Ο Ερίκ Ρομέρ ήταν ήδη μέσα σε ένα βιβλίο του 1946, απλώς κανείς δεν το ήξερε

Το 1946 κανείς δεν μπορούσε να ανοίξει την Élisabeth και να πει «αυτό είναι τόσο Ρομέρ». Δεν υπήρχε ακόμη Ρομέρ.

Ο άνθρωπος που θα γινόταν ένας από τους χαρακτηριστικότερους σκηνοθέτες της γαλλικής Nouvelle Vague λεγόταν Maurice Schérer, ήταν στα μέσα των 20 του και είχε μόλις εκδώσει από τον Gallimard το πρώτο του μυθιστόρημα. Για να το υπογράψει διάλεξε μάλιστα άλλο όνομα: Gilbert Cordier.

Το βιβλίο πούλησε ελάχιστα και, σύμφωνα με τον New Yorker, δεν απέσπασε ούτε μία κριτική. Για δεκαετίες έμεινε περισσότερο ως περίεργη υποσημείωση στη βιογραφία ενός διάσημου σκηνοθέτη.

Μόνο που τώρα, που η Élisabeth κυκλοφορεί για πρώτη φορά στα αγγλικά, συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον: οι αναγνώστες μπορούν να δουν μέσα στις σελίδες της τον κινηματογραφικό κόσμο του Ερίκ Ρομέρ πριν ακόμη ο ίδιος ανακαλύψει σοβαρά το σινεμά.

Ένα καλοκαίρι πριν αρχίσει ο πόλεμος

Ο Schérer άρχισε να σχεδιάζει την Élisabeth το 1939, όταν ήταν περίπου 18 ετών, και την ολοκλήρωσε το καλοκαίρι του 1944, μέσα στην κατεχόμενη Γαλλία.

Η ιστορία, όμως, επιστρέφει στον Αύγουστο του 1939.

Σε μια επαρχιακή περιοχή ανατολικά του Παρισιού, μια εύπορη οικογένεια και οι φίλοι της περνούν τις τελευταίες εβδομάδες του καλοκαιριού. Κολυμπούν, επισκέπτονται ο ένας τον άλλον, φλερτάρουν, ζηλεύουν, συζητούν και ασχολούνται με τα μικρά δράματα της καθημερινότητάς τους.

Ο αναγνώστης ξέρει αυτό που εκείνοι δεν μπορούν ακόμη να γνωρίζουν: σε λίγες εβδομάδες η Ευρώπη θα βρίσκεται σε πόλεμο.

Η μεγάλη Ιστορία βρίσκεται σχεδόν έξω από το κάδρο. Μέσα σ’ αυτό κυριαρχούν οι σχέσεις.

Και κάπου εδώ αρχίζει κανείς να αναγνωρίζει τον Ρομέρ.

Οι άνθρωποι που μιλούν αντί να κάνουν

Στην Élisabeth οι χαρακτήρες θέλουν κάποιον, αλλά δεν είναι βέβαιοι ότι τον θέλουν. Λένε κάτι και λίγο αργότερα αναρωτιούνται γιατί το είπαν. Παρατηρούν ένα βλέμμα, μια πρόσκληση που δεν έγινε, μια μικρή αλλαγή συμπεριφοράς και μπορούν να τη μετατρέψουν σε ολόκληρο εσωτερικό δράμα.

Όποιος έχει δει το My Night at Maud’s, το Claire’s Knee ή το Pauline at the Beach ξέρει ήδη αυτούς τους ανθρώπους.

Δεν είναι οι ίδιοι χαρακτήρες. Είναι όμως ο ίδιος μηχανισμός: ο έρωτας περνά πρώτα από το μυαλό και ύστερα –αν είναι τυχερός– από την πραγματική ζωή.

Οι Financial Times, γράφοντας τώρα για τη νέα έκδοση, στάθηκαν ακριβώς σε αυτή τη συγγένεια: το μυθιστόρημα προαναγγέλλει τις συναισθηματικές εντάσεις, τα καλοκαιρινά τοπία και τη διαρκή ενδοσκόπηση που αργότερα θα γίνονταν σήμα κατατεθέν των ταινιών του.

Ο ίδιος ο Ρομέρ υπήρξε ακόμη πιο σαφής. Χρόνια αργότερα χαρακτήρισε την Élisabeth «μήτρα» των εικόνων, των ιδεών και των μορφών που θα χρησιμοποιούσε στα Six Moral Tales.

Δεν είναι μικρή δήλωση για ένα βιβλίο που σχεδόν εξαφανίστηκε μετά την πρώτη του έκδοση.

Δύο ψευδώνυμα και μια κρυφή καριέρα

Η Élisabeth κρύβει και μια ωραία λεπτομέρεια από μόνη της: ο συγγραφέας της δεν χρησιμοποίησε το πραγματικό του όνομα.

Ο Maurice Schérer έγινε Gilbert Cordier για τη λογοτεχνία και αργότερα Éric Rohmer για το σινεμά.

Το δεύτερο ψευδώνυμο θεωρείται ότι συνδύαζε τα ονόματα του σκηνοθέτη Erich von Stroheim και του συγγραφέα Sax Rohmer.

Η μυστικότητα δεν σταματούσε εκεί. Ο Ρομέρ κρατούσε επί χρόνια την κινηματογραφική του δραστηριότητα μακριά από την οικογένειά του. Η εικόνα ενός δημιουργού που άλλαζε ονόματα ανάλογα με τη ζωή που ζούσε ταιριάζει σχεδόν υπερβολικά καλά με ένα έργο γεμάτο ανθρώπους που κρύβουν αυτά που πραγματικά σκέφτονται.

Ογδόντα χρόνια αργότερα

Η πρώτη αγγλική μετάφραση της Élisabeth, από τον Aaron Kerner, κυκλοφόρησε από τη McNally Editions στις 7 Ιουλίου στις ΗΠΑ και στις 20 Αυγούστου στη Βρετανία, με πρόλογο του André Aciman. Το βιβλίο είναι 224 σελίδων και εξακολουθεί να είναι το πρώτο και μοναδικό μυθιστόρημα που εξέδωσε ποτέ ο Ρομέρ.

Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται απλώς στο ότι ξεθάφτηκε ένα σπάνιο έργο διάσημου σκηνοθέτη.

Ο Richard Brody του New Yorker επιμένει ότι η Élisabeth αξίζει να διαβαστεί ακόμη και αν κάποιος αγνοούσε εντελώς ποιος κρύβεται πίσω από το όνομα του συγγραφέα.

Αυτό μάλλον είναι και το καλύτερο τεστ.

Γιατί σήμερα μπορούμε να κάνουμε κάτι που οι αναγνώστες του 1946 δεν είχαν καμία δυνατότητα να κάνουν: να διαβάσουμε το βιβλίο προς τα πίσω.

Ξέρουμε ήδη τις ταινίες. Ξέρουμε τις παραλίες, τα καλοκαίρια, τους διστακτικούς έρωτες, τις μεγάλες συζητήσεις και τους ανθρώπους που έχουν εκπληκτική ικανότητα να κάνουν τα αισθήματά τους πιο περίπλοκα απ’ όσο χρειάζεται.

Το 1946 όλα αυτά βρίσκονταν ήδη στις σελίδες.

Απλώς ο άνθρωπος που τα είχε γράψει δεν λεγόταν ακόμη Ερίκ Ρομέρ.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News