Για τον Ορέστη Σκαλτσά

Κείμενο με κάποιες προσαρμογές από την ομιλία του Βαγγέλη Πολίτη Στεργίου, πρόεδρο της Εταιρείας Αχαϊκών Σπουδών, στην πολιτική του κηδεία στις 2.06. 2025 και στις 2. 06. 2026 στο «Πολύεδρο»

Για τον Ορέστη Σκαλτσά Από αριστερά πρόεδρος FECC, Henk vant Der Kroon, ο Β. Πολίτης φωτογραφίζει, έχοντας σηκωθεί από τη θέση που φαίνεται κενή, Ορέστης Σκαλτσάς, Δήμαρχος Βενετίας Ugo Bergamo και Στάθης Χρυσικόπουλος (Φωτογραφείο: αρχείο Βαγγέλη Πολίτη Στεργίου)

Το πολύ μεγάλο  πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα του Ορέστη Σκαλτσά, σε όλο του το εύρος και την εμβέλεια, είναι δύσκολο να αποτιμηθεί σε μία συνοπτική παρουσίαση της πολιτιστικής του διαδρομής που θα επιχειρήσω, γι αυτό ευχόμαστε να το μελετήσει και αναδείξει ο ιστορικός του μέλλοντος. Βέβαια σε αυτήν την κατεύθυνση είναι σημαντικές και οι άλλες προσωπικές μαρτυρίες, όπως και οι γενικότερες επικρατούσες τότε πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συγκυρίες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Τον Ορέστη τον γνώρισα στη διάρκεια των προκαταρκτικών προγραμματικών συναντήσεων που έκανε, προικισμένος με το δημοκρατικό και συλλογικό πνεύμα που τον διέκρινε, με ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, ενόψει της ανάληψης της Αντιδημαρχίας πολιτισμού, επί Δημαρχίας Αντρέα Καράβολα.

Μέσα από τις συναντήσεις αυτές,  τον ειλικρινή, άμεσο  και συστηματικό διάλογο που ακολούθησε, επέλεξε τους πρώτους του συνεργάτες  για την υλοποίηση του εγχειρήματος και  διαμόρφωσε τις βασικές ιδέες, οι οποίες τον οδήγησαν  σε έναν πλουραλιστικό, συλλογικό πολιτιστικό και οραματικό προγραμματισμό και σε μια αποτελεσματική θητεία.

Στην καθοριστική συνάντηση που διοργάνωσε ο ίδιος, στο χώρο του γνωστού μπαρ της εποχής «Πολύφημου»  (αρχοντικό Ζαΐμη) υιοθέτησε, χωρίς να γνωριζόμαστε από το παρελθόν, την πρόταση του Γιώργου Μπογδανόπουλου, ενθέρμου και πρώιμου υποστηρικτή ανάληψης του Πολιτισμού από τον Ορέστη Σκαλτσά, να τον βοηθήσω σε θέματα οργάνωσης και διοίκησης του πολιτιστικού τομέα που επρόκειτο να αναλάβει.  Από την ίδια συνάντηση προέκυψε και η επιλογή του Στάθη Χρυσικόπουλου και της Βικτωρίας Αγγελοπούλου να αναλάβουν το Καρναβάλι.

Από τότε συνδεθήκαμε με φιλία και αμοιβαία εμπιστοσύνη και συνοδοιπορήσαμε σε όλη την πολιτιστική του διαδρομή με ακροτελεύτια την ίδρυση της Εταιρείας Αχαϊκών Σπουδών, της οποίας κύριος σκοπός είναι η διατήρηση και ανάδειξη της Νεότερης πολιτιστικής μας κληρονομιάς με τη δημιουργία ενός σύγχρονου Μουσείου Πόλης. Ένα όραμα που το είχε  διαμορφώσει από το 1991 έτος ίδρυσης και λειτουργίας της ΔΕΠΑΠ της οποίας ήταν και ο πρώτος Πρόεδρος.

Στη δύσκολη αλλά ιδιαίτερα δημιουργική του διαδρομή, από τον Ιανουάριο του 1987 που ανέλαβε τα καθήκοντα του Αντιδημάρχου μέχρι το Δεκέμβρη του 1992 που αντικαταστάθηκε, αξιοποίησε όλον τον κύκλο των γνωριμιών, του εργασιακού, πνευματικού και καλλιτεχνικού  δυναμικού που γνώριζε ή που αναζήτησε ή που οι συγκυρίες όπως αυτή του Διεθνούς Φεστιβάλ, ιδρυθέν το 1986 από το Θάνο Μικρούτσικο, έφεραν κοντά του, χωρίς παρωπίδες και προκαταλήψεις. Οι επιλογές αυτές  του επέτρεψαν να αναπτύξει συνεργασίες, να εμπνευσθεί και να εμπνεύσει, δημιουργώντας νέα στελέχη και βάζοντας σε επιτυχή λειτουργική τροχιά νέους  πολιτιστικούς θεσμούς που συνέβαλαν, μαζί με το Διεθνές Φεστιβάλ, στην άνοδο σε τέτοιο βαθμό του  πολιτιστικού επιπέδου ώστε να μιλάμε σήμερα για την περίοδο της πολιτιστικής άνοιξης της Πάτρας.

Για τον Ορέστη Σκαλτσά

Διακρίνονται από αριστερά: Α. Καράβολας, Ο. Σκαλτσάς, Θ. Μικρούτσικος, Δ. Ηλιόπουλος , Σ. Πολίτης (Φωτογραφία από το προσωπικό αρχείο του Βαγγέλη Πολίτη Στεργίου)

Ο Ορέστης ως πρώτος αντιδήμαρχος πολιτισμού έδωσε ουσιαστικό περιεχόμενο στο θεσμό δημιουργώντας την υπηρεσιακή του δομή, και αργότερα τη ΔΕΠΑΠ όπως προαναφέραμε, στην οποία εντάχθηκε και το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας.

Πιο συγκεκριμένα, το 1988 συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας ύστερα από πρωτοβουλία της Μάγιας Λυμπεροπούλου και σχετική πρόταση που έκανε η ίδια από κοινού με το Βίκτωρα Αρδίτη, οι οποίοι αποτέλεσαν και τους πρώτους καλλιτεχνικούς διευθυντές.

Την ίδια χρονιά δημιούργησε το θεσμό της Πινακοθήκης ύστερα από πρόταση και  με την ουσιαστική συνδρομή του Στάθη Χρυσικόπουλου, η οποία απέκτησε εθνικό κύρος και αναγνώριση.

Το 1991, συστήνει τη με διεθνή αναγνώριση δημοτική Ορχήστρα Σολίστ της Πάτρας με καλλιτεχνικό διευθυντή το Δημήτρη Μποτίνη  και άλλους μουσικούς προερχόμενους από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης με τη μεγάλη μουσική παράδοση. Μουσικούς που άρχισαν παράλληλα να διδάσκουν, δίνοντας μεγάλη ώθηση, στο Δημοτικό και σε άλλα Ωδεία της πόλης.

Διοργάνωσε επίσης για ένα χρόνο το 1991 το Φεστιβάλ Μεσογειακού Θεάτρου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακού Θεάτρου, ύστερα από πρόταση του σκηνοθέτη Θόδωρου Τερζόπουλου. Μια σημαντική προσπάθεια που δεν είχε συνέχεια.

Μεγάλη επίσης υπήρξε η συμβολή του στην πολιτιστική διεύρυνση, την οργανωτική δομή και στη διεθνοποίηση του Πατρινού Καρναβαλιού.

Επίσης με πρόταση που διαμόρφωσε συζητώντας κατά την προσφιλή του συνήθεια με  ανθρώπους του πολιτισμού έθεσε σε λειτουργία από το 1991, το Παλαιό Δημοτικό Νοσοκομείο ως Κέντρο Πολιτισμού στην προοπτική δημιουργίας Μουσείου Πόλης. Για τη δημιουργία Μουσείου Πόλης στο χώρο του παλαιού Αρσακείου είχε καταθέσει και τεκμηριωμένη πρόταση στη δημοτική αρχή το 2006, ή οποία όμως δεν ευοδώθηκε.

Μετά από μια μεγάλη και δύσκολη περίοδο, ο Ορέστης επανήλθε στον πολιτιστικό τομέα, έχοντας στο μεταξύ από το 2005 απασχοληθεί σε θέσεις ευθύνης στις αναπτυξιακές του Δήμου (ΕΤΑΑ, ΑΔΕΠ),  αναλαμβάνοντας, από το 2011 έως το 2020, καθήκοντα διευθυντή της ΚΕΔΗΠ-Καρναβάλι,  χωρίς όμως ο φορέας να αξιοποιεί την πολύτιμη εμπειρία του, εκφράζοντας γι αυτό την πικρία του.

Παρά τις μεγάλες συναισθηματικές απογοητεύσεις και οικονομικές δυσκολίες που του έμελλε να αντιμετωπίσει στη μακρόχρονη διαδρομή του στα κοινά και στην τοπική αυτοδιοίκηση, στάθηκε όρθιος χάρις στο σθένος του, στην μεγάλη αγάπη και φροντίδα που του προσέφεραν τα μέλη της οικογένειάς του και η ηθική στήριξη των στενών του φίλων και παλαιών συνεργατών. Ο Ορέστης έμεινε μέχρι το τέλος προσηλωμένος στις πολιτικές και κοινωνικές του αρχές και αξίες διατηρώντας το ανήσυχο πνεύμα, τη σεμνότητα και το ήθος που πάντα τον διέκριναν.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125