυοροές προκάλεσαν καταστροφές σε οικισμούς ή σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Η μία είναι η περιοχή του Κράθη το 1913, όταν μια κατολίσθηση προκάλεσε τη φραγή του ποταμού στη Βόρεια Πελοπόννησο. Η φραγή δημιούργησε δύο λίμνες, μία στον Κράθη και μια δεύτερη σε μια μικρή κοιλάδα. Από τις δύο παραμένει η δεύτερη, η γνωστή ως λίμνη Τσιβλού. Η προσέγγιση αυτή είναι με μεγάλη απλούστευση συγκρίσιμη με το Νεπάλ. Η κατολίσθηση στον Κράθη ήταν διαφορετική σε τύπο και επιπλέον η λίμνη Τσιβλού δεν σχηματίσθηκε στην κυρίως κοίτη του Κράθη. Στον Κράθη κατά την κατολίσθηση δεν υπήρξαν ανάλογα φαινόμενα δηλ. μια ιλιοροή που να ξεκινήσει από ένα μεγάλο υψόμετρο και να διατρέξει μια κοιλάδα, πιθανόν ανάλογα φαινόμενα έγιναν τις αρχές του επόμενου έτους».

Και ο Ιωάννης Κουκουβέλας, μας πρόσθεσε τα εξής: «Η δεύτερη περίπτωση στην Αχαΐα στην οποία οι ροές κορημάτων ή οι ιλυοροές προκάλεσαν καταστροφές σε οικισμούς ή σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, αφορά την Αρχαία Ελίκη όπου επίσης ένα σύνθετο καταστροφικό γεγονός κατέστρεψε μεγάλο τμήμα της αρχαίας πρωτεύουσας της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Και αυτό το δεύτερο παράδειγμα δεν έχει ομοιότητες με την περίπτωση του Νεπάλ. Εκεί είχαμε το λεγόμενο ’’ice-rock avalanche’’. Οι δύο περιπτώσεις της Αχαΐας δεν χαρακτηρίζονται ούτε ως χιονοστιβάδες ούτε περιλάμβαναν πάγο και πετρώματα».

ΟΙ ΔΥΟ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Τέλος, ο Ιωάννης Κουκουβέλας μάς θύμισε ότι μαζί με τη Βασιλική Ζυγούρη, διδάκτορα και επιστημονική συνεργάτιδα του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, έχουν δημοσιεύσει το 2019 σημαντική επιστημονική εργασία με τίτλο «Landslides and natural dams in the Krathis River, north Peloponnese, Greece», η οποία μελετά τις κατολισθήσεις, τα φυσικά φράγματα και τη γεωμορφολογική εξέλιξη, όπως και τη δημιουργία έλους-λίμνης, στη λεκάνη του ποταμού Κράθη στη Βόρεια Πελοπόννησο. Για την περίπτωση, επίσης, της Αρχαίας Ελίκης έχει δημοσιευθεί εργασία σε διεθνές περιοδικό, με τίτλο: «Earthquake-triggered landslides and mudflows: Was this the wave that engulfed Ancient Helike? – Koukouvelas, Ioannis K.; Piper, David JW ; Katsonopoulou, Dora ; Kontopoulos, Nikolaos ; Verroios, Sotirios ; Nikolakopoulos, Konstantinos ; Zygouri, Vasiliki. The Holocene, Volume 30, Issue 12, pp. 1653-1668».

«ΟΧΙ ΤΥΧΗ, ΜΝΗΜΗ»

Οταν αναφέραμε στον Ιωάννη Κουκουβέλα ότι οι πληροφορίες που προέκυψαν από την έρευνα που μας παρουσίασε, είναι πολύ σημαντικές, η απάντηση που λάβαμε εκ μέρους του ήταν ότι «είναι ενδεικτικές της γεωμετρίας και της δυναμικής των φαινομένων». Και πρόσθεσε τα εξής: «Αλλωστε τα φυσικά φαινόμενα δεν επαναλαμβάνονται στην τύχη, έχουν “μνήμη”».

Διαβάστε επίσης: 

• Τσιβλού: Το Νεπάλ του 1913 – Οταν η Αχαΐα έζησε την καταστροφή στα Ιμαλάια

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News