Μεσημεριανός ύπνος: Σε ποια ηλικία μπορεί να γίνει καμπανάκι για την υγεία
Νέα μελέτη δείχνει ότι ο μεσημεριανός ύπνος σε μεγαλύτερες ηλικίες δεν είναι πάντα αθώος, ειδικά όταν διαρκεί πολύ και δεν ακολουθεί σταθερό μοτίβο.
Ο μεσημεριανός ύπνος μπορεί να δίνει ανάσα μέσα στην ημέρα, όμως δεν είναι πάντα τόσο αθώος όσο πιστεύαμε. Νέα μελέτη που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο SLEEP 2025 έδειξε ότι σε ενήλικες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας ο πιο μεγάλος, πιο ακανόνιστος και συχνότερος ύπνος μέσα στην ημέρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία τα 63 έτη, γεγονός που δείχνει ότι το εύρημα αφορά κυρίως άτομα μετά τη μέση ηλικία και τους μεγαλύτερους ενήλικες.
Η έρευνα έγινε από επιστήμονες του Massachusetts General Hospital και βασίστηκε σε στοιχεία από 86.565 άτομα της UK Biobank, τα οποία δεν εργάζονταν σε βάρδιες. Το 57% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες και οι συνήθειες ύπνου τους καταγράφηκαν επί επτά ημέρες με ακτιγραφία, δηλαδή με φορητή συσκευή που παρακολουθεί την κίνηση. Οι ερευνητές όρισαν ως ύπνο μέσα στην ημέρα οποιοδήποτε επεισόδιο ύπνου από τις 9 το πρωί έως τις 7 το απόγευμα.
Αυτές είναι οι 6 καλύτερες θέσεις για ύπνο αν πονάει η μέση σας
Τα δεδομένα έδειξαν ότι η διάμεση διάρκεια του ύπνου μέσα στην ημέρα ήταν περίπου 0,40 ώρες, δηλαδή περίπου 24 λεπτά ημερησίως. Παράλληλα, το 34% των επεισοδίων καταγράφηκε από τις 9 έως τις 11 το πρωί, ενώ μόνο το 14% συνέβη στο πιο κλασικό παράθυρο της σιέστας, από τη 1 έως τις 3 το μεσημέρι. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο πιο μεγάλος σε διάρκεια μεσημεριανός ύπνος, η μεγαλύτερη αστάθεια από μέρα σε μέρα και ο ύπνος που συγκεντρώνεται περισσότερο γύρω στο μεσημέρι και νωρίς το απόγευμα συνδέονταν με υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.
Τι ηλικία αφορά ο μεσημεριανός ύπνος που προβληματίζει
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το εύρημα αφορά κυρίως άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, όχι παιδιά ή νεαρούς ενήλικες. Επειδή ο μέσος όρος ηλικίας στο δείγμα ήταν τα 63 χρόνια, αυτό είναι και το σημείο όπου ο μεσημεριανός ύπνος αρχίζει να αντιμετωπίζεται από τους ερευνητές περισσότερο ως πιθανό καμπανάκι για την υγεία παρά ως απλή καθημερινή συνήθεια.
Γιατί ο ύπνος αλλάζει όσο περνούν τα χρόνια
Η επικεφαλής συγγραφέας, δρ. Chenlu Gao, δήλωσε ότι τους εξέπληξε τόσο το πόσο συχνός ήταν ο ύπνος μέσα στην ημέρα σε αυτή την ηλικιακή ομάδα όσο και το πόσο διέφεραν οι συνήθειες από άτομο σε άτομο. Όπως σημείωσε, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο μεγαλύτερος και πιο ακανόνιστος ύπνος μέσα στην ημέρα μπορεί να λειτουργεί ως πρώιμος δείκτης υποκείμενων κινδύνων για την υγεία.
Ο μεσημεριανός ύπνος δεν σημαίνει αυτόματα κίνδυνο
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν, πάντως, ότι η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι ότι ο ύπνος μέσα στην ημέρα προκαλεί από μόνος του θάνατο. Είναι πιθανό ο πιο μεγάλος ή ακανόνιστος μεσημεριανός ύπνος να αντανακλά άλλα προβλήματα, όπως κακή ποιότητα νυχτερινού ύπνου, κούραση, υποκείμενες παθήσεις ή γενικότερη επιβάρυνση της υγείας. Επιπλέον, η έρευνα βασίστηκε σε ακτιγραφία, που καταγράφει την κίνηση αλλά όχι άμεσα την εγκεφαλική δραστηριότητα, άρα υπάρχει το ενδεχόμενο ήρεμη εγρήγορση να καταγράφηκε ως ύπνος.
Οι 5 τύποι ύπνου και οι πληροφορίες που δίνουν για την υγεία
Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι στη διάρκεια παρακολούθησης έως και 11 ετών, καταγράφηκαν 5.189 θάνατοι, ποσοστό 6% του δείγματος. Τα αποτελέσματα προσαρμόστηκαν για παράγοντες όπως ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η διάρκεια του νυχτερινού ύπνου, ώστε να περιοριστούν άλλες πιθανές εξηγήσεις.
Τι λένε σήμερα οι οδηγίες για τον μεσημεριανό ύπνο
Τα νέα αυτά στοιχεία έρχονται να περιπλέξουν την εικόνα, γιατί οι γενικές συμβουλές για υγιείς ενήλικες παραμένουν πιο θετικές απέναντι στον σύντομο υπνάκο. Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου προτείνει στους υγιείς ενήλικες να περιορίζουν τον ύπνο μέσα στην ημέρα στα 20 έως 30 λεπτά και να τον κάνουν νωρίς το απόγευμα. Αντίστοιχα, η Mayo Clinic αναφέρει ότι ο ιδανικός υπνάκος είναι περίπου 20 έως 30 λεπτά και ότι ο ύπνος αργά μέσα στην ημέρα μπορεί να επηρεάσει τον βραδινό ύπνο.
Ύπνος και ηλικία: Γιατί ξυπνάμε όλο και νωρίτερα όσο μεγαλώνουμε;
Με άλλα λόγια, ο μεσημεριανός ύπνος δεν μπαίνει συνολικά στο στόχαστρο. Εκείνο που προβληματίζει είναι κυρίως όταν γίνεται πολύς, ασταθής, καθημερινά αναγκαίος ή εμφανίζεται σε ηλικίες όπου μπορεί να κρύβει κάτι βαθύτερο. Γι’ αυτό και οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι συνήθειες ύπνου μέσα στην ημέρα ίσως στο μέλλον αξιοποιηθούν ως ένα ακόμη εργαλείο για την έγκαιρη αναγνώριση ανθρώπων με αυξημένο κίνδυνο υγείας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
