Μεταβιβάσεις ακινήτων: Τέλος σε τέσσερα μεγάλα μπλόκα – Ποιοι ιδιοκτήτες μπορούν πλέον να προχωρήσουν
Η εξόφληση οφειλών από το τίμημα και η συγκέντρωση των απαιτούμενων ενεργειών σε ένα σημείο επιχειρούν να περιορίσουν καθυστερήσεις που κρατούσαν περιουσίες εκτός αγοράς
Τέσσερις παρεμβάσεις που επιχειρούν να περιορίσουν τη γραφειοκρατία και να επιταχύνουν τις μεταβιβάσεις ακινήτων παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Οι αλλαγές αφορούν ιδιοκτησίες που παραμένουν δεσμευμένες λόγω φόρου κληρονομιάς ή οφειλών προς την Εφορία, παλαιές διεκδικήσεις του Δημοσίου και τον ρόλο των συμβολαιογράφων στη συλλογή των απαραίτητων δικαιολογητικών.
Οι ρυθμίσεις, ωστόσο, δεν βρίσκονται όλες στο ίδιο στάδιο. Η δυνατότητα πληρωμής του φόρου κληρονομιάς από το τίμημα έχει ήδη θεσπιστεί, ενώ για την πώληση κατασχεμένων ακινήτων και την πλήρη λειτουργία των συμβολαιογράφων ως υπηρεσίας μιας στάσης απαιτούνται εφαρμοστικές αποφάσεις.
- Τέλος σε παλαιές διεκδικήσεις του Δημοσίου
Η πρώτη παρέμβαση αφορά περιπτώσεις στις οποίες το Δημόσιο αμφισβητούσε ιδιοκτησίες πολιτών, παρά την ύπαρξη προσωρινών παραχωρητηρίων, διοικητικών πράξεων, αναδασμών, αγροτικών διανομών ή παλαιών παραχωρήσεων.
Η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης καθορίζει τα έγγραφα με τα οποία μπορεί να αποδειχθεί το ιδιοκτησιακό δικαίωμα και προβλέπει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες θα χορηγούν χωρίς καθυστέρηση τις αναγκαίες βεβαιώσεις. Καλύπτονται, μεταξύ άλλων, προσωρινοί τίτλοι, διοικητικές πράξεις παραχώρησης και πίνακες αγροτικών διανομών.
Στις περιπτώσεις που υπάγονται στο νέο πλαίσιο, προβλέπεται επίσης η κατάργηση εκκρεμών δικών και η διόρθωση πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο που εμφάνιζαν λανθασμένα ως ιδιοκτήτη το Δημόσιο.
Ο Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα τις παλαιότερες διεκδικήσεις του Δημοσίου στο κέντρο της Καρδίτσας και σε μεγάλο τμήμα της Σαρωνίδας, καθώς και υποθέσεις ιδιοκτητών που διέθεταν παραχωρητήρια ακόμη και από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου.
- Ο φόρος κληρονομιάς πληρώνεται από το τίμημα
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά όσους έχουν κληρονομήσει ακίνητο, αλλά δεν διαθέτουν τη ρευστότητα για να καταβάλουν τον σχετικό φόρο πριν από την πώληση.
Μέχρι σήμερα, η αδυναμία εξόφλησης μπορούσε να κρατήσει το ακίνητο ουσιαστικά «παγωμένο»: ο κληρονόμος ήθελε να το πουλήσει για να πληρώσει τον φόρο, αλλά δεν μπορούσε να ολοκληρώσει τη συναλλαγή χωρίς την προηγούμενη τακτοποίηση της φορολογικής υποχρέωσης.
Το άρθρο 17 του νόμου 5293/2026 επιτρέπει τη σύνταξη και τη μεταγραφή συμβολαίου για ακίνητο που αποκτήθηκε μέσω κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, χωρίς την προηγούμενη προσάρτηση του σχετικού φορολογικού πιστοποιητικού, όταν η δήλωση υποβάλλεται μαζί με τη δήλωση της νέας πράξης.
Ο συμβολαιογράφος παρακρατεί το οφειλόμενο ποσό από το τίμημα και το αποδίδει στη Φορολογική Διοίκηση. Στο συμβόλαιο πρέπει να αναγράφονται τα στοιχεία της δήλωσης φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
Η αλλαγή δεν καταργεί τον φόρο ούτε σημαίνει ότι το ποσό διαγράφεται. Μεταφέρει την εξόφλησή του στη στιγμή κατά την οποία καταβάλλεται το τίμημα, ώστε η έλλειψη διαθέσιμων χρημάτων πριν από την πώληση να μην αποκλείει τη συναλλαγή.
- Πώληση κατασχεμένου ακινήτου με παρακράτηση οφειλής
Η τρίτη ρύθμιση δημιουργεί δυνατότητα εκποίησης ακινήτου που έχει κατασχεθεί από τη Φορολογική Διοίκηση λόγω οφειλών.
Η άρση της κατάσχεσης δεν θα γίνεται αυτόματα. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να υποβάλει αίτηση και να πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
Το τίμημα δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξία που είχε προσδιοριστεί κατά την κατάσχεση. Όταν η εμπορική αξία είναι μικρότερη από την αντικειμενική, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική. Εάν έχουν περάσει περισσότερα από πέντε χρόνια από την επιβολή της κατάσχεσης, απαιτείται έκθεση ανεξάρτητου πιστοποιημένου εκτιμητή.
Από το τίμημα θα παρακρατείται ποσό που θα αποδίδεται απευθείας στην ΑΑΔΕ από τον συμβολαιογράφο. Το ποσοστό θα καθορίζεται με βάση τη φορολογική συνέπεια του οφειλέτη και τη δυνατότητα είσπραξης του υπολοίπου, αλλά δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 25% του τρέχοντος υπολοίπου της κατάσχεσης.
Αν το ποσό της απαιτούμενης παρακράτησης υπερβαίνει το τίμημα, θα αποδίδεται στην Εφορία ολόκληρο το τίμημα και η κατάσχεση θα αίρεται αποκλειστικά για το ακίνητο που μεταβιβάζεται.
Για την πρακτική ενεργοποίηση της διαδικασίας απαιτείται απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία θα καθορίσει τη διαδικασία, το έντυπο, τη διάρκεια ισχύος της άρσης, τα δικαιολογητικά και τα κριτήρια υπολογισμού της παρακράτησης.
- Ο συμβολαιογράφος γίνεται υπηρεσία μιας στάσης
Η τέταρτη παρέμβαση προβλέπει ότι ο συμβολαιογράφος θα αποτελεί το κεντρικό σημείο για την ολοκλήρωση της συναλλαγής.
Με βάση το άρθρο 15 του νόμου 5293/2026, θα αναλαμβάνει τη σύνταξη του σχεδίου του συμβολαίου και τη συλλογή, μέσω διαλειτουργικότητας, των αναγκαίων εγγράφων από τις δημόσιες υπηρεσίες. Σε αυτά περιλαμβάνονται η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η ηλεκτρονική ταυτότητα του ακινήτου, το κτηματολογικό φύλλο και τα στοιχεία που απαιτούνται για τις φορολογικές δηλώσεις.
Ο συμβολαιογράφος θα συμπληρώνει και θα αναρτά τις δηλώσεις στο myPROPERTY, θα εισπράττει και θα αποδίδει φόρους και τέλη και θα υποβάλλει τη συμβολαιογραφική πράξη στο Κτηματολόγιο. Θα μπορεί επίσης, εφόσον συμφωνούν ρητά όλα τα μέρη, να διαχειρίζεται την καταβολή του τιμήματος μέσω ειδικού δεσμευμένου λογαριασμού.
Για τις πρόσθετες υπηρεσίες προβλέπεται αντίστοιχη αμοιβή του συμβολαιογράφου. Η ρύθμιση, επομένως, δεν σημαίνει ότι οι νέες ενέργειες θα παρέχονται χωρίς κόστος.
Η υπηρεσία μιας στάσης δεν έχει ακόμη τεθεί αυτομάτως σε πλήρη λειτουργία σε όλη τη χώρα. Απαιτείται Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα καθορίσει την ημερομηνία έναρξης, τις περιοχές εφαρμογής και τις τεχνικές λεπτομέρειες. Ο ίδιος ο νόμος ορίζει ότι το άρθρο 15 θα αρχίσει να ισχύει από τον χρόνο που θα προσδιοριστεί με αυτή την απόφαση.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες
Οι τέσσερις παρεμβάσεις δεν σημαίνουν ότι κάθε προβληματική συναλλαγή μπορεί πλέον να ολοκληρωθεί χωρίς έλεγχο.
Στην περίπτωση του φόρου κληρονομιάς απαιτείται παρακράτηση και απόδοση του ποσού από τον συμβολαιογράφο. Για τα κατασχεμένα ακίνητα πρέπει να συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και να εκδοθεί απόφαση άρσης από τη Φορολογική Διοίκηση. Η υπηρεσία μιας στάσης θα λειτουργήσει μόνο όταν εκδοθεί η προβλεπόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Ο Κωστής Χατζηδάκης συνέδεσε τις αλλαγές με την προσπάθεια αύξησης της προσφοράς διαθέσιμων ακινήτων, διευκρινίζοντας ότι δεν επαρκούν από μόνες τους για την αντιμετώπιση του στεγαστικού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε 45 σχετικές παρεμβάσεις και το θέμα θα αποτελέσει βασικό άξονα της «Ατζέντας 2030».
Μέχρι να εκδοθούν οι εκκρεμείς εφαρμοστικές αποφάσεις, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να ελέγχουν με τον συμβολαιογράφο και την αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ ποια διαδικασία έχει ενεργοποιηθεί και ποια δικαιολογητικά απαιτούνται στη δική τους περίπτωση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Το έτοιμο φαγητό κερδίζει έδαφος – Στα 770 ευρώ τον χρόνο η μέση δαπάνη
- Σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο Κεραμέως για την επαγγελματική ασφάλιση
- Πότε θα πληρωθούν οι συντάξεις Αυγούστου και Σεπτεμβρίου
- Περισσότερα προϊόντα, λιγότερες προσφορές: Τι άλλαξε στα σούπερ μάρκετ το 2026
- Η αγορά των 1,8 δισ. ευρώ: Σχεδόν 170 ευρώ τον μήνα στον παράνομο τζόγο
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
