Ο πειρασμός φοράει ράσο: Οι ιερείς που μας έβαλαν σε αμαρτωλές σκέψεις

Από τον Ολιβερ Ριντ και τον Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν μέχρι τον Σταύρο Ζαλμά και τον Andrew Scott, το σινεμά και η τηλεόραση έχουν μια διαχρονική αδυναμία στους άνδρες του Θεού. Ειδικά όταν εκείνοι ερωτεύονται

Ο πειρασμός φοράει ράσο: Οι ιερείς που μας έβαλαν σε αμαρτωλές σκέψεις Ο Ολιβερ Ριντ ως Ουρμπέν Γκραντιέ στις «Δαιμονισμένες» του Κεν Ράσελ

Ο Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν έβαλε μια ολόκληρη γενιά στον πειρασμό να ερωτευθεί έναν καθολικό ιερέα. Ο Σταύρος Ζαλμάς έκανε τα ελληνικά νοικοκυριά να αγωνιούν για το πότε ένας παπάς θα υποκύψει στον έρωτα. Και το 2019 ο Andrew Scott κατάφερε να κάνει μια από τις πιο αισθησιακές σκηνές της τηλεόρασης να εκτυλιχθεί μέσα σε ένα εξομολογητήριο.

Για ένα ένδυμα που υποτίθεται ότι παραπέμπει στην εγκράτεια, το ράσο έχει μια εντυπωσιακά επιτυχημένη καριέρα ως ερωτικό σύμβολο.

Η επιστροφή των «Δαιμονισμένων» του Κεν Ράσελ στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες στις 12 Νοεμβρίου, σε αποκατεστημένη εκδοχή 4Κ, προσφέρει μια εξαιρετική αφορμή να θυμηθούμε τη μακρά και συχνά θυελλώδη σχέση της θρησκευτικής περιβολής με τον ερωτισμό στην ποπ κουλτούρα.

Ο Ολιβερ Ριντ, στον ρόλο του καθολικού ιερέα Ουρμπέν Γκραντιέ, διαθέτει μια σχεδόν προκλητική αρρενωπότητα. Ο τρόπος με τον οποίο κινείται, μιλά και κοιτάζει τους ανθρώπους γύρω του ελάχιστα παραπέμπει στην ασκητική ζωή. Πανέξυπνος, αλαζόνας, αισθησιακός και επικίνδυνα γοητευτικός, γίνεται αντικείμενο της εμμονής της ηγουμένης Ιωάννας, την οποία υποδύεται εκπληκτικά η Βανέσα Ρεντγκρέιβ.

Στα χέρια του Ράσελ, η καταπιεσμένη σεξουαλικότητα προσφέρει στην πολιτική και εκκλησιαστική εξουσία το υλικό για να κατασκευάσει μια ολόκληρη υπόθεση δαιμονισμού. Στα χέρια άλλων δημιουργών, η σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη και την επιθυμία θα γεννούσε μερικές από τις πιο δημοφιλείς ερωτικές ιστορίες της μικρής και της μεγάλης οθόνης.

Η πιο αισθησιακή στολή της εγκράτειας

Το μαύρο ύφασμα, ο λευκός ιερατικός γιακάς, ο καλυμμένος λαιμός και τα μακριά μανίκια αφήνουν ελάχιστα εκτεθειμένα στη θέα. Προσφέρονται, όμως, ιδανικά για ένα κινηματογραφικό παιχνίδι με την προσμονή. Ενα κουμπί που ανοίγει, η αφαίρεση του γιακά, το ανασήκωμα του μανικιού μπορούν να αποκτήσουν απρόσμενη ερωτική ένταση.

Το ίδιο το ένδυμα υπενθυμίζει διαρκώς στον θεατή τους περιορισμούς του ανθρώπου που το φορά. Κάθε κίνηση που υποδηλώνει ότι εκείνος αρχίζει να χαλαρώνει τον έλεγχο έχει, επομένως, ιδιαίτερη σημασία. Ο σκηνοθέτης μπορεί να υποκαταστήσει μια ολόκληρη ερωτική σκηνή με ένα κοντινό πλάνο στα χέρια.

Ο ιερέας διαθέτει επιπλέον μια ιδιότητα εξαιρετικά ελκυστική για τη ρομαντική μυθοπλασία: η δουλειά του είναι να ακούει. Η εξομολόγηση προσφέρει μια θεσμοθετημένη μορφή οικειότητας, έναν χώρο όπου μπορούν να ειπωθούν πράγματα που παραμένουν ανείπωτα ακόμη και ανάμεσα σε εραστές.

Από εκεί προκύπτει και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ερωτικές φαντασιώσεις που καλλιεργεί η οθόνη. Κάποιος γνωρίζει τις χειρότερες πλευρές σου, τις αδυναμίες, τις επιθυμίες και τα μυστικά σου και εξακολουθεί να σε θέλει. Μάλιστα, σε θέλει τόσο πολύ, ώστε κινδυνεύει να ανατρέψει ολόκληρη τη ζωή του.

Αν μη τι άλλο, ο πήχυς για τους υπόλοιπους κινηματογραφικούς εραστές ανεβαίνει επικίνδυνα.

Πριν από τον Hot Priest υπήρχε ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι

Πολύ πριν η τηλεόραση ανακαλύψει την εμπορική αξία του ερωτευμένου παπά, το παγκόσμιο σινεμά είχε εξερευνήσει το θέμα με αξιοθαύμαστη τόλμη.

Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι και η Σοφία Λόρεν στην ταινία του Ντίνο Ρίζι

Στο ασπρόμαυρο «The Priest and the Girl» (1966) του Βραζιλιάνου Ζοακίμ Πέντρο ντε Αντράντε, η άφιξη ενός νεαρού ιερέα σε μια μικρή επαρχιακή κοινότητα και η έλξη του για τη Μαριάνα διαταράσσουν μια κοινωνία που επιτηρεί τις επιθυμίες των μελών της. Η ερωτική καταπίεση αποκτά κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Ντίνο Ρίζι επιστρατεύει ένα από τα πιο αισθησιακά κινηματογραφικά ζευγάρια όλων των εποχών, τη Σοφία Λόρεν και τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι.

Στο «La moglie del prete» (1970), η Βαλέρια γνωρίζει έναν καθολικό ιερέα ύστερα από μια ερωτική απογοήτευση. Αποφασίζει να τον διεκδικήσει, με τον Ρίζι να αξιοποιεί τη χημεία των δύο πρωταγωνιστών για να σατιρίσει την εκκλησιαστική αγαμία, τις κοινωνικές συμβάσεις και τις περίπλοκες διευθετήσεις που επινοούν οι άνθρωποι προκειμένου να συμβιβάσουν τις επιθυμίες τους με τους κανόνες.

Η Σοφία Λόρεν, άλλωστε, απέναντι σε έναν Μαρτσέλο Μαστρογιάνι με ιερατικό γιακά αποτελεί από μόνη της ένα εξαιρετικό κινηματογραφικό επιχείρημα υπέρ του πειρασμού.

Ο Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν και οι αμαρτίες μιας ολόκληρης γενιάς

Εάν κάποιος δικαιούται τον τίτλο του πρώτου μεγάλου τηλεοπτικού «Hot Priest», αυτός είναι ο Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν.

Στα «Πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας» (The Thorn Birds, 1983), τη μεταφορά του μυθιστορήματος της Κολίν ΜακΚάλοου, ο πατήρ Ραλφ ντε Μπρικασάρ έχει δύο μεγάλα πάθη: τη Μέγκι Κλίρι και την επιθυμία του να ανέλθει στην εκκλησιαστική ιεραρχία.

Ο Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν και η Ρέιτσελ Γουόρντ στα «Πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας»

Η δεύτερη φιλοδοξία είναι εξίσου σημαντική με την πίστη του. Ο Ραλφ γνωρίζει τη Μέγκι από την παιδική της ηλικία και η μετέπειτα σχέση τους κουβαλά τις ανισότητες ηλικίας και εξουσίας αυτής της γνωριμίας. Το τηλεοπτικό μελόδραμα της εποχής, ωστόσο, προτάσσει τη μεγάλη ερωτική σύγκρουση και τον διχασμό του ήρωα.

Ο Τσάμπερλεϊν συνδυάζει την αριστοκρατική κομψότητα, τη συναισθηματική αυτοσυγκράτηση και μια μελαγχολία που μοιάζει να τον ακολουθεί ακόμη και στις ευτυχισμένες στιγμές του. Η Ρέιτσελ Γουόρντ, από την άλλη, ενσαρκώνει μια γυναίκα που κουράζεται να διεκδικεί έναν άνδρα του οποίου η ζωή έχει ήδη προσανατολιστεί αλλού.

Η τεράστια επιτυχία της σειράς καθιέρωσε τον ερωτευμένο ιερέα ως έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους τύπους του τηλεοπτικού μελοδράματος.

Οταν η ελληνική τηλεόραση ερωτεύτηκε έναν παπά

Ο Μανούσος Μανουσάκης γνώριζε καλύτερα από τους περισσότερους Ελληνες δημιουργούς πώς να μετατρέψει ένα κοινωνικό ταμπού σε τηλεοπτικό φαινόμενο. Μετά τους «Ψιθύρους Καρδιάς», το 1998 έβαλε στο επίκεντρο της νέας του σειράς έναν ορθόδοξο ιερέα.

Ο Σταύρος Ζαλμάς και η Θεοφανία Παπαθωμά στο «Αγγιγμα Ψυχής»

Ο Σταύρος Ζαλμάς, με το μαύρο ράσο, το γένι και το χαρακτηριστικό του βλέμμα, υπήρξε μια σχεδόν ιδανική επιλογή για τον πατέρα Ιωάννη του «Αγγίγματος Ψυχής». Απέναντί του, η Θεοφανία Παπαθωμά υποδύεται τη Δέσποινα, μια νεαρή γυναίκα που ονειρεύεται να σπουδάσει ζωγραφική.

Τα τοπία της Ηπείρου, η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της σειράς και η χημεία των πρωταγωνιστών έδωσαν στον έρωτά τους μια σχεδόν μυθιστορηματική διάσταση. Ο Μανουσάκης είχε αντιληφθεί ότι, σε μια τέτοια ιστορία, ένα άγγιγμα μπορούσε να αποτελέσει τηλεοπτικό γεγονός.

Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, ο Δημήτρης Γκοτσόπουλος φοράει το ράσο του πατρός Νικολάου και ερωτεύεται τη Χλόη της Δανάης Παππά στον «Αγιο Ερωτα» του Alpha, επαναφέροντας το γνώριμο μοτίβο στην καθημερινή τηλεοπτική μυθοπλασία.

Αλλαξαν οι εποχές, τα τηλεοπτικά κανάλια και οι συνήθειες των θεατών. Η γοητεία του ράσου αποδείχθηκε ανθεκτικότερη από όλα αυτά.

Παπάδες, ερωτικά τρίγωνα και η αθεόφοβη Σαμάνθα

Η κωμωδία, ευτυχώς, έχει αντιμετωπίσει τον ερωτευμένο ιερέα με πολύ λιγότερη δραματικότητα.

Στο «Keeping the Faith» (2000), ο Εντουαρντ Νόρτον και ο Μπεν Στίλερ υποδύονται έναν καθολικό ιερέα και έναν ραβίνο που ερωτεύονται την ίδια γυναίκα, την παιδική τους φίλη, την οποία ενσαρκώνει η Τζένα Ελφμαν. Η διαφορετική σχέση των δύο θρησκευτικών λειτουργών με τον γάμο προσφέρει στη ρομαντική κομεντί μια σειρά από απολαυστικές επιπλοκές.

Εναν χρόνο αργότερα, στο «Sex and the City», η Σαμάνθα Τζόουνς ανακαλύπτει έναν γοητευτικό μοναχό, τον οποίο υποδύεται, μάλιστα, ο ελληνικής καταγωγής Κώστας Μάντιλορ.

Στο πρώτο επεισόδιο του τέταρτου κύκλου, η αθεόφοβη Σαμάνθα τού χαρίζει το απολύτως ανάρμοστο προσωνύμιο «Friar Fuck» και αφήνει τη φαντασία της να κάνει τα υπόλοιπα.

Η συγκεκριμένη ιστορία έχει τη δική της σημασία στη μικρή πολιτισμική ιστορία του σέξι ιερωμένου. Για τη Σαμάνθα, το ιερατικό ένδυμα αποτελεί φετίχ. Ο άνθρωπος που το φορά δεν χρειάζεται καν να παραβιάσει τις δεσμεύσεις του για να γίνει αντικείμενο του πόθου της.

Από τον απαγορευμένο έρωτα στην απαγορευμένη επιθυμία

Ο κινηματογράφος έχει εξερευνήσει και πολύ πιο σκοτεινές εκδοχές της συγκεκριμένης έλξης, αμφισβητώντας συχνά την εξιδανικευμένη εικόνα του ερωτευμένου ιερέα.

Στο «Priest» (1994) της Αντόνια Μπερντ, ο Λάινους Ρόουτς υποδύεται έναν νεαρό καθολικό ιερέα στο Λίβερπουλ, ο οποίος συνάπτει ερωτική σχέση με έναν άνδρα, τον οποίο ενσαρκώνει ο Ρόμπερτ Καρλάιλ. Η ταινία, που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις κατά την κυκλοφορία της, εξετάζει τη σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη, την ομοφυλοφιλία, την προσωπική ηθική και την υπακοή στους εκκλησιαστικούς κανόνες.

Εναν χρόνο αργότερα, στο «Αλικο γράμμα» (The Scarlet Letter, 1995), ο Γκάρι Ολντμαν υποδύεται τον πάστορα Αρθουρ Ντίμσντεϊλ και η Ντέμι Μουρ την Εστερ Πριν. Στην πουριτανική κοινωνία του 17ου αιώνα, η γυναίκα καλείται να πληρώσει δημόσια για μια επιθυμία την οποία μοιράστηκε με έναν άνδρα που διατηρεί τη θέση και το κύρος του.

Ακόμη πιο αιχμηρό είναι «Το έγκλημα του πατέρα Αμάρο» (2002) του Κάρλος Καρέρα. Η νεανική γοητεία του Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ χρησιμοποιείται για να καταστήσει περισσότερο ανησυχητική τη σταδιακή ηθική διολίσθηση ενός καθολικού ιερέα. Η σχέση του με τη νεαρή Αμέλια αναδεικνύει την κατάχρηση εξουσίας και την προθυμία του να θυσιάσει έναν άλλον άνθρωπο προκειμένου να προστατεύσει τη θέση του.

Κάπου ανάμεσα στη θρησκευτική ενοχή και στον σαρκικό πόθο εμφανίζεται ο Παρκ Τσαν-γουκ για να προσθέσει στην εξίσωση και τον βαμπιρισμό.

Στη «Δίψα» (Thirst, 2009), ο Σονγκ Κανγκ-χο υποδύεται έναν ιερέα που μετατρέπεται σε βαμπίρ και αποκτά δύο ακατανίκητες επιθυμίες: για αίμα και για τη γυναίκα ενός φίλου του. Επηρεασμένος από την «Τερέζ Ρακέν» του Εμίλ Ζολά, ο Νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης κινηματογραφεί την αναμέτρηση ενός ανθρώπου με το σώμα του, με όλη τη νοσηρότητα, τον αισθησιασμό και το μαύρο χιούμορ που χαρακτηρίζουν το έργο του.

Ο Andrew Scott και το «Γονάτισε» που έγραψε τηλεοπτική ιστορία

Ο πατήρ Ραλφ του Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν χρειαζόταν μια ολόκληρη τηλεοπτική σειρά για να βασανιστεί από τις επιθυμίες του. Ο ιερέας του Andrew Scott χρειάστηκε έξι επεισόδια, μερικά ποτήρια αλκοόλ, μια ανεξήγητη φοβία για τις αλεπούδες και μία προστακτική. «Kneel».

Ο Andrew Scott ως ο γοητευτικός ιερέας του «Fleabag»

Η Phoebe Waller-Bridge έγραψε ειδικά για τον Andrew Scott τον ρόλο του ιερέα στον δεύτερο κύκλο του «Fleabag». Το ενδιαφέρον είναι ότι ο χαρακτηρισμός «Hot Priest» καθιερώθηκε από το κοινό. Ο χαρακτήρας δεν αποκτά ποτέ όνομα.

Με το χιούμορ, την ευφυΐα, τις βρισιές και την ευαισθησία του, ο συγκεκριμένος ιερέας θα μπορούσε να αποτελεί τον ιδανικό σύντροφο της Fleabag ακόμη και χωρίς τον απαγορευτικό παράγοντα του ράσου.

Διαθέτει, μάλιστα, μια ικανότητα που τον διαφοροποιεί από όλους τους προηγούμενους άνδρες της ζωής της. Αντιλαμβάνεται τις στιγμές κατά τις οποίες εκείνη αποσύρεται από τη συζήτηση για να απευθυνθεί στην κάμερα. Την πιάνει επ’ αυτοφώρω να κρύβεται από την πραγματικότητα.

Για μια γυναίκα που χρησιμοποιεί το σεξ και το χιούμορ ως μηχανισμούς άμυνας, η εμπειρία του να γίνεται πραγματικά αντιληπτή από κάποιον αποκτά τεράστια ερωτική δύναμη.

Διαβάστε επίσης: Andrew Scott: Η ερμηνεία στο «Elsinore» που μπορεί να γράψει ιστορία στα Όσκαρ

Η σκηνή στο εξομολογητήριο, όπου η Fleabag εγκαταλείπει για λίγο τους αμυντικούς της μηχανισμούς και ο ιερέας τής ζητά να γονατίσει, συμπυκνώνει δεκαετίες κινηματογραφικού παιχνιδιού ανάμεσα στη θρησκευτική τελετουργία και στον ερωτισμό. Μια λέξη που ανήκει στο λεξιλόγιο της πίστης αποκτά, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο.

Το φαινόμενο έφτασε μέχρι τις σελίδες των επιστημονικών περιοδικών. Η Rachel Sykes, από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, αφιέρωσε στο συγκεκριμένο θέμα τη μελέτη «Kneel: Hot priests and confessional affect in Fleabag», που δημοσιεύθηκε ηλεκτρονικά το 2025 στο Feminist Media Studies, εξετάζοντας τον ρόλο της εξομολόγησης στη σειρά και τις αντιφάσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στη θρησκευτική τελετουργία και τη γυναικεία έκφραση.

Ο Andrew Scott κατάφερε να δώσει στον ερωτευμένο ιερέα τη συναισθηματική πολυπλοκότητα που χρειαζόταν για να επιβιώσει ως ερωτικό πρότυπο στον 21ο αιώνα.

Οταν ερωτεύονται δύο άνθρωποι του Θεού

Η φετινή τηλεοπτική χρονιά απέδειξε ότι το συγκεκριμένο αφηγηματικό μοτίβο έχει ακόμη αρκετές ανεξερεύνητες πλευρές.

Στο «Falling», που έκανε πρεμιέρα τον Μάιο του 2026 στο βρετανικό Channel 4, ο Τζακ Θορν, συνδημιουργός του «Adolescence», επιλέγει να αφηγηθεί τον έρωτα ενός καθολικού ιερέα και μιας μοναχής.

Η Κίλι Χόους και ο Πάπα Εσιέντου ως μοναχή και ιερέας στο «Falling»

Η Κίλι Χόους και ο Πάπα Εσιέντου υποδύονται την αδελφή Αννα και τον πατέρα Ντέιβιντ, δύο ανθρώπους που έχουν οικοδομήσει τη ζωή τους γύρω από την πίστη και την προσφορά. Η έλξη αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο πρόσωπα που έχουν εξίσου πολλά να χάσουν και κατανοούν το ένα τις δεσμεύσεις του άλλου.

Ο Θορν αντλεί έμπνευση από ένα δημοσίευμα σχετικά με τον πραγματικό έρωτα ενός ιερέα και μιας μοναχής, δημιουργώντας τη δική του, μυθοπλαστική ιστορία. Η προοπτική μιας συντροφικής ζωής εμφανίζεται σε δύο ανθρώπους που είχαν ήδη αποφασίσει πώς θα περνούσαν τα υπόλοιπα χρόνια τους.

Η ερωτική αφύπνιση στην ώριμη ηλικία, η συντροφικότητα και η ανάγκη για σωματική επαφή προσφέρουν στο «Falling» μια πολύ διαφορετική συναισθηματική θερμοκρασία από εκείνη του «Fleabag».

Ο πιο δύσκολος ερωτικός αντίζηλος

Οι περιορισμοί, βέβαια, διαφέρουν ανάλογα με το χριστιανικό δόγμα. Στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία του λατινικού τυπικού η αγαμία αποτελεί κατά κανόνα προϋπόθεση της ιεροσύνης, ενώ στην Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπεται ο γάμος πριν από τη χειροτονία. Στον Αγγλικανισμό, αντιθέτως, οι κληρικοί μπορούν να παντρεύονται.

Γι’ αυτό και ο γοητευτικός εφημέριος του Τζέιμς Νόρτον στη βρετανική σειρά «Grantchester», με την αδυναμία του στην τζαζ, το ουίσκι και την Αμάντα, αντιμετωπίζει κυρίως τις κοινωνικές και ηθικές συμβάσεις της εποχής του.

Στις ιστορίες της υποχρεωτικής αγαμίας, όμως, ο ερωτικός ανταγωνισμός αποκτά σχεδόν μεταφυσικές διαστάσεις.

Πώς ανταγωνίζεσαι τον Θεό για την καρδιά ενός άνδρα; Πώς διεκδικείς κάποιον που έχει προσδώσει στην αποχή από τον έρωτα το νόημα μιας ολόκληρης ζωής;

Η ρομαντική μυθοπλασία αντλεί τεράστια δύναμη από την ιδέα ότι ένας άνθρωπος μπορεί να κλονιστεί τόσο βαθιά από την παρουσία κάποιου άλλου, ώστε να επανεξετάσει τις θεμελιώδεις επιλογές του. Η πραγματική ζωή, φυσικά, περιλαμβάνει και τις ανισορροπίες εξουσίας, τις ευθύνες και τις συνέπειες που η ερωτική φαντασίωση συχνά παραμερίζει.

Στην οθόνη, πάντως, ο πειρασμός εξακολουθεί να φοράει μαύρα.

Και, όπως μας δίδαξαν ο Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν, ο Σταύρος Ζαλμάς και ο Andrew Scott, μερικές φορές το πιο ερωτικό κουμπί είναι εκείνο που παραμένει κουμπωμένο.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο