Στα 83 της, πήγε να δει τον εγγονό της να παίζει ποδόσφαιρο και ανακάλυψε έναν κόσμο που δεν γνώριζε

Η Αυστραλή συγγραφέας Έλεν Γκάρνερ πέρασε έναν ολόκληρο χειμώνα δίπλα σε μια ομάδα δεκαεξάχρονων αγοριών. Το αποτέλεσμα είναι το «The Season», ένα βιβλίο για την ενηλικίωση, την τρυφερότητα και όσα δεν προλαβαίνουμε να πούμε στους ανθρώπους που μεγαλώνουν δίπλα μας

Στα 83 της, πήγε να δει τον εγγονό της να παίζει ποδόσφαιρο και ανακάλυψε έναν κόσμο που δεν γνώριζε

Με αφορμή τη βρετανική κυκλοφορία του βιβλίου στις 5 Νοεμβρίου, η συγγραφέας μιλά για τη ζωή, τη λογοτεχνία και τη σημασία του να παρατηρείς χωρίς να βιάζεσαι να βγάλεις συμπεράσματα.

Η Έλεν Γκάρνερ δεν ήξερε σχεδόν τίποτα από τους κανόνες του αυστραλιανού ποδοσφαίρου. Δεν είχε και ιδιαίτερη διάθεση να τους μάθει. Αυτό που ήθελε ήταν να βλέπει τον εγγονό της.

Ο Άμπροουζ, ο μικρότερος από τα εγγόνια της, έπαιζε στην ομάδα Κ16 των Flemington Colts στη Μελβούρνη. Η Γκάρνερ άρχισε να παρακολουθεί τις προπονήσεις και τους αγώνες του, καθισμένη στο κρύο, ανάμεσα σε γονείς, παππούδες και γιαγιάδες.

Στην αρχή πήγαινε για εκείνον. Σταδιακά, όμως, άρχισε να παρατηρεί και τα υπόλοιπα αγόρια. Τον τρόπο που έτρεχαν, που απογοητεύονταν, που παρηγορούσαν ο ένας τον άλλον, που προσπαθούσαν να φανούν γενναίοι και που ξαφνικά, χωρίς καμία προειδοποίηση, συμπεριφέρονταν πάλι σαν παιδιά.

Από εκείνες τις απογευματινές επισκέψεις στο γήπεδο προέκυψε το The Season, ένα βιβλίο που μοιάζει εκ πρώτης όψεως με αθλητικό χρονικό, αλλά στην πραγματικότητα ενδιαφέρεται για κάτι πολύ διαφορετικό.

Η Γκάρνερ παρακολουθεί μια ομάδα εφήβων που πλησιάζουν στην ενηλικίωση, ενώ η ίδια βρίσκεται σε μια ηλικία κατά την οποία ο χρόνος αποκτά διαφορετικό βάρος.

Το βιβλίο κυκλοφορεί στη Βρετανία στις 5 Νοεμβρίου 2026. Είχε προηγηθεί η έκδοσή του σε άλλες αγορές, επομένως δεν πρόκειται για παγκόσμια πρώτη κυκλοφορία. Η νέα βρετανική έκδοση και η μεγάλη συνέντευξη που παραχώρησε η συγγραφέας στον Guardian στις 31 Οκτωβρίου επαναφέρουν, όμως, στο προσκήνιο αυτή την ασυνήθιστη λογοτεχνική ιστορία.

Ένα βιβλίο για αγόρια που δεν θέλει να εξηγήσει τα αγόρια

Το πρώτο που ξεκαθάρισε η Γκάρνερ ήταν ότι δεν ήθελε να γράψει ένα δοκίμιο για τη βία στον αθλητισμό, την ανδρική ταυτότητα ή τις κοινωνικές αντιφάσεις του ποδοσφαίρου.

Αυτά ήταν, σύμφωνα με τη συνέντευξή της, ορισμένα από τα θέματα που άλλοι υπέθεταν ότι θα την απασχολούσαν.

Η ίδια ήθελε να αφηγηθεί όσα έβλεπε.

Το άθλημα είναι το Australian rules football, μια μορφή ποδοσφαίρου ιδιαίτερα δημοφιλή στην Αυστραλία, με διαφορετικούς κανόνες από το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η Γκάρνερ δεν προσπάθησε να μετατρέψει το βιβλίο σε οδηγό για τους αναγνώστες που δεν το γνωρίζουν.

Αντιθέτως, κράτησε στο επίκεντρο τις σχέσεις.

Στο γήπεδο ανακάλυψε μια πλευρά της εφηβικής ζωής που δεν χωρά εύκολα στις συνήθεις περιγραφές για τα αγόρια. Παρατήρησε τις φιλίες τους, την ανάγκη τους να ανήκουν σε μια ομάδα, την προσπάθειά τους να δείξουν αντοχή και τις στιγμές τρυφερότητας που εμφανίζονται χωρίς να χρειάζεται να εξηγηθούν.

Οι αγώνες έδωσαν στη συγγραφέα πρόσβαση σε έναν κόσμο που, διαφορετικά, ίσως να παρέμενε κλειστός για εκείνη.

Και παράλληλα της επέτρεψαν να παραμείνει κοντά στον εγγονό της σε μια περίοδο όπου η παιδική ηλικία του τελείωνε.

Η γιαγιά ως παρατηρήτρια

Η ιδιαιτερότητα του The Season δεν βρίσκεται μόνο στους νεαρούς αθλητές. Βρίσκεται και στη θέση από την οποία τους παρακολουθεί η συγγραφέας.

Η Γκάρνερ δεν είναι μητέρα που αγωνιά για το μέλλον του παιδιού της ούτε δημοσιογράφος που αναζητά μια εντυπωσιακή κοινωνική ιστορία. Είναι μια γιαγιά που έχει τον χρόνο και την επιθυμία να κοιτάξει προσεκτικά.

Στη νέα της συνέντευξη μίλησε για την απουσία των γιαγιάδων από τη λογοτεχνία, τουλάχιστον όπως τις γνωρίζει η ίδια: ανθρώπων με δική τους προσωπικότητα, επιθυμίες, αντιφάσεις και όχι απλώς τρυφερών δευτερευόντων χαρακτήρων.

Στις εκδηλώσεις παρουσίασης του βιβλίου, όπως περιγράφει, έβρισκε συχνά τις πρώτες σειρές γεμάτες γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίες αναγνώριζαν στην αφήγησή της κάτι από τη δική τους ζωή.

Η εμπειρία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η Γκάρνερ δεν γράφει για την τρίτη ηλικία σαν να πρόκειται αποκλειστικά για μια περίοδο απολογισμού.

Στο βιβλίο της υπάρχει περιέργεια. Υπάρχει ενθουσιασμός, αμηχανία, χιούμορ και η ανακάλυψη ότι ένας καινούργιος κόσμος μπορεί να ανοίξει μπροστά σου ακόμη και όταν έχεις ήδη ζήσει οκτώ δεκαετίες.

Η συγγραφέας που δεν φοβήθηκε να γίνει αντιπαθής

Η Έλεν Γκάρνερ γεννήθηκε το 1942 και ανήκει στις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης αυστραλιανής λογοτεχνίας.

Έγινε γνωστή με το Monkey Grip το 1977, ένα μυθιστόρημα που άντλησε υλικό από την προσωπική της ζωή και ξεχώρισε για την άμεση, ανεπιτήδευτη γραφή του.

Ακολούθησαν βιβλία μυθοπλασίας, ημερολόγια και έργα λογοτεχνικής δημοσιογραφίας, ανάμεσά τους έρευνες για πραγματικές δικαστικές υποθέσεις.

Η πορεία της δεν υπήρξε ανέφελη.

Το 1995, το βιβλίο της The First Stone, γύρω από μια υπόθεση καταγγελιών σεξουαλικής παρενόχλησης σε αυστραλιανό πανεπιστήμιο, προκάλεσε έντονες αντιπαραθέσεις. Η προσέγγισή της δέχτηκε σοβαρή κριτική και η ίδια βρέθηκε αντιμέτωπη με δημόσια εχθρότητα.

Σήμερα, στα 83 της, αντιμετωπίζει εκείνη την περίοδο ως εμπειρία που, παρά το προσωπικό της κόστος, την έκανε λιγότερο πρόθυμη να γράφει με βάση τις προσδοκίες των άλλων.

Αυτό είναι ίσως ένα από τα νήματα που συνδέουν το The Season με το υπόλοιπο έργο της.

Η Γκάρνερ δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να αποδείξει ότι επέλεξε ένα μεγάλο ή σημαντικό θέμα. Εμπιστεύεται τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας, τις ανθρώπινες αντιφάσεις και όσα αποκαλύπτονται όταν παρατηρεί κανείς με υπομονή.

Η μικρή εποχή πριν από τη μεγάλη αλλαγή

Το The Season δεν είναι μυθιστόρημα. Είναι ένα έργο προσωπικής μη μυθοπλαστικής αφήγησης, με υλικό από μια πραγματική αγωνιστική περίοδο και από τη ζωή της οικογένειας της συγγραφέως.

Στην Ελλάδα, η Έλεν Γκάρνερ δεν είναι εντελώς άγνωστη. Το μυθιστόρημά της Ο Μπαχ για παιδιά κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gutenberg το 2024.

Το καινούργιο βιβλίο της, όμως, φωτίζει μια άλλη πλευρά της γραφής της.

Δεν χρειάζεται ένα μεγάλο γεγονός για να ξεκινήσει η ιστορία. Αρκεί ένα γήπεδο, μερικά αγόρια που μεγαλώνουν και μια γυναίκα που ξέρει ότι η συγκεκριμένη εποχή δεν θα επαναληφθεί.

Σε λίγο ο εγγονός της θα είναι μεγαλύτερος. Οι φίλοι του θα αλλάξουν, οι συνήθειές τους θα αλλάξουν και η ζωή θα τους παρασύρει σε άλλες διαδρομές.

Η Γκάρνερ δεν μπορεί να σταματήσει αυτή τη μεταμόρφωση. Μπορεί όμως να την παρακολουθήσει, να τη θυμάται και να την αποτυπώσει στο χαρτί.

Ίσως γι’ αυτό ένα βιβλίο για μια ερασιτεχνική ποδοσφαιρική ομάδα μπορεί τελικά να μιλήσει σε ανθρώπους που δεν ενδιαφέρονται καθόλου για το ποδόσφαιρο.

Γιατί πίσω από τους αγώνες βρίσκεται μια εμπειρία που όλοι γνωρίζουμε: εκείνη η στιγμή που συνειδητοποιούμε ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε μεγαλώνουν και ότι ακόμη και οι πιο συνηθισμένες ημέρες μαζί τους είναι μοναδικές.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο