Κλειστά σπίτια, ακριβά ενοίκια: «Σπίτι μου 3» και το σχέδιο των 11 μέτρων και οι επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ
Στη γραμμή εκκίνησης 94.000 ιδιοκτήτες για το πρόγραμμα ανακαινίσεων των 500 εκατ. ευρώ – Φοροαπαλλαγές για μισθώσεις, περιορισμοί στα Airbnb και νέα στεγαστικά δάνεια από το 2027
Με επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ για ανακαινίσεις, φορολογικά κίνητρα για την αξιοποίηση κλειστών ακινήτων και νέα στεγαστικά δάνεια, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ελληνικών νοικοκυριών: την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία. Το σχέδιο περιλαμβάνει 11 παρεμβάσεις που εκτείνονται από την ανακαίνιση παλαιών σπιτιών μέχρι την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών, την επιστροφή ενοικίου και τους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Το ενδιαφέρον στρέφεται ήδη στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας. Από αυτές, οι 14.000 αφορούν κλειστά ακίνητα και οι 80.000 κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη από τους ιδιοκτήτες τους.
Η κατανομή αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η επιστροφή των κλειστών κατοικιών σε χρήση αποτελεί βασικό στόχο της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν έχει περάσει ακόμη στο στάδιο της χρηματοδότησης. Ο Οδηγός Εφαρμογής δημοσιεύθηκε στις 20 Οκτωβρίου, αλλά η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων για την επιδότηση παραμένει κλειστή.
Επιδότηση έως 36.000 ευρώ για ανακαινίσεις – Ποιοι έχουν προτεραιότητα
Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021–2027, προβλέπει επιχορήγηση από 70% έως 95% για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ.
Πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ μπορεί να καλύψει υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως αμοιβές μηχανικών, ενεργειακά πιστοποιητικά και άλλα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Στις εργασίες που επιδοτούνται περιλαμβάνονται η ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, η αντικατάσταση δαπέδων και θυρών, οι επισκευές ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, καθώς και παρεμβάσεις θερμομόνωσης, αντικατάστασης κουφωμάτων και αναβάθμισης των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
Η χρηματοδότηση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Πρώτοι θα κληθούν να υποβάλουν αιτήσεις χρηματοδότησης όσοι έχουν εξασφαλίσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας για κλειστά ακίνητα. Θα ακολουθήσουν οι ιδιοκτήτες κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Η βεβαίωση δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση επιδότησης. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν νέο φάκελο, ο οποίος θα περιλαμβάνει τις σχεδιαζόμενες εργασίες, το εκτιμώμενο κόστος και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Οι ημερομηνίες έναρξης της διαδικασίας δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Κίνητρα για να επιστρέψουν τα κλειστά σπίτια στην αγορά
Ένα δεύτερο σκέλος του σχεδιασμού αφορά τους ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα και επιθυμούν να τα ενοικιάσουν.
Προβλέπεται παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 της δυνατότητας φοροαπαλλαγής για όσους διαθέτουν επιλέξιμες κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση.
Η απαλλαγή αφορά τα εισοδήματα από ενοίκια για διάστημα 36 μηνών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το μέτρο καλύπτει κατοικίες έως 120 τετραγωνικών μέτρων, με δυνατότητα προσαύξησης του ορίου για οικογένειες με περισσότερα παιδιά. Βασική προϋπόθεση είναι, κατά κανόνα, το ακίνητο να παρέμενε κενό τα προηγούμενα τρία φορολογικά έτη ή να είχε διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση το προηγούμενο φορολογικό έτος.
Η κυβέρνηση επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να δημιουργήσει οικονομικό κίνητρο για την επιστροφή περισσότερων κατοικιών στην αγορά ενοικίασης.
Παράλληλα, προβλέπεται η διατήρηση και το 2027 των περιορισμών στις νέες καταχωρίσεις ακινήτων σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Οι περιορισμοί αφορούν τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και το πρώτο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης. Δεν επεκτείνονται στο σύνολο της χώρας ούτε συνιστούν γενική απαγόρευση των υφιστάμενων καταλυμάτων.
Νέο «Σπίτι μου 3» με δάνεια έως 230.000 ευρώ
Από τις αρχές του 2027 προγραμματίζεται η ενεργοποίηση του νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», με συνολικούς πόρους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το πρόγραμμα θα προσφέρει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και των συνεργαζόμενων πιστωτικών ιδρυμάτων.
Σε σχέση με τον προηγούμενο κύκλο, προβλέπεται διεύρυνση των ηλικιακών, εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Το ανώτατο ηλικιακό όριο ανεβαίνει από τα 50 στα 55 έτη, ενώ η μέγιστη εμπορική αξία της κατοικίας αυξάνεται από τις 250.000 στις 300.000 ευρώ.
Το ανώτατο ποσό του δανείου διαμορφώνεται στις 230.000 ευρώ, έναντι 190.000 ευρώ προηγουμένως, με δυνατότητα χρηματοδότησης έως το 90% της αξίας του ακινήτου.
Αυξάνονται επίσης τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά και η επιλέξιμη επιφάνεια κατοικίας για πολύτεκνες οικογένειες.
Σχεδόν 2.800 κοινωνικές κατοικίες από δημόσια ακίνητα
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η αξιοποίηση δημόσιων κτιρίων και ανενεργών στρατοπέδων για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή 2.350 κατοικιών σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με προϋπολογισμό 435 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς και περίπου 450 κατοικιών από την ανακαίνιση υφιστάμενων δημόσιων κτιρίων.
Παράλληλα, προχωρά ο σχεδιασμός της κοινωνικής αντιπαροχής, με την αξιοποίηση των πρώτων οκτώ δημόσιων ακινήτων.
Προβλέπεται ακόμη η θέσπιση φορολογικών κινήτρων για επενδύσεις σε νέες κατοικίες που θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση. Οι λεπτομέρειες της συγκεκριμένης παρέμβασης δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Επιστροφή ενοικίου και φοροελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες
Στις 30 Νοεμβρίου 2026 έχει προγραμματιστεί η επόμενη καταβολή της επιστροφής ενοικίου, η οποία αφορά μισθώματα που καταβλήθηκαν κατά το φορολογικό έτος 2025.
Για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια προβλέπεται διπλή επιστροφή, υπό τις προϋποθέσεις του μέτρου.
Την ίδια στιγμή, η φορολογία των εισοδημάτων από ακίνητα αλλάζει με την εφαρμογή ενδιάμεσου συντελεστή 25% για το τμήμα των ετήσιων εισοδημάτων από ενοίκια μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ.
Η ρύθμιση μειώνει την επιβάρυνση ιδιοκτητών που αποκτούν εισοδήματα στη συγκεκριμένη κλίμακα, χωρίς πάντως να συνεπάγεται αυτομάτως μειώσεις στα ενοίκια που καταβάλλουν οι μισθωτές.
Επιπλέον, από το 2027 προβλέπεται απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, με συγκεκριμένα περιουσιακά και γεωγραφικά κριτήρια.
Στο φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνονται επίσης παρατάσεις έως το τέλος του 2027 για τη φορολογική έκπτωση επιλέξιμων δαπανών αναβάθμισης κτιρίων, την αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και την αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Μία ακόμη προτεινόμενη παρέμβαση αφορά την αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από 3% σε 15%, από την 1η Ιουλίου 2027, για συγκεκριμένες αγορές από φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Το κρίσιμο στοίχημα για τη στεγαστική αγορά
Το πακέτο συνδυάζει άμεσα μέτρα, παρατάσεις υφιστάμενων φορολογικών κινήτρων και παρεμβάσεις που προγραμματίζονται για το 2027. Επομένως, η εφαρμογή τους δεν θα είναι ταυτόχρονη, ούτε είναι δεδομένο ότι θα έχουν την ίδια επίδραση στην αγορά.
Ιδιαίτερα για το πρόγραμμα ανακαινίσεων, το επόμενο βήμα είναι καθοριστικό: οι περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας πρέπει να μετατραπούν σε αιτήσεις, εγκρίσεις και πραγματικές εργασίες στα ακίνητα.
Αντίστοιχα, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση θα εξαρτηθεί από το πόσοι ιδιοκτήτες θα αξιοποιήσουν τα φορολογικά κίνητρα και πόσο γρήγορα θα υλοποιηθούν οι σχεδιαζόμενες κοινωνικές κατοικίες.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να κινητοποιηθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες και αγοραστές, αλλά να αυξηθούν στην πράξη οι διαθέσιμες κατοικίες και να περιοριστεί η πίεση στο κόστος στέγασης.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
