Γιατί κοιμόμαστε λιγότερο το καλοκαίρι – Τι κάνει το φως και η ζέστη στον ύπνο

Πελοπόννησος Newsroom

Το καλοκαίρι φέρνει περισσότερο φως, υψηλότερες θερμοκρασίες και μεγαλύτερες ημέρες, αλλά μαζί τους και μια λιγότερο ευχάριστη συνέπεια: ο ύπνος μπορεί να γίνει πιο δύσκολος και λιγότερο ποιοτικός.

Η δυσκολία να αποκοιμηθούμε το βράδυ ή το πρόωρο ξύπνημα χωρίς αίσθημα ξεκούρασης δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο τους θερινούς μήνες. Ο οργανισμός μας διαθέτει ένα εσωτερικό «ρολόι», το οποίο επηρεάζεται σημαντικά από το φως και ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, την έκκριση ορμονών που σχετίζονται με τον ύπνο και την εγρήγορση.

Όπως εξηγεί ο Δρ. Timothy Hearn, λέκτορας Βιοπληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Anglia Ruskin, το κύριο κιρκάδιο ρολόι βρίσκεται στον υπερχιασματικό πυρήνα του υποθαλάμου. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιεί το φως της ημέρας για να ρυθμίζει τη μελατονίνη, η οποία συμβάλλει στην πρόκληση υπνηλίας, αλλά και την κορτιζόλη, που συνδέεται με την πρωινή εγρήγορση.

Το καλοκαιρινό φως καθυστερεί τη μελατονίνη

Τους θερινούς μήνες η ημέρα διαρκεί πολύ περισσότερο. Στην Ελλάδα, ιδιαίτερα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, το φυσικό φως μπορεί να παραμένει για πολλές ώρες, καθυστερώντας το σήμα που δίνει ο οργανισμός ότι πλησιάζει η ώρα του ύπνου.

Η έκκριση της μελατονίνης μπορεί να καθυστερήσει κατά περίπου 30 έως 60 λεπτά, ενώ το πρωινό φως μπορεί να καταστείλει νωρίτερα την παραγωγή της. Το αποτέλεσμα είναι ότι αρκετοί άνθρωποι κοιμούνται συνολικά λιγότερο.

Μελέτη σε 188 συμμετέχοντες έχει καταγράψει μείωση του συνολικού ύπνου κατά περίπου μία ώρα το καλοκαίρι, ενώ παράλληλα περιορίζεται και η διάρκεια του ύπνου REM, ενός σημαντικού σταδίου για τη συναισθηματική επεξεργασία.

Ανάλογα ευρήματα προέκυψαν και από διετή έρευνα σε 377 συμμετέχοντες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά το τέλος της ψυχρής περιόδου της άνοιξης ξεκινά μια παρατεταμένη μείωση της διάρκειας του ύπνου, η οποία συνολικά μπορεί να φτάσει περίπου τα 62 λεπτά, ενώ ο ύπνος REM μειώνεται κατά περίπου 24 λεπτά.

Ρόλο παίζει και το πού ζούμε

Η επίδραση του καλοκαιριού δεν είναι ίδια για όλους. Έρευνα που συνέκρινε ανθρώπους από περιοχές κοντά στον Ισημερινό με κατοίκους περιοχών κοντά στον Αρκτικό Κύκλο έδειξε ότι οι τελευταίοι εμφάνιζαν εντονότερη αϋπνία και κόπωση κατά τους θερινούς μήνες.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι φαίνεται να είναι οι άνθρωποι που έχουν φυσικά πιο «βραδινό» πρόγραμμα. Το παρατεταμένο φως μέχρι αργά το βράδυ μπορεί να δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την έλευση της υπνηλίας.

Αντίθετα, οι άνθρωποι που λειτουργούν καλύτερα τις πρωινές ώρες μπορεί να διαπιστώσουν ότι ξυπνούν νωρίτερα, καθώς το φως της αυγής φτάνει στα μάτια τους νωρίτερα.

Η ζέστη κάνει τον ύπνο ακόμη πιο δύσκολο

Εκτός από το φως, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η θερμοκρασία. Πριν από τον ύπνο, το σώμα φυσιολογικά μειώνει ελαφρώς τη θερμοκρασία του. Όταν όμως το περιβάλλον είναι πολύ ζεστό, η διαδικασία αυτή δυσκολεύει.

Ακόμη και η αύξηση της θερμοκρασίας του χώρου από τους 26 στους 32 βαθμούς Κελσίου έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη εγρήγορση και μείωση σημαντικών σταδίων του ύπνου, όπως ο βαθύς ύπνος και ο REM.

Το πρόβλημα μπορεί να γίνει εντονότερο όταν συνυπάρχουν άγχος, κατανάλωση αλκοόλ ή συγκεκριμένα φάρμακα που επηρεάζουν την παραγωγή ή τη λειτουργία της μελατονίνης.

Τι μπορείτε να κάνετε για καλύτερο ύπνο

Η προσαρμογή του περιβάλλοντος και των καθημερινών συνηθειών μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να διατηρήσει έναν πιο σταθερό ρυθμό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Πρωινό φως: Η έκθεση στο φυσικό φως κατά την πρώτη ώρα μετά το ξύπνημα βοηθά στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού.

Περισσότερο σκοτάδι το βράδυ: Περίπου δύο ώρες πριν από τον ύπνο, είναι χρήσιμο να χαμηλώνετε τον φωτισμό, να κλείνετε τις κουρτίνες και να περιορίζετε την έκθεση σε έντονο φως από κινητά και άλλες οθόνες.

Δροσερό υπνοδωμάτιο: Ανεμιστήρας ή κλιματισμός, ελαφριά σεντόνια από βαμβάκι ή λινό και ένα χλιαρό ντους πριν από τον ύπνο μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση μιας πιο άνετης θερμοκρασίας.

Περιορισμός του πρωινού φωτός: Οι κουρτίνες συσκότισης ή μια μάσκα ύπνου μπορούν να εμποδίσουν το έντονο πρωινό φως από το να διακόψει πρόωρα τον ύπνο.

Με λίγες αλλαγές στο φως, τη θερμοκρασία και το καθημερινό πρόγραμμα, το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού μπορεί να προσαρμοστεί καλύτερα στις ιδιαίτερες συνθήκες του καλοκαιριού.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News