Το χωριό της Πελοποννήσου όπου «σκοτώνουν» τον γαμπρό και τον ανασταίνουν – Ιστορία, παράδοση και Ταΰγετος

Στα 701 μέτρα του Ταΰγετου, η γενέτειρα του Νικηταρά κρύβει νερόμυλους, παλιές ιστορίες και ένα αρχέγονο έθιμο όπου ολόκληρος ο κύκλος της ζωής γίνεται γιορτή

Το χωριό της Πελοποννήσου όπου «σκοτώνουν» τον γαμπρό και τον ανασταίνουν – Ιστορία, παράδοση και Ταΰγετος

Στα 701 μέτρα του Ταΰγετου υπάρχει ένα χωριό όπου η Ιστορία του 1821 συναντά ένα έθιμο τόσο παράξενο, ώστε μέσα σε λίγες ώρες έχει γάμο, φόνο, κηδεία και… ανάσταση.

Η Νέδουσα Μεσσηνίας μπορεί να μην είναι από τα πρώτα ονόματα που έρχονται στο μυαλό όταν σχεδιάζουμε μια φθινοπωρινή εκδρομή στην Πελοπόννησο. Ίσως όμως ακριβώς εκεί να βρίσκεται η γοητεία της.

Χτισμένη μέσα στο πράσινο του Ταΰγετου, με πέτρινα σπίτια, νερά, πλατάνια και παλιούς νερόμυλους, δεν χρειάζεται πολλά για να σου κινήσει την περιέργεια. Άλλωστε, εδώ γεννήθηκε ο Νικηταράς, ενώ κάθε Καθαρά Δευτέρα ένα από τα πιο ιδιαίτερα λαϊκά δρώμενα της Πελοποννήσου μετατρέπει το μικρό χωριό σε ένα τεράστιο υπαίθριο σκηνικό.

Πριν γίνει Νέδουσα λεγόταν Μεγάλη Αναστάσοβα

Ακόμη και το όνομα του χωριού έχει τη δική του ιστορία.

Μέχρι το 1924 ήταν γνωστό ως Μεγάλη Αναστάσοβα. Σήμερα η Νέδουσα βρίσκεται περίπου 23 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα, σε υψόμετρο 701 μέτρων, πάνω στις πλαγιές του Ταΰγετου.

Η ιστορική της ταυτότητα γίνεται αισθητή μόλις φτάσεις στην κεντρική πλατεία. Εκεί βρίσκεται το άγαλμα του Νικήτα Σταματελόπουλου, του Νικηταρά, ο οποίος γεννήθηκε στη Νέδουσα το 1782.

Στην πλατεία της Νέδουσας βρίσκεται το άγαλμα του Νικηταρά, που γεννήθηκε στο χωριό το 1782

Ο περίφημος «Τουρκοφάγος» ήταν ανιψιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και πήρε μέρος σε μερικές από τις σημαντικότερες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης.

Έτσι, η σύνδεση της Νέδουσας με το 1821 δεν είναι μια απλή ιστορική αναφορά που συναντάς σε μια πινακίδα. Είναι κομμάτι της ταυτότητας του ίδιου του χωριού.

Το χωριό όπου ο γαμπρός «πεθαίνει» και επιστρέφει στη ζωή

Κι αν η σχέση με τον Νικηταρά είναι το ιστορικό κομμάτι της Νέδουσας, υπάρχει και μια εντελώς διαφορετική πλευρά της που δύσκολα ξεχνάς όταν την ακούσεις.

Κάθε Καθαρά Δευτέρα αναβιώνει εδώ το Δρώμενο της Ευετηρίας.

Το Δρώμενο της Ευετηρίας μετατρέπει κάθε Καθαρά Δευτέρα τη Νέδουσα σε ένα μεγάλο υπαίθριο σκηνικό

Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη αποκριάτικη γιορτή.

Οι συμμετέχοντες μουτζουρώνονται, μεταμφιέζονται και κινούνται στους δρόμους του χωριού ακολουθώντας μια τελετουργία που περιλαμβάνει όργωμα και σπορά, γάμο, φόνο του γαμπρού, κηδεία, θρήνο και τελικά την ανάστασή του και τον χορό.

Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται αρκετά αλλόκοτα σε κάποιον που τα βλέπει για πρώτη φορά. Πίσω τους όμως βρίσκεται ένας παλιός συμβολισμός που συνδέεται με τη γη και τον κύκλο της ζωής: τον θάνατο του χειμώνα και τη γέννηση μιας νέας εποχής, τη σπορά, τη βλάστηση και την προσδοκία για καλή σοδειά.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η γιορτή δεν αντιμετωπίζει όσους φτάνουν στη Νέδουσα σαν απλούς θεατές. Οι επισκέπτες μπλέκονται με τους κατοίκους και γίνονται μέρος του δρώμενου.

Για μία ημέρα, το ήσυχο χωριό του Ταΰγετου αλλάζει εντελώς πρόσωπο.

Δεν χρειάζεται όμως να περιμένεις την Καθαρά Δευτέρα

Η Νέδουσα αξίζει τη βόλτα και όταν δεν υπάρχει καμία γιορτή.

Ίσως μάλιστα τότε να έχεις περισσότερο χρόνο να την παρατηρήσεις.

Στην είσοδο συναντά κανείς παλιές κατασκευές που συνδέονται με το νερό και νερόμυλους, ενώ τα σπίτια ανεβαίνουν στις πλαγιές ανάμεσα στο πράσινο.

Νερόμυλοι, πέτρινα ξωκλήσια και πλατάνια συμπληρώνουν τη βόλτα στο ορεινό χωριό

Το φθινόπωρο το τοπίο γίνεται ακόμη πιο όμορφο. Τα χρώματα αλλάζουν, η θερμοκρασία πέφτει και το χωριό προσφέρεται για εκείνο το είδος εκδρομής που δεν χρειάζεται ιδιαίτερο πρόγραμμα.

Περπάτημα, ένας καφές, μερικές φωτογραφίες και στάσεις όπου απλώς σου αρέσει η θέα.

Η Νέδουσα δεν είναι από τα μέρη όπου πρέπει να τρέχεις από αξιοθέατο σε αξιοθέατο για να πεις ότι «τα είδες όλα». Το ενδιαφέρον της βρίσκεται περισσότερο στη συνολική εικόνα και στις ιστορίες που εμφανίζονται όσο την ανακαλύπτεις.

Περισσότερα από 25 εκκλησίες και ξωκλήσια

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της περιοχής είναι οι πολλές μικρές εκκλησίες και τα ξωκλήσια.

Στη Νέδουσα και γύρω από αυτή υπάρχουν περισσότερα από 25, αρκετά από τα οποία βρίσκονται σε σημεία όπου το πέτρινο κτίσμα σχεδόν ενώνεται με το ορεινό τοπίο.

Είναι εικόνες που ταιριάζουν απόλυτα στον Ταΰγετο: μικρά ξωκλήσια ανάμεσα σε βράχια, δέντρα και πλαγιές, χωρίς να χρειάζονται τίποτα εντυπωσιακό γύρω τους για να τραβήξουν το βλέμμα.

Ένα πλατάνι με χώρο… για παρέα

Και κάπου εδώ έρχεται μια από εκείνες τις μικρές πληροφορίες που ίσως δεν είναι ο λόγος για να οργανώσεις ένα ταξίδι, αλλά είναι σίγουρα από αυτά που θα διηγηθείς όταν επιστρέψεις.

Στη θέση Καμίνια υπάρχει ένας παλιός πλάτανος με τόσο μεγάλο κούφωμα στον κορμό του, ώστε σύμφωνα με τοπικές αναφορές μπορούν να χωρέσουν στο εσωτερικό του αρκετοί άνθρωποι μαζί.

Ένα μικρό fun fact που ταιριάζει απόλυτα σε ένα χωριό που έτσι κι αλλιώς έχει αρκετές περίεργες ιστορίες να διηγηθεί.

Γιατί αξίζει περισσότερο το φθινόπωρο

Στη Νέδουσα αυτή την εποχή δεν χρειάζεται να ψάξεις πολύ για το ωραιότερο σημείο.

Αρκεί να κοιτάξεις γύρω σου.

Το υψόμετρο, τα δέντρα, τα νερά και οι πλαγιές του Ταΰγετου δίνουν στο χωριό εκείνη την καθαρά φθινοπωρινή εικόνα που αναζητάς όταν θέλεις να φύγεις για λίγες ώρες από την πόλη.

Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της.

Μπορείς να έχεις φύση χωρίς να οργανώσεις ορειβατική εξόρμηση, ιστορία χωρίς να περάσεις ώρες σε ένα μουσείο και παράδοση που εξακολουθεί να ανήκει στους ανθρώπους του τόπου και όχι μόνο στους επισκέπτες.

Μια εκδρομή χωρίς αυστηρό πρόγραμμα

Δεν χρειάζεται να φτάσεις στη Νέδουσα με δέκα στάσεις σημειωμένες στο κινητό.

Ξεκίνα από την πλατεία, δες το μνημείο του Νικηταρά, περπάτησε στα στενά, αναζήτησε τους παλιούς νερόμυλους και άφησε χρόνο για το τοπίο.

Η απόσταση από την Καλαμάτα είναι μικρή και έτσι το χωριό μπορεί εύκολα να γίνει ημερήσια εκδρομή. Από τη διασταύρωση της εθνικής οδού Καλαμάτας–Σπάρτης, περίπου 19 χιλιόμετρα από την πόλη, απομένουν περίπου τέσσερα χιλιόμετρα μέχρι τη Νέδουσα.

Επειδή η διαδρομή είναι ορεινή, το φθινόπωρο και τον χειμώνα αξίζει πάντα ένας έλεγχος του καιρού πριν την αναχώρηση.

Ένα μικρό χωριό με πολλές ιστορίες

Η Νέδουσα δεν χρειάζεται να ανταγωνιστεί τους πιο διάσημους χειμερινούς προορισμούς της Πελοποννήσου.

Έχει κάτι διαφορετικό.

Μέσα στην ίδια βόλτα συναντάς τον Νικηταρά και το 1821, ένα πανάρχαιο αγροτικό δρώμενο, νερόμυλους, ξωκλήσια, πλατάνια και τον Ταΰγετο.

Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά μαθαίνεις ότι μια φορά τον χρόνο, στο ίδιο ήσυχο χωριό, ένας γαμπρός παντρεύεται, «δολοφονείται», κηδεύεται και στο τέλος… ανασταίνεται για να χορέψει.

Δεν είναι ακριβώς η ιστορία που περιμένεις να βρεις σε μια απλή φθινοπωρινή εκδρομή.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο