Η δημοκρατία σε… πλειστηριασμό

Φαίνεται πως στην Αμερική ανακαλύφθηκε επιτέλους ο πιο γρήγορος τρόπος για να λυθούν όλα τα προβλήματα της δημοκρατίας.

Δεν χρειάζονται πλέον πολιτικά προγράμματα, επιχειρήματα, διάλογοι, αντιπαραθέσεις ή υποσχέσεις για ένα καλύτερο αύριο.

Χρειάζεται απλώς ένα πορτοφόλι.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με την τελευταία εξαγγελία του, εμφανίζεται έτοιμος να προσφέρει 5.000 δολάρια σε κάθε πολίτη, εφόσον στις εκλογές για το Κογκρέσο οι Αμερικανοί ψηφίσουν Ρεπουμπλικανούς.

Και κάπου εδώ η πολιτική επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά και η δημοκρατία ψάχνει ταξί για να φύγει.

Γιατί άλλο είναι να ζητάς από τους πολίτες να σε ψηφίσουν επειδή πιστεύουν στην πολιτική σου και άλλο να τους λες, λίγο-πολύ: «Ψήφισέ με και θα τακτοποιηθούμε».

Μπορεί να ακούγεται σαν ανέκδοτο. Δεν είναι.

Είναι η λογική της πολιτικής που μετατρέπει την ψήφο από δημοκρατικό δικαίωμα σε εμπορεύσιμο προϊόν.

Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.

Η ψήφος δεν είναι κουπόνι. Δεν είναι μετοχή. Δεν είναι λαχείο. Και ασφαλώς δεν είναι κάτι που αγοράζεται με 5.000 δολάρια.

Η δημοκρατία στηρίχθηκε πάνω στην ιδέα ότι ο άνθρωπος μπαίνει μόνος του στο παραβάν και αποφασίζει ποιον εμπιστεύεται. Οχι ποιος του προσφέρει τα περισσότερα.

Αν, λοιπόν, ένας πολιτικός χρειάζεται να βάλει τιμή στην ψήφο για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στις εκλογές.

Βρίσκεται στην ίδια την πολιτική.

Και το πιο ειρωνικό είναι ότι μιλάμε για τη χώρα που επί δεκαετίες εμφανίζεται ως υπερασπιστής της ελευθερίας και της δημοκρατίας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τώρα φαίνεται πως η ελευθερία απέκτησε και τιμοκατάλογο. Ψήφος Ρεπουμπλικανών: 5.000 δολάρια.

Ισως αύριο υπάρξει και ειδική έκπτωση για οικογένειες.

Τρεις ψήφοι και μία δώρο.

Το ζήτημα, όμως, είναι πολύ σοβαρότερο από την ειρωνεία.

Γιατί όταν ένας πρόεδρος χρησιμοποιεί την οικονομική δύναμη του κράτους ως πολιτικό εργαλείο για να επηρεάσει την ψήφο, τότε περνάμε μια γραμμή που κανονικά καμία δημοκρατία δεν θα έπρεπε να πλησιάζει.

Και αν το κόστος αυτής της πολιτικής φτάνει το 1,3 τρισεκατομμύριο δολάρια, τότε η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση.

Γιατί αυτά τα χρήματα δεν πέφτουν από τον ουρανό.

Είναι χρήματα του Αμερικανού φορολογουμένου.

Και εδώ προκύπτει ένα απλό ερώτημα: Ποιος πληρώνει τελικά τα 5.000 δολάρια; Ο ίδιος ο πολίτης.

Είναι περίπου σαν να παίρνεις χρήματα από τη μία τσέπη του πολίτη, να τα βάζεις στην άλλη και μετά να του λες: «Είδες πόσο καλός είμαι μαζί σου; Τώρα θυμήσου με όταν ψηφίσεις».

Μόνο που οι πολίτες δεν είναι τόσο αφελείς όσο ίσως κάποιοι πολιτικοί νομίζουν.

Η οικονομία, ο πληθωρισμός, το δημόσιο χρέος, οι κοινωνικές ανισότητες και η διεθνής θέση της Αμερικής δεν λύνονται με προεκλογικές επιταγές.

Και κυρίως δεν λύνονται αγοράζοντας πολιτική πίστη.

Η δημοκρατία έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα απέναντι στα χρήματα. Μπορεί να πει όχι.

Και αυτό το «όχι» είναι ίσως το πιο ακριβό πράγμα που μπορεί να αγοράσει κανείς.

Γιατί αν ο πολίτης δεχθεί σήμερα 5.000 δολάρια για την ψήφο του, αύριο μπορεί να χρειαστεί να πληρώσει πολύ περισσότερο για να ξανακερδίσει την ελευθερία της επιλογής του.

Και τότε δεν θα μιλάμε πλέον για πολιτική. Θα μιλάμε για δημοκρατία σε πλειστηριασμό. Με τον πλειοδότη να βρίσκεται μέσα στον Λευκό Οίκο.

* Ο Νίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβουλος.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News