Μανώλης Μητσιάς: Τραγούδησε τον «Γιάννη τον φονιά» και έδωσε την απάντησή του – «Ποτέ δεν φοβήθηκα»
Στον Επικούριο Απόλλωνα ακούστηκε ξανά το εμβληματικό έργο των Γκάτσου και Χατζιδάκι, λίγες ημέρες μετά την ένταση που προκάλεσε η απουσία άδειας στο Δίον
Σε μια κίνηση με ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, ο Μανώλης Μητσιάς ερμήνευσε κανονικά τον «Γιάννη τον φονιά» στην εκδήλωση για την καλοκαιρινή πανσέληνο στον χώρο του Ναού του Επικούριου Απόλλωνα στην Ηλεία.
Λίγες ημέρες μετά το περιστατικό στο Αρχαίο Θέατρο του Δίου, όπου η απουσία της απαιτούμενης άδειας δεν του επέτρεψε να τραγουδήσει το έργο, ο σπουδαίος ερμηνευτής ανέβηκε στη σκηνή και επέλεξε να ανοίξει το πρόγραμμά του με το εμβληματικό τραγούδι σε στίχους Νίκου Γκάτσου και μουσική Μάνου Χατζιδάκι.
Ο στίχος του Γκάτσου ακούστηκε ξανά λίγες δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από τον Πόθο, το χωριό της Ηλείας που έχει συνδεθεί με μία από τις αφηγήσεις γύρω από τη γέννηση του τραγουδιού.
«Ποτέ δεν φοβήθηκα να τους πω»
Μόλις ολοκλήρωσε την ερμηνεία, ο Μανώλης Μητσιάς απευθύνθηκε στο κοινό και αναφέρθηκε στη συνεργασία του με τον Μάνο Χατζιδάκι.
«Είχα την τύχη να συνεργαστώ με τον Μάνο Χατζιδάκι σε τρεις δίσκους. Τους έλεγα πάντα, ποτέ δεν φοβήθηκα να τους πω», ανέφερε από τη σκηνή.
Η τοποθέτησή του προκάλεσε την έντονη αντίδραση των παρευρισκομένων, οι οποίοι τον επευφήμησαν φωνάζοντας «μπράβο».
Από την απαγγελία στο Δίον στην κανονική ερμηνεία
Η εμφάνιση στον Επικούριο Απόλλωνα ακολούθησε το περιστατικό στο Αρχαίο Θέατρο του Δίου, όπου η διαχειριστική εμπλοκή και η απουσία της απαιτούμενης άδειας δημόσιας εκτέλεσης δεν επέτρεψαν στον Μανώλη Μητσιά να τραγουδήσει το κομμάτι.
Ο ερμηνευτής είχε τότε προχωρήσει σε λιτή απαγγελία των 21 στίχων του Νίκου Γκάτσου, προκαλώντας την αυθόρμητη αντίδραση του κοινού.
Με γραπτή δήλωσή του, ο Γιώργος Χατζιδάκις διευκρίνισε ότι η εξώδικη παρέμβαση είχε απευθυνθεί στην εταιρεία παραγωγής και αφορούσε τη διαδικασία αδειοδότησης της δημόσιας εκτέλεσης των έργων.
Το σχετικό μήνυμα είχε διαβάσει πάνω στη σκηνή του Δίου η Αγαθή Δημητρούκα, εξηγώντας στο κοινό το ζήτημα που είχε προκύψει.
Το σκοτεινό νήμα πίσω από τους 21 στίχους
Ο «Γιάννης ο φονιάς» εντάχθηκε στον κύκλο «Αθανασία» το 1976 και αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της αφηγηματικής δύναμης του Νίκου Γκάτσου.
Επί δεκαετίες συνοδεύεται από διαφορετικές αφηγήσεις για το πραγματικό περιστατικό που ενδέχεται να αποτέλεσε την αφετηρία του. Η επικρατέστερη εκδοχή στην ιστορική μνήμη της ορεινής Ηλείας συνδέει το τραγούδι με ένα έγκλημα που σημειώθηκε το 1960.
Σύμφωνα με αυτή την αφήγηση, ο Γιάννης, ένας λαϊκός μουσικός, σκότωσε τη σύζυγό του το χάραμα ενός καλοκαιρινού γλεντιού, όταν πληροφορήθηκε ότι διατηρούσε κρυφή σχέση με στενό συνεργάτη του.
Η αναγνώριση του βρασμού ψυχικής ορμής από τα δικαστήρια της Πάτρας οδήγησε σε ευνοϊκότερη δικαστική μεταχείριση. Μετά την επιστροφή του στο πατρικό σπίτι ακολούθησε, σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, η αυτοκτονία της 18χρονης κόρης του, Φροσί.
Η δεύτερη εκδοχή για τον φόνο
Μια διαφορετική αφήγηση, η οποία προέρχεται από το περιβάλλον του Μάνου Λοΐζου, αναφέρει ότι τον φόνο διέπραξε ο αδελφός του Γιάννη, ο οποίος ήταν πατέρας τεσσάρων παιδιών.
Κατά τη συγκεκριμένη εκδοχή, ο Γιάννης ανέλαβε την ευθύνη της πράξης για να προστατεύσει την οικογένεια του αδελφού του από την ορφάνια. Μέσα από αυτή την ανάγνωση, η σκηνή κατά την οποία το Φροσί «του φίλησε βουβά τα χέρια τα ακριβά» αποκτά διαφορετικό νόημα, ως χειρονομία ευγνωμοσύνης προς τα χέρια που δεν είχαν λερωθεί με αίμα.
Η Αγαθή Δημητρούκα, πάντως, έχει επισημάνει ότι το τραγούδι δεν αποτελεί πιστή αποτύπωση ενός συγκεκριμένου περιστατικού. Ο Νίκος Γκάτσος αξιοποίησε αφηγήσεις, μνήμες και πρόσωπα της ελληνικής υπαίθρου, δημιουργώντας ένα αυτοτελές έργο με έντονη θεατρική δύναμη.
Ένα ολόκληρο δράμα μέσα σε 21 στίχους
Ο Μάνος Ελευθερίου αντιμετώπιζε τον «Γιάννη τον φονιά» ως ένα σύντομο θεατρικό μονόπρακτο, δομημένο με λιγοσύλλαβους και λαχανιαστικούς στίχους.
Στην ανάλυσή του, η «σάλα» του σπιτιού λειτουργεί ως ο ανοιχτός χώρος της κοινότητας, όπου μοιράζονται οι χαρές και οι λύπες. Εκεί ολοκληρώνεται η ιστορία γρήγορα και τηλεγραφικά, μέσα σε απόλυτη σιωπή.
Τη συμπυκνωμένη αφηγηματική δύναμη του έργου είχε αναγνωρίσει και ο Διονύσης Σαββόπουλος σε συναυλία του στο Ηρώδειο, συγκρίνοντας τους 90 στίχους του δικού του «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», για το έγκλημα του Κοεμτζή, με τους μόλις 21 στίχους του τραγουδιού του Γκάτσου.
«Τέτοιο τραγούδι δεν θα ξαναγραφτεί, τουλάχιστον για τα χρόνια που μας απομένουν», είχε αναφέρει ο Μάνος Ελευθερίου.
Η οδηγία του Χατζιδάκι: «Συνωμοτικά θα το πεις»
Η ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας έχει διασώσει και την οδηγία που έδωσε ο Μάνος Χατζιδάκις στον Μανώλη Μητσιά το φθινόπωρο του 1976.
Ο ερμηνευτής σκόπευε αρχικά να προσεγγίσει το κομμάτι ως ένα βαρύ λαϊκό χασάπικο. Ο συνθέτης, όμως, του υπέδειξε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο ερμηνείας:
«Δεν κατάλαβες! Συνωμοτικά θα το πεις».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Έρη Ρίτσου για Χατζιδάκι–Μητσιά: «Ο πατέρας μου δεν έγραψε ποίηση για να έχω εγώ προίκα»
- «Μαύρη σελίδα η απαγόρευση στον “Γιάννη τον φονιά”»: Η Καίτη Γαρμπή ξεσπά για τον Μητσιά
- Ο Μητσιάς και οι διάσημες απαγορεύσεις τραγουδιών: Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Τελικά το καρπούζι παχαίνει ή κάνει για δίαιτα;
Το σκάφος διασώστης της NASA χρειάζεται τώρα το ίδιο διάσωση
Μιχάλης Χατζηγιάννης: Αναβάλλεται προγραμματισμένη συναυλία του
Η αγαπημένη συνήθεια που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο διαβήτη
Η κρίση του πετρελαίου εκτοξεύει τις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Γιόρτασε ο Άγιος Παντελεήμονας στο γραφικό εκκλησάκι του Αιγίου ΦΩΤΟ
Οδηγός για αρχάριους: πώς να παίξετε πασιέντζα
Το Εργατικό Κέντρο Αιγίου στο Παραθεριστικού Κέντρο του ΟΤΕ στην Τέμενη
