Καρκίνος του πνεύμονα: Η περίπτωση του Πάπα Λέοντα, γιατί αφορά και μη καπνιστές
Τώρα οι ειδικοί διαθέτουν ένα σημαντικό εργαλείο για την έγκαιρη διάγνωση του
Είναι αλήθεια ότι η διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα στον Πάπα Λέοντα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: Πόσοι άνθρωποι θα μπορούσαν να διαγνωστούν έγκαιρα, αλλά δεν υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο επειδή δεν ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως για παράδειγμα οι μη καπνιστές;
Θερμίδες: Γιατί το σώμα σου μπορεί να απορροφά λιγότερες απ’ όσες γράφει η συσκευασία;
Συγκεκριμένα ο Πάπας Λέων διαγνώστηκε με καρκίνο του πνεύμονα και αφαιρέθηκε μέρος του κάτω λοβού του δεξιού πνεύμονα. Όμως περπατάει και τρώει κανονικά μετά την επέμβαση.
Ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλεί σχεδόν δύο εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο. Στις ΗΠΑ, μόλις περίπου 1 στους 5 ανθρώπους που πληρούν τα κριτήρια για προληπτικό έλεγχο καρκίνου του πνεύμονα τον πραγματοποιεί. Την ίδια στιγμή, πολλοί ασθενείς που τελικά εμφανίζουν τη νόσο δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να εξεταστούν προληπτικά, μεταξύ αυτών και άνθρωποι που δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
Η περίπτωση του Πάπα Λέοντα, ο οποίος διαγνώστηκε με αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα, αναδεικνύει ακριβώς αυτό το κενό. Καθώς δεν είναι γνωστό να έχει ιστορικό καπνίσματος, είναι πιθανό να μην εντασσόταν στην ομάδα για την οποία συνιστάται σήμερα ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος στις ΗΠΑ.
Οι ειδικοί διαθέτουν ένα σημαντικό εργαλείο για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα: την αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. Με τη συγκεκριμένη εξέταση μπορούν να εντοπιστούν πολύ μικρές καρκινικές εστίες, προτού προκαλέσουν συμπτώματα, σύμφωνα με τους New York Times.
Σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες της αρμόδιας αμερικανικής επιστημονικής επιτροπής για την πρόληψη, ο ετήσιος έλεγχος συνιστάται σε άτομα ηλικίας 50 έως 80 ετών που έχουν καπνίσει επί τουλάχιστον 20 χρόνια ποσότητα αντίστοιχη με ένα πακέτο τσιγάρων την ημέρα και είτε συνεχίζουν να καπνίζουν είτε έχουν διακόψει το κάπνισμα μέσα στα τελευταία 15 χρόνια.
Οι συστάσεις βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε κλινικές μελέτες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, οι οποίες έδειξαν ότι η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης μπορεί να μειώσει τους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα σε άτομα με βαρύ ιστορικό καπνίσματος.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους που νοσούν με καρκίνο του πνεύμονα στις ΗΠΑ – και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις ακόμη περισσότεροι – δεν πληρούν τα συγκεκριμένα κριτήρια.
«Όταν γνωρίζουμε ποιοι διατρέχουν κίνδυνο, διαθέτουμε μια εξαιρετική εξέταση που μπορεί να εντοπίσει πολύ μικρούς καρκινικούς όγκους στον πνεύμονα. Το πραγματικό ερώτημα είναι σε ποιους πρέπει να εφαρμόζεται και ποιος πληθυσμός πρέπει να ελέγχεται», εξηγεί η Δρ Λέσια Σίκουιστ, ογκολόγος με εξειδίκευση στους καρκίνους του θώρακα στο Mass General Brigham Cancer Institute.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι ο καρκίνος του πνεύμονα δεν εμφανίζεται αποκλειστικά σε ανθρώπους με ιστορικό καπνίσματος.
Εκτιμάται ότι περίπου 1 στους 7 ανθρώπους στις ΗΠΑ που εμφανίζουν τη νόσο δεν έχει καπνίσει ποτέ. Παράλληλα, οι υφιστάμενες οδηγίες φαίνεται να μην καλύπτουν επαρκώς ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες.
Ενδεικτικά, μία μελέτη διαπίστωσε ότι μόνο περίπου το 63% των μαύρων ανδρών και το 50% των μαύρων γυναικών που διαγνώστηκαν με καρκίνο του πνεύμονα θα πληρούσαν τα κριτήρια για προληπτικό έλεγχο.
«Οι άνθρωποι αυτής της ομάδας που εμφανίζουν καρκίνο του πνεύμονα τείνουν να καπνίζουν λιγότερα τσιγάρα ημερησίως, αλλά για πολλά χρόνια», αναφέρει ο δρ Τσι-Φου Τζέφρι Γιανγκ, θωρακοχειρουργός στο Mass General Brigham, ο οποίος συμμετέχει σε κλινική δοκιμή για τη διερεύνηση του προληπτικού ελέγχου σε μεγαλύτερης ηλικίας μαύρους άνδρες και γυναίκες με οποιοδήποτε ιστορικό καπνίσματος.
Από την άλλη πλευρά, ο Δρ Ντάνιελ Μπόφα, επικεφαλής θωρακοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, επισημαίνει ότι, παρότι αρκετοί ασθενείς δεν έχουν καπνίσει ποτέ, ο συνολικός κίνδυνος εμφάνισης της νόσου σε αυτή την ομάδα παραμένει σχετικά χαμηλός.
Η πρόκληση, επομένως, είναι να εντοπιστούν οι μη καπνιστές που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, χωρίς να υποβάλλεται ο γενικός πληθυσμός σε περιττές εξετάσεις.
Ποιες ομάδες ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι μη καπνιστές μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται γυναίκες ασιατικής καταγωγής, καθώς και άνθρωποι με οικογενειακό ιστορικό της νόσου.
Σε ορισμένες χώρες της Ασίας έχουν ήδη αναπτυχθεί πρωτοβουλίες για τη διεύρυνση του προληπτικού ελέγχου σε ανθρώπους που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Στην Ταϊβάν, για παράδειγμα, μεγάλο ποσοστό των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα αφορά μη καπνιστές.
Με βάση τα ευρήματα, η Ταϊβάν διεύρυνε το εθνικό πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου. Στις ΗΠΑ, αντίθετα, δεν υπάρχει αντίστοιχο εθνικό πρόγραμμα για όσους δεν έχουν καπνίσει ποτέ, αν και πραγματοποιούνται μικρότερες μελέτες σε επιλεγμένες ομάδες, όπως άτομα με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό και νεότερες γυναίκες ασιατικής καταγωγής.
Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον και άλλους βιολογικούς δείκτες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη του κινδύνου. Μεταξύ αυτών είναι συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις, πρωτεΐνες στο αίμα και απεικονιστικά ευρήματα που μπορεί να υποδηλώνουν την ανάπτυξη καρκίνου.
Βρετανική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 έδειξε ότι ασθενείς των οποίων οι αιματολογικές εξετάσεις παρουσίαζαν ένα συγκεκριμένο «αποτύπωμα» 14 πρωτεϊνών, συνδεδεμένο με αυξημένη φλεγμονή, διέτρεχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του πνεύμονα.
Παράλληλα, ερευνητές έχουν αναπτύξει αλγόριθμο που μπορεί να εκτιμά τον μελλοντικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε διαφορετικούς πληθυσμούς, αξιοποιώντας μία μόνο αξονική τομογραφία.
Μια τέτοια εξέταση θα μπορούσε, θεωρητικά, να λειτουργήσει ως αρχική αξιολόγηση, αντίστοιχη με την πρώτη κολονοσκόπηση, και να συμβάλει στον καθορισμό του κατάλληλου χρόνου για επανέλεγχο.
Ο συνδυασμός αυτών των τεχνολογιών με τους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου ενδέχεται να οδηγήσει σε πιο στοχευμένα προγράμματα πρόληψης, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
