Ιαπωνία: Τα σπίτια των 5.000 ευρώ που κρύβουν μια μεγάλη παγίδα
Τα «akiya» πληθαίνουν στην ιαπωνική ύπαιθρο, καθώς ο πληθυσμός γερνά και οι νέοι εγκαταλείπουν τις επαρχίες – Φθηνά ακίνητα, ακριβές ανακαινίσεις και μια αγορά που προσελκύει πλέον επενδυτές από όλο τον κόσμο
Μπορεί να μοιάζει με το απόλυτο όνειρο για κάποιον που αναζητά ένα φθηνό σπίτι στην Ιαπωνία. Μια ξύλινη κατοικία 132 τετραγωνικών μέτρων, σε οικόπεδο 450 τ.μ., με ξεχωριστό μπάνιο και τουαλέτα, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από νοσοκομείο, προσφέρεται για περίπου 5.300 ευρώ.
Σε άλλη περιοχή, ένα σπίτι 48 τ.μ. με οικόπεδο 200 τ.μ. και κήπο πωλείται περίπου 4.800 ευρώ, ενώ υπάρχουν ακόμη περισσότερες αντίστοιχες αγγελίες σε ολόκληρη την ιαπωνική επαρχία.
Πρόκειται για τα περίφημα «akiya» (空き家), δηλαδή τα άδεια σπίτια της Ιαπωνίας. Κατοικίες που κάποτε αποτελούσαν το κέντρο μιας οικογενειακής ζωής και σήμερα παραμένουν κλειστές για χρόνια, πολλές φορές γεμάτες ακόμη με έπιπλα, προσωπικά αντικείμενα και αναμνήσεις των ανθρώπων που έζησαν σε αυτές.
Η εικόνα είναι εντυπωσιακή. Η τιμή αγοράς μπορεί να είναι χαμηλότερη ακόμη και από αυτή ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Όμως πίσω από τα σπίτια των λίγων χιλιάδων ευρώ κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα.
Πάνω από 9 εκατομμύρια άδεια σπίτια
Το φαινόμενο έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις.
Στην Ιαπωνία υπάρχουν περισσότερα από 9 εκατομμύρια άδεια σπίτια, σύμφωνα με τα στοιχεία της ιαπωνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Αντιστοιχούν περίπου στο 13,8% του συνολικού οικιστικού αποθέματος.
Ο αριθμός αυξάνεται εδώ και δεκαετίες, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει ένα από τα σοβαρότερα δημογραφικά προβλήματα στον κόσμο.
Οι ηλικιωμένοι ιδιοκτήτες πεθαίνουν ή μεταφέρονται σε μονάδες φροντίδας και τα παιδιά τους συχνά δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στην επαρχία για να κατοικήσουν στα πατρικά σπίτια. Άλλοι κληρονόμοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα ανακαινίσουν ή να τα κατεδαφίσουν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η κληρονομική κατάσταση είναι τόσο περίπλοκη ώστε τα ακίνητα παραμένουν ουσιαστικά χωρίς διαχείριση.
Το σπίτι των 5.000 ευρώ μπορεί να κοστίσει 50.000
Το μεγάλο λάθος που κάνουν αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είναι να κοιτάζουν μόνο την τιμή της αγγελίας.
Ένα akiya που πωλείται για 5.000 ευρώ μπορεί να χρειάζεται δεκάδες χιλιάδες ευρώ για να καταστεί κατοικήσιμο.
Πολλά από τα σπίτια είναι παλιά ξύλινα κτίρια, με προβλήματα στη στέγη, στα υδραυλικά και στα ηλεκτρολογικά δίκτυα, ενώ ενδέχεται να απαιτούνται σημαντικές παρεμβάσεις για την αντισεισμική τους προστασία.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην Ιαπωνία, μια χώρα που βρίσκεται σε μία από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη.
Έτσι, ένα σπίτι των 5.000 ευρώ που χρειάζεται ανακαίνιση 45.000 ευρώ δεν είναι στην πραγματικότητα ένα σπίτι των 5.000 ευρώ. Είναι ένα ακίνητο των 50.000 ευρώ, πριν ακόμη υπολογιστούν φόροι, εργασίες που δεν είχαν προβλεφθεί και πιθανές πρόσθετες δαπάνες.
Ακόμη και η κατεδάφιση ενός παλιού ακινήτου μπορεί να κοστίσει σημαντικά, γεγονός που αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι ιδιοκτήτες προτιμούν να το παραχωρήσουν ή να το πουλήσουν αντί να το κατεδαφίσουν.
Γιατί η αξία τους είναι τόσο χαμηλή;
Η ιδιαιτερότητα της ιαπωνικής αγοράς ακινήτων είναι ότι ένα παλιό σπίτι δεν διατηρεί απαραίτητα την αξία του όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Για μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής περιόδου, τα ιαπωνικά σπίτια κατασκευάζονταν με την αντίληψη ότι κάποια στιγμή θα αντικατασταθούν. Ως αποτέλεσμα, μετά από μερικές δεκαετίες η οικονομική αξία του κτιρίου μπορεί να θεωρείται εξαιρετικά μικρή.
Σε ένα παλιό akiya, επομένως, ο αγοραστής συχνά ουσιαστικά αγοράζει τη γη και παίρνει μαζί το σπίτι.
Αυτό εξηγεί και τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές που προκαλούν εντύπωση στους ξένους.
Η δημογραφική βόμβα
Πίσω από τα άδεια σπίτια βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα: η δημογραφική συρρίκνωση.
Η Ιαπωνία γερνά με ταχύτητα, ενώ οι γεννήσεις βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ταυτόχρονα, οι νεότεροι εγκαταλείπουν τις μικρότερες πόλεις και τα χωριά αναζητώντας εργασία και καλύτερες ευκαιρίες στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Λιγότεροι κάτοικοι σημαίνουν λιγότερη ζήτηση για σπίτια. Λιγότερη ζήτηση σημαίνει περισσότερα άδεια ακίνητα. Και περισσότερα άδεια ακίνητα σημαίνουν ακόμη μεγαλύτερη υποχώρηση των τιμών στην επαρχία.
Το αποτέλεσμα είναι ολόκληρες περιοχές να γεμίζουν με κατοικίες που κάποτε ήταν οικογενειακές εστίες και σήμερα παραμένουν κλειστές.
Οι δήμοι προσπαθούν να προσελκύσουν κατοίκους
Το πρόβλημα είναι τόσο μεγάλο ώστε αρκετές τοπικές αρχές προσπαθούν να κάνουν τα akiya πιο ελκυστικά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Οκουτάμα, δυτικά του Τόκιο, όπου εφαρμόστηκε πρόγραμμα αξιοποίησης άδειων κατοικιών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κατοικήσουν σε ένα ακίνητο καταβάλλοντας ένα ποσό που συνδέεται με τον τοπικό φόρο ακίνητης περιουσίας και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μετά από μακροχρόνια συνεχή διαμονή να αποκτήσουν την πλήρη κυριότητά του.
Υπάρχουν όμως προϋποθέσεις: μόνιμη κατοικία, συμμετοχή στην τοπική κοινωνία και, σε αρκετές περιπτώσεις, υποχρέωση πραγματοποίησης εργασιών ανακαίνισης.
Και παρά τα κίνητρα, η προσέλκυση νέων κατοίκων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στην Οκουτάμα, μόλις επτά οικογένειες είχαν επιλέξει το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Από «σκουπίδι» σε τουριστικό κατάλυμα
Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι που βλέπουν στα akiya όχι ένα πρόβλημα αλλά μια επιχειρηματική ευκαιρία.
Ο Σουηδός Άντον Βόρμαν άρχισε να ασχολείται με τις συγκεκριμένες κατοικίες αφού μετακόμισε στην Ιαπωνία. Το 2018 αγόρασε το πρώτο του akiya και στη συνέχεια άρχισε να ανακαινίζει παλιά σπίτια, συνδυάζοντας την ιαπωνική αισθητική με τη σκανδιναβική σχεδιαστική φιλοσοφία.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, χρειάστηκε να εντοπίσει τα τέσσερα αδέλφια που είχαν κληρονομήσει ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι. Όταν τους πρότεινε να το αγοράσει, εκείνοι φέρεται να τον ρώτησαν με απορία γιατί ήθελε «αυτό το σκουπίδι».
Εκείνος, όμως, είδε κάτι διαφορετικό.
Μετά την ανακαίνιση δημιούργησε την εταιρεία Japandi Houses, αξιοποιώντας τα ακίνητα ως τουριστικά καταλύματα. Τα ανακαινισμένα σπίτια μπορούν να διατίθενται ακόμη και για περίπου 400 δολάρια τη βραδιά.
Η ευκαιρία έχει και παγίδες
Το παράδοξο της αγοράς είναι ότι είναι εύκολο να αγοράσεις ένα akiya και πολύ δυσκολότερο να το πουλήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η αγορά ενός τέτοιου ακινήτου δεν είναι απαραίτητα η ιδανική επιλογή για έναν επενδυτή που αναζητά γρήγορη απόδοση ή εύκολη μεταπώληση.
Αντίθετα, μπορεί να έχει νόημα για κάποιον που θέλει να εγκατασταθεί μακροπρόθεσμα στην Ιαπωνία, διαθέτει κεφάλαιο για ανακαίνιση και είναι διατεθειμένος να αντιμετωπίσει τις ιδιαιτερότητες της τοπικής αγοράς.
Τα «σπίτια-φαντάσματα» της Ιαπωνίας, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια ευκαιρία για να αγοράσει κανείς ένα ακίνητο με λίγες χιλιάδες ευρώ.
Είναι ένα σύμπτωμα της δημογραφικής κρίσης της χώρας, αλλά ταυτόχρονα και ένα τεράστιο πεδίο για όσους μπορούν να μετατρέψουν ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι σε κατοικία, ξενώνα ή τουριστικό κατάλυμα.
Για κάποιους είναι ένα άδειο, ετοιμόρροπο σπίτι.
Για άλλους, είναι η ευκαιρία να αγοράσουν ένα κομμάτι της Ιαπωνίας και να του δώσουν μια δεύτερη ζωή.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
