Ηλίας Αναστασόπουλος: «Στο “Χόρεψέ με, πατέρα” η άνοια δεν είναι το θέμα – Είναι η χαμένη ζωή ενός παιδιού»
Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός μιλά στο plop.gr για το έργο της Κατερίνας Αντωνιάδου, που παρουσιάζει η θεατρική ομάδα του Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζομένων και Συνταξιούχων ΟΤΕ Πάτρας στις «Γραμμές Τέχνης», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer
Ο Ηλίας Αναστασόπουλος σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί μαζί με την Άννα Κοκκίνου στο «Χόρεψέ με, πατέρα» 
Ενας πατέρας που χάνει σταδιακά τη μνήμη του και μια κόρη που δεν έχει ξεχάσει τίποτα από όσα τους χώρισαν. Στο «Χόρεψέ με, πατέρα» της Κατερίνας Αντωνιάδου, που ανεβαίνει στις 18, 19, 20 και 21 Σεπτεμβρίου στις «Γραμμές Τέχνης», η άνοια βρίσκεται στη σκηνή, αλλά για τον Ηλία Αναστασόπουλο δεν αποτελεί το πραγματικό κέντρο της ιστορίας.
Την παράσταση παρουσιάζει η θεατρική ομάδα του Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζομένων και Συνταξιούχων ΟΤΕ Πάτρας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer, που τιμάται στις 21 Σεπτεμβρίου. Στους δύο ρόλους εμφανίζονται ο Ηλίας Αναστασόπουλος, ο οποίος υπογράφει και τη σκηνοθεσία, και η Αννα Κοκκίνου.
Για τον σκηνοθέτη και ηθοποιό, ωστόσο, η αφετηρία για να καταπιαστεί με το συγκεκριμένο έργο δεν ήταν μόνο η άνοια. Ηταν μια πολύ πιο παλιά πληγή: η δύσκολη σχέση ενός πατέρα με την κόρη του και μια ανάγκη για αγάπη που παραμένει ανεκπλήρωτη ακόμη και όταν το παιδί έχει πια ενηλικιωθεί.
«Με ενδιέφερε η καταπίεση μέσα στην οικογένεια. Μιλάμε για ένα παιδί που έχει καταπιεστεί από τον πατέρα του και, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να είναι συναισθηματικά εξαρτημένο από εκείνον. Τώρα ο πατέρας έχει άνοια, εκείνη καλείται να τον φροντίσει, θέλει να τον απομακρύνει από τη ζωή της και ταυτόχρονα δεν μπορεί. Αυτή η ψυχολογική εξάρτηση ήταν που με τράβηξε στο έργο», λέει στην «Π».
«Δεν είναι η άνοια το θέμα»
Για τον Ηλία Αναστασόπουλο, η προβληματική σχέση των δύο δεν γεννιέται από την ασθένεια. Προϋπάρχει και έχει βαθιές ρίζες στην παιδική ηλικία της κόρης.
«Δεν είναι η άνοια το θέμα. Το θέμα είναι ότι πρόκειται για ένα καταπιεσμένο παιδί, που ουσιαστικά δεν είχε ποτέ την πατρική στοργή που χρειαζόταν. Σε όλο το έργο ζητά αυτή τη στοργή και αυτή την αγάπη. Προσπαθεί να του μιλήσει για τον πόνο της, για τη μοναξιά που ένιωθε ως παιδί και που εξακολουθεί να νιώθει και ως ενήλικη, αλλά εκείνος δεν μπορεί πια να της απαντήσει».
Εκεί βρίσκεται και μία από τις πιο σκληρές πλευρές της ιστορίας: η στιγμή κατά την οποία κάποιος είναι επιτέλους έτοιμος να ζητήσει τις απαντήσεις που περίμενε μια ολόκληρη ζωή, αλλά ο άνθρωπος απέναντί του δεν είναι πλέον σε θέση να τις δώσει.
«Είναι απογοήτευση. Πάνω που αισθάνεσαι ότι έχεις τον χρόνο να μιλήσεις μαζί του, δεν μπορείς τελικά να πάρεις αυτό που θέλεις. Πέφτεις ξανά πάνω στον ίδιο τοίχο. Οπως δεν έπαιρνες απάντηση όταν ήσουν ένα μικρό παιδί παραμελημένο μέσα στο σπίτι σου, έτσι και τώρα, ως ενήλικη, πάλι δεν παίρνεις καμία απάντηση. Μόνο που τώρα δεν μπορεί να κατανοήσει αυτό που του λες. Είναι σαν να βρίσκεστε σε δύο διαφορετικούς κόσμους», εξηγεί.
Στιγμιότυπο από τις πρόβες
Αγάπη, θυμός και καθήκον
Η κόρη καλείται να φροντίσει έναν άνθρωπο από τον οποίο έχει ταυτόχρονα βαθιά ανάγκη και βαθύ παράπονο. Η αγάπη, η υποχρέωση, η ενοχή και ο θυμός δεν μπαίνουν σε καθαρές κατηγορίες και αυτή ακριβώς η σύγχυση ενδιαφέρει τον Αναστασόπουλο.
«Είναι όλα μπλεγμένα. Τη μία στιγμή είναι ήρεμη και τον βοηθά, γιατί αισθάνεται ότι πρέπει να τον φροντίσει. Την επόμενη γίνεται επιθετική, τον βρίζει, τον απειλεί και μετά επιστρέφει πάλι στο παράπονό της. Αυτά τα συναισθήματα εναλλάσσονται σε όλο το έργο. Εκείνος βρίσκεται στον δικό του κόσμο και εκείνη προσπαθεί να πάρει μια απάντηση για κάτι που ουσιαστικά δεν υπήρξε ποτέ στη σχέση τους».
Παρότι ο ίδιος θεωρεί ότι η αλήθεια της κόρης έχει πραγματική βάση, δεν θέλει η παράσταση να υποδείξει στον θεατή ποιον πρέπει να δικαιώσει.
«Δεν θέλω το κοινό να πάρει το μέρος του ενός ή του άλλου. Η κοπέλα μπορεί, εξαιτίας του παραπόνου της, να υπερβάλλει κάποιες στιγμές. Ο θυμός και η καταπίεση που έχει αισθανθεί από παιδί διογκώνουν τα συναισθήματά της απέναντι στον πατέρα της και μπορεί να την κάνουν πιο επιθετική, ακόμη και εκδικητική σε κάποια σημεία».
Μακριά από το μελόδραμα
Η επιλογή να παρουσιαστεί το έργο σε ημέρες που οδηγούν στην Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer δίνει αναπόφευκτα και μια πρόσθετη διάσταση στην παράσταση. Ο Αναστασόπουλος, ωστόσο, δεν θέλει η ασθένεια να λειτουργήσει ως εύκολος μηχανισμός συγκίνησης.
«Προσπαθήσαμε να το κάνουμε χωρίς υπερβολές. Δεν θέλω έντονη υστερία, ούτε το παράπονο ή η αγάπη να παρουσιάζονται με τρόπο που εκβιάζει το συναίσθημα. Η κοπέλα περιγράφει τη ζωή της ως παιδί, τη ζωή της σήμερα και την καταπίεση που κουβαλά. Και τώρα έχει επιπλέον την υποχρέωση να φροντίσει έναν άνθρωπο για τον οποίο τα συναισθήματά της δεν είναι μόνο αγάπη».
Ακόμη και η δική του ματιά πάνω στην ηρωίδα άλλαξε μέσα στις πρόβες.
«Στην αρχή έβλεπα περισσότερο την υστερία και την επιθετικότητά της. Στην πορεία κατάλαβα ότι δεν ήταν απλώς υστερία. Ηταν ο τρόπος με τον οποίο μπορούσε να εκδηλώσει όλα όσα είχε μέσα της, όλο τον πόνο που είχε συσσωρεύσει εξαιτίας του πατέρα της. Αυτό ήταν κάτι που άλλαξε πολύ για μένα δουλεύοντας το έργο».
Η παράσταση θα ανέβει για τέσσερις ημέρες στο Θέατρο “Γραμμές Τέχνης”
«Χόρεψέ με, πατέρα»
Ο ίδιος ο τίτλος μοιάζει, σε πρώτη ανάγνωση, σχεδόν παράταιρος με την οξύτητα της σχέσης που συναντάμε. Για τον Αναστασόπουλο, όμως, είναι ίσως η πιο καθαρή αποκάλυψη της πραγματικής ανάγκης της κόρης.
«Το “χόρεψέ με, πατέρα” είναι η ανάγκη της για την αγάπη που στερήθηκε όταν ήταν παιδί. Είναι το παιδικό τραύμα. Μέσα της υπάρχει ακόμη εκείνο το παιδί που δεν πήρε την αγάπη και τη στοργή από τον πατέρα του. Γι’ αυτό και υπάρχουν στιγμές που του λέει “χόρεψέ με, πατέρα”, άλλες που του ζητά “φίλα με”. Αποζητά απελπισμένα αυτή την αγάπη και τώρα έχει απέναντί της έναν άνθρωπο που βρίσκεται πια μέσα στην άνοια».
Ο χορός χρειάζεται δύο. Χρειάζεται έναν κοινό ρυθμό, δύο ανθρώπους που μπορούν, έστω για λίγο, να συναντηθούν. Στο «Χόρεψέ με, πατέρα», αυτή η συνάντηση μοιάζει σχεδόν αδύνατη.
«Είναι δύο παράλληλοι δρόμοι. Δεν συναντιούνται ποτέ. Η κοπέλα μιλά για αυτό που ποθεί, γι’ αυτό που αποζητά από τον πατέρα της, ενώ εκείνος απαντά με τον δικό του τρόπο, μέσα από τον δικό του κόσμο. Σε κάποια σημεία δεν την αναγνωρίζει καν. Και όσο εκείνος απομακρύνεται, τόσο εντονότερα βγαίνουν στην κόρη η πίκρα και η μοναξιά που κουβαλά από την οικογένειά της και από τον πατέρα της».
Υπάρχει μάλιστα μια σκηνή προς το τέλος του έργου που αποτέλεσε, όπως παραδέχεται, τη μεγαλύτερη σκηνοθετική δυσκολία του. Ο πατέρας έχει φτάσει πλέον στο σημείο να μην αναγνωρίζει την ίδια του την κόρη.
«Το τέλος με δυσκόλεψε πάρα πολύ, όταν ο πατέρας προσπαθεί να βιάσει την κόρη του. Εκεί πρέπει να γίνει απολύτως σαφές ότι ο πατέρας έχει χάσει την επαφή με το ποια γυναίκα βρίσκεται απέναντί του. Δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως επιθυμία απέναντι στην κόρη του· πρέπει να φανεί ένας άνθρωπος που πλέον δεν αντιλαμβάνεται ποιον έχει μπροστά του. Αυτή ήταν για μένα η πιο δύσκολη εικόνα του έργου».
Και όταν η συζήτηση φτάνει στο τι φοβάται περισσότερο αυτή η ιστορία -την απώλεια της μνήμης ή την απώλεια της δυνατότητας να ειπωθούν όσα έμειναν για χρόνια ανείπωτα- ο Ηλίας Αναστασόπουλος δεν επιλέγει την άνοια.
Η απάντησή του είναι πολύ πιο βαθιά: «Η χαμένη ζωή ενός παιδιού. Κάτι που μπορεί μετά να το ακολουθεί σε ολόκληρη τη ζωή του. Αυτό είναι, για μένα, το έργο».
Και ίσως εκεί βρίσκεται τελικά το πιο οδυνηρό στοιχείο στο «Χόρεψέ με, πατέρα»: όχι μόνο σε όσα ένας άνθρωπος ξεχνά, αλλά και σε όσα ένας άλλος δεν μπόρεσε ποτέ να ξεχάσει.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Σχολεία: Ένα μόνο τριήμερο φέτος. Όλες οι γιορτές και οι αργίες
Η Google θάβει ακόμη βαθύτερα τα αποτελέσματα αναζήτησης
Ημαθία: Το τελευταίο αντίο στην Κατερίνα που πνίγηκε στους καταρράκτες – Το κινητό της εξετάζουν οι Αρχές ΒΙΝΤΕΟ
Τι σημαίνει όταν επιλέγουμε να φοράμε μόνο μαύρα ρούχα;
Τα data centers θα χτίζονται δίπλα σας χωρίς να σας το πει κανείς
