Γκιζέλα Ντάλι: Πώς το «sex symbol» σκέπασε μια ολόκληρη καριέρα

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Στις παλιές κινηματογραφικές αφίσες η Γκιζέλα Ντάλι αλλάζει συνεχώς περιβάλλον. Το 1960 βρίσκεται στο «Ραντεβού στη Βενετία». Τρία χρόνια αργότερα στον «Πολυτεχνίτη κι ερημοσπίτη». Το 1964 στα «Τρία κορίτσια από την Αμέρικα», το 1966 στον «Παρθένο». Λίγα χρόνια αργότερα, οι τίτλοι, οι εικόνες και ολόκληρη η κινηματογραφική γλώσσα γύρω της έχουν αλλάξει.

Αυτό το πέρασμα φαίνεται ακόμη σήμερα στο ψηφιακό αρχείο SearchCulture του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, όπου σώζονται αφίσες ταινιών της από το αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ. Η Ντάλι καταγράφεται ως ηθοποιός, γεννημένη το 1937 στην Πλάκα, με μια κινηματογραφική παρουσία που εκτείνεται από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 μέχρι τα χρόνια κατά τα οποία ο ελληνικός εμπορικός κινηματογράφος άλλαζε δραστικά πρόσωπο.

Κι όμως, από όλη αυτή τη διαδρομή η συλλογική μνήμη κράτησε κυρίως ένα πράγμα: την εικόνα.

Πριν γίνει «η Γκιζέλα Ντάλι»

Το «Ραντεβού στη Βενετία» του 1960 είναι από τα πρώτα καθαρά ίχνη της στην κινηματογραφική παραγωγή της εποχής. Στη σωζόμενη αφίσα του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ, το όνομά της βρίσκεται δίπλα σε εκείνα της Ρίκας Διαλυνά και του Γιώργου Λευτεριώτη.

Τα επόμενα χρόνια τη βρίσκουμε σε μια εντυπωσιακά διαφορετική σειρά ταινιών: κωμωδίες, αισθηματικές παραγωγές, λαϊκό κινηματογράφο. Στον «Πολυτεχνίτη κι ερημοσπίτη» του 1963 βρίσκεται στο ίδιο φιλμ με τον Θανάση Βέγγο, ενώ ακολουθούν μεταξύ άλλων «Τρία κορίτσια από την Αμέρικα» και «Ο Παρθένος». Οι συγκεκριμένες παραγωγές σώζονται και στο αρχειακό υλικό του SearchCulture, πολύ πριν η εικόνα της ταυτιστεί σχεδόν αποκλειστικά με το ερωτικό σινεμά.

Η φιλμογραφία της δεκαετίας του ’60 είναι πολύ πιο ανομοιογενής απ’ όσο αφήνει να εννοηθεί η σημερινή εικόνα της. Περιλαμβάνει τίτλους όπως «Η Μπέττυ παντρεύεται», «Του Κουτρούλη ο γάμος», «Το γέλιο βγήκε απ’ τον Παράδεισο», «Ου κλέψεις» και «Φτωχός εκατομμυριούχος».

Όταν άλλαξαν οι τίτλοι και οι αφίσες

Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 η μετατόπιση γίνεται δύσκολο να αγνοηθεί. «Ο κύκλος της ανωμαλίας» το 1971. «Κυνηγημένοι εραστές» το 1972. «Δαίμονες της βίας και του σεξ» και «Μιρέλλα, η σάρκα της ηδονής» το 1973. «Αιμιλία, η διεστραμμένη» το 1974. «Η σπηλιά της αμαρτίας» το 1976.

Ακόμη και χωρίς να γνωρίζει κανείς τις υποθέσεις τους, οι τίτλοι περιγράφουν την αλλαγή. Η κινηματογραφική αγορά είχε βρει έναν διαφορετικό τρόπο να πουλά την Ντάλι: το πρόσωπο και το σώμα της βρίσκονταν πλέον στο κέντρο μιας ολόκληρης εμπορικής υπόσχεσης.

Οι αφίσες αποκτούν έτσι ιδιαίτερη αξία. Δεν είναι απλώς διαφημιστικό υλικό παλιών ταινιών. Καταγράφουν τον τρόπο με τον οποίο μια γυναίκα μετατράπηκε σταδιακά σε κινηματογραφικό brand.

Και αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τι συνέβη αργότερα με τη μνήμη της.

Μια καριέρα που θυμόμαστε από το εξώφυλλο

Η Γκιζέλα Ντάλι έγινε ένα από τα πρόσωπα που αναγνωρίζονται ακόμη και από ανθρώπους που δεν έχουν δει τις περισσότερες ταινίες τους.

Το παράδοξο βρίσκεται ακριβώς εκεί. Ο θεατής μπορεί να μην ξέρει το «Ραντεβού στη Βενετία», τα «Τρία κορίτσια από την Αμέρικα» ή τον «Παρθένο». Αναγνωρίζει όμως αμέσως τον τύπο που αντιπροσώπευσε η Ντάλι: την εκρηκτική ξανθιά του παλιού ελληνικού σινεμά.

Η μεταγενέστερη εικόνα κατάφερε ουσιαστικά να ξαναγράψει και την προηγούμενη καριέρα της.

Κοιτάζοντας σήμερα τη φιλμογραφία με χρονολογική σειρά, φαίνεται πολύ καθαρότερα μια ηθοποιός που πέρασε μέσα από διαφορετικές φάσεις της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής. Η δεκαετία του ’60 και εκείνη του ’70 μοιάζουν σχεδόν με δύο διαφορετικούς κόσμους, με τη Ντάλι να βρίσκεται και στους δύο.

Η τελευταία εμφάνιση σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά

Μετά τη «Σπηλιά της αμαρτίας» του 1976 ακολουθεί ένα τεράστιο κενό στην κινηματογραφική παρουσία της.

Το όνομά της επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη το 2004, στην «Τεστοστερόνη» του Γιώργου Πανουσόπουλου. Η ταινία γυρίστηκε στη Νάξο και ανήκει στην τελευταία περίοδο του σκηνοθέτη, με μια ιστορία που παίζει ακριβώς με τον ερωτισμό, τους ρόλους των φύλων και τη γυναικεία επιθυμία.

Ήταν η τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση της Ντάλι.

Έξι χρόνια αργότερα, στις 10 Σεπτεμβρίου 2010, πέθανε στη Νάξο. Το δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ της επόμενης ημέρας κατέγραψε την κηδεία της στην Κόρωνο και την πολυετή απομάκρυνσή της από τον κινηματογραφικό χώρο.

Δεκαέξι χρόνια μετά, μια ματιά στις αφίσες αρκεί για να ξαναβάλει τα πράγματα στη σωστή σειρά.

Η Γκιζέλα Ντάλι δεν εμφανίστηκε ξαφνικά ως «sex symbol» του ελληνικού κινηματογράφου. Προηγήθηκαν χρόνια, δεκάδες ταινίες και διαφορετικά είδη. Ακολούθησε μια εποχή που ανακάλυψε πόσο ισχυρή εμπορικά μπορούσε να γίνει η εικόνα της.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News