«Ημέρα Αποκάλυψης»: Η αλήθεια του σύμπαντος
Η «Ημέρα Αποκάλυψης» όμως, πασχίζει να λειτουργήσει περισσότερο ως υπαρξιακό δράμα παρά ως συμβατικό έργο επιστημονικής φαντασίας.
Η γνώση φωτίζει τον κόσμο, αλλά κάθε αποκάλυψη διευρύνει το σκοτάδι που την περιβάλλει, υπενθυμίζοντας ότι το άγνωστο παραμένει αναπόσπαστο μέρος της ύπαρξης.
Στην «Ημέρα Αποκάλυψης» (Disclosure Day), ο Στίβεν Σπίλμπεργκ επιστρέφει σε ένα από τα πλέον αγαπημένα και διαχρονικά μοτίβα της φιλμογραφίας του, τη συνάντηση του ανθρώπου με το άγνωστο. Όμως εδώ δεν τον ενδιαφέρει τόσο το θαύμα της επαφής όσο το σοκ της αλήθειας. Η ταινία δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία εξωγήινης παρουσίας, προσπαθεί να εξερευνήσει τη στιγμή κατά την οποία ένα ολόκληρο είδος καλείται να επανεξετάσει όσα θεωρούσε αδιαμφισβήτητα για τον εαυτό του και τη θέση του στο σύμπαν.
Στο κέντρο της αφήγησης βρίσκεται η Μάργκαρετ Φερτσάιλντ (Έμιλι Μπλαντ), μια μετεωρολόγος της αμερικανικής ενδοχώρας, μια γυναίκα συνηθισμένη να ερμηνεύει τα σημάδια του ουρανού με επιστημονική ακρίβεια και ψυχραιμία. Η ζωή της ανατρέπεται όταν, κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής τηλεοπτικής μετάδοσης, γίνεται φορέας ενός ανεξήγητου φαινομένου που μοιάζει να υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη λογική. Η σκηνή αυτή λειτουργεί ως η πρώτη ρωγμή στην κανονικότητα, η στιγμή όπου η πραγματικότητα αρχίζει να αποκαλύπτει ένα δεύτερο, κρυμμένο πρόσωπο.
Η συνάντησή της με τον Ντάνιελ Κέλνερ (Τζος Ο’Κόνορ), έναν νεαρό ειδικό στην κυβερνοασφάλεια που βρίσκεται στα ίχνη μιας γιγαντιαίας κρατικής συγκάλυψης, μετατρέπει την προσωπική της περιπέτεια σε μια παγκόσμια αναζήτηση της αλήθειας. Οι δύο ήρωες δεν συγκροτούν απλώς ένα κινηματογραφικό δίδυμο δράσης. Αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικούς τρόπους κατανόησης του κόσμου, από τη μία την επιστημονική παρατήρηση και από την άλλη την ψηφιακή έρευνα, που επιχειρεί να διαπεράσει τα πέπλα της εξουσίας και της παραπληροφόρησης.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας είναι ότι η εξωγήινη νοημοσύνη παραμένει, για μεγάλο μέρος της αφήγησης, στο περιθώριο. Το πραγματικό αντικείμενο της ταινίας είναι η ανθρώπινη αντίδραση απέναντι στην επικείμενη αποκάλυψη. Ο Σπίλμπεργκ μετατοπίζει διαρκώς το ενδιαφέρον από το «τι υπάρχει εκεί έξω» στο «τι θα συμβεί εδώ μέσα», στις κοινωνίες, στους θεσμούς, στις προσωπικές βεβαιότητες που απειλούνται με κατάρρευση.
Καθώς οι ήρωες πλησιάζουν στην αδιάψευστη απόδειξη ότι η ανθρωπότητα δεν είναι μόνη στο σύμπαν, η αγωνία δεν προκύπτει από τον φόβο μιας εξωγήινης εισβολής αλλά από την αίσθηση ότι ολόκληρος ο ανθρώπινος πολιτισμός βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας εποχής. Η αποκάλυψη αποκτά σχεδόν μεταφυσικές διαστάσεις. Τι απομένει από τις βεβαιότητες της ιστορίας, της θρησκείας, της πολιτικής και της προσωπικής ταυτότητας όταν το κοσμικό μας κέντρο βάρους μετατοπίζεται οριστικά;
Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, σε δημιουργική σύμπραξη με τον σεναριογράφο Ντέιβιντ Κόεπ, υφαίνει μια αφήγηση όπου η αγωνία συνυπάρχει με την πολιτική καχυποψία και τον βαθύ υπαρξιακό προβληματισμό. Ο Σπίλμπεργκ προσεγγίζει την «Ημέρα Αποκάλυψης» με τη δεξιοτεχνία ενός δημιουργού που γνωρίζει πώς να μετατρέπει το άγνωστο σε κινηματογραφική εμπειρία, καλλιεργώντας μια ατμόσφαιρα διαρκούς αναμονής όπου ο φόβος γεννιέται από όσα δεν αποκαλύπτονται πλήρως. Ωστόσο, η θεματική αυτή διαχείριση δεν στερείται συγκρίσεων, καθώς ο σκηνοθέτης μάς έχει δείξει τις ίδιες ακριβώς αρετές με πολύ καλύτερο και πιο ουσιαστικό τρόπο σε προηγούμενες ταινίες του. Παρά τη σκηνοθετική μαεστρία του, με την κάμερα να παρακολουθεί τους χαρακτήρες με ντοκιμαντερίστικη προσήλωση και να χρησιμοποιεί τη σιωπή ως αφηγηματικό εργαλείο, το αδύναμο και άκαμπτο σενάριο τελικά δεν τον βοηθά να απογειώσει το υλικό του. Έτσι, ενώ το φιλμ πασχίζει να ισορροπήσει ανάμεσα στο πολιτικό θρίλερ, την επιστημονική φαντασία και το φιλοσοφικό δράμα, οι σεναριακές αγκυλώσεις περιορίζουν τη δυναμική του, εμποδίζοντας τη μετατροπή αυτής της εξωγήινης αποκάλυψης σε έναν πραγματικά βαθύ στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη φύση.
Η Έμιλι Μπλαντ σκιαγραφεί με εσωτερική ένταση τη σταδιακή μεταμόρφωση της ηρωίδας της, ενώ ο Τζος Ο’Κόνορ προσφέρει μια ερμηνεία γεμάτη νευρώδη ενέργεια και διαρκή ανησυχία. Ο Κόλιν Φερθ και η Ιβ Χιούσον συμπληρώνουν το σύνολο με κύρος, λεπτότητα και δραματική ακρίβεια.
Η «Ημέρα Αποκάλυψης» όμως, πασχίζει να λειτουργήσει περισσότερο ως υπαρξιακό δράμα παρά ως συμβατικό έργο επιστημονικής φαντασίας. Μέσα από την ιστορία της Μάργκαρετ και του Ντάνιελ, επιχειρείται να τεθεί το βαθιά ανθρώπινο ερώτημα αν η αλήθεια είναι πάντοτε λυτρωτική ή αν υπάρχουν αποκαλύψεις ικανές να απειλήσουν την ψυχική συνοχή των κοινωνιών. Ωστόσο, αυτή η φιλοσοφική πρόθεση εγκλωβίζεται στις αδυναμίες του σεναρίου. Η ταινία προσπαθεί να μετατρέψει μια ιστορία συνωμοσίας και εξωγήινων σε στοχασμό πάνω στα όρια της γνώσης και στην εύθραυστη φύση της ανθρώπινης βεβαιότητας. Γιατί η βεβαιότητα κατά την «Ημέρα Αποκάλυψης», αποτελεί εύθραυστο κατασκεύασμα του νου, αρκεί μια αλήθεια μεγαλύτερη από τις προσδοκίες μας για να αποκαλυφθεί η σχετικότητά της.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
