Καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές: Το νέο «φρένο» στις χρεώσεις – Τι αλλάζει από 1η Οκτωβρίου
Νέο πλαίσιο για την καταγραφή του πραγματικού κόστους της καταναλωτικής πίστης – Ποιες αλλαγές έρχονται για δάνεια και κάρτες από τον Νοέμβριο
Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται το κόστος της καταναλωτικής πίστης τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2026, ενώ το ευρύτερο νέο πλαίσιο για τα δικαιώματα των καταναλωτών στα καταναλωτικά δάνεια και τις πιστωτικές κάρτες θα εφαρμοστεί από τις 20 Νοεμβρίου 2026. Οι δύο ημερομηνίες έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορούν διαφορετικά στάδια της μεταρρύθμισης.
Από τον Οκτώβριο, οι τράπεζες και τα λοιπά χρηματοδοτικά ιδρύματα που χορηγούν πιστώσεις σε καταναλωτές θα πρέπει να αποστέλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικά στοιχεία για τις νέες πιστώσεις. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια πιο καθαρή εικόνα για το πραγματικό κόστος των προϊόντων χρηματοδότησης και όχι μόνο για το ονομαστικό επιτόκιο.
Στο επίκεντρο το πραγματικό κόστος του δανείου
Κεντρικός δείκτης στο νέο σύστημα είναι το Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (ΣΕΠΕ). Πρόκειται για μέγεθος που αποτυπώνει συνολικά το κόστος της πίστωσης και επιτρέπει καλύτερη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών προϊόντων.
Τα στοιχεία που θα συγκεντρώνονται θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον αριθμό και το συνολικό ποσό των συμβάσεων, τη μέση αξία της χρηματοδότησης, τη διάρκεια, το ονομαστικό επιτόκιο, το μέσο ΣΕΠΕ και τις συνολικές επιβαρύνσεις. Στην καταγραφή περιλαμβάνονται καταναλωτικά και προσωπικά δάνεια, χρηματοδοτήσεις αυτοκινήτου, πιστωτικές κάρτες, ανοικτά δάνεια, υπεραναλήψεις, επισκευαστικά και ανακαινιστικά δάνεια, αλλά και «πράσινα» δάνεια.
Η υποβολή των στοιχείων θα γίνεται σε τριμηνιαία βάση. Η πρώτη διαδικασία αφορά ήδη το τρίτο τρίμηνο του 2026, ενώ προβλέπονται κυρώσεις σε περίπτωση μη υποβολής, καθυστέρησης ή αποστολής ελλιπών ή λανθασμένων στοιχείων.
Τι σημαίνει αυτό για τον καταναλωτή
Η αλλαγή της 1ης Οκτωβρίου δεν σημαίνει ότι από εκείνη την ημέρα αλλάζουν αυτομάτως οι όροι των υφιστάμενων δανείων ή πιστωτικών καρτών. Πρόκειται κυρίως για ένα νέο εποπτικό σύστημα, μέσω του οποίου η Τράπεζα της Ελλάδος θα έχει πιο αναλυτικά δεδομένα για την αγορά.
Τα στοιχεία αυτά θα επιτρέπουν την παρακολούθηση της εξέλιξης του κόστους της καταναλωτικής πίστης και, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η Τράπεζα της Ελλάδος θα υπολογίζει και θα δημοσιεύει ανά τρίμηνο στοιχεία για το μέσο ΣΕΠΕ ανά κατηγορία χρηματοδότησης.
Η συγκεκριμένη βάση δεδομένων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει των αλλαγών που ακολουθούν τον Νοέμβριο.
Από 20 Νοεμβρίου οι ουσιαστικές αλλαγές για δάνεια και κάρτες
Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την καταναλωτική πίστη, η οποία ενσωματώνεται στο ελληνικό δίκαιο, εφαρμόζεται από τις 20 Νοεμβρίου 2026. Το νέο πλαίσιο αφορά κατά κύριο λόγο καταναλωτικά και επισκευαστικά δάνεια, καθώς και πιστωτικές κάρτες, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, για ποσά έως 100.000 ευρώ.
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το ανώτατο κόστος των νέων καταναλωτικών δανείων. Το ελληνικό πλαίσιο προβλέπει όριο στο ΣΕΠΕ, ενώ παράλληλα θεσπίζει όρια στην αύξηση του αρχικού κεφαλαίου κατά την αποπληρωμή. Για δάνεια έως τέσσερα χρόνια, το συνολικό ποσό αποπληρωμής, εξαιρουμένων των πιστωτικών καρτών, δεν θα μπορεί να ξεπερνά το αρχικό κεφάλαιο κατά περισσότερο από 60%. Για διάρκειες άνω των τεσσάρων και έως οκτώ ετών το όριο ανέρχεται σε 70%, ενώ για μεγαλύτερες διάρκειες σε 75%.
Παράλληλα, ενισχύονται οι απαιτήσεις για σαφή προσυμβατική ενημέρωση, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει πριν υπογράψει το πραγματικό κόστος, τις δόσεις, τις χρεώσεις και τους βασικούς όρους της χρηματοδότησης. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει τυποποιημένη ενημέρωση για το κόστος της πίστωσης, ώστε οι διαφορετικές προσφορές να μπορούν να συγκριθούν ευκολότερα.
Δικαίωμα υπαναχώρησης και ανθρώπινη επικοινωνία
Με το νέο πλαίσιο ενισχύονται επίσης τα δικαιώματα του καταναλωτή μετά τη σύναψη της σύμβασης. Προβλέπεται δυνατότητα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών, χωρίς να χρειάζεται αιτιολόγηση, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και στη δυνατότητα του πελάτη να ζητά επικοινωνία με φυσικό πρόσωπο όταν η διαδικασία χορήγησης πίστωσης γίνεται μέσω ψηφιακών εφαρμογών.
Σημαντική είναι και η ενίσχυση του ελέγχου της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή, με στόχο να περιοριστεί η χορήγηση χρηματοδότησης σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος υπερχρέωσης. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο καλύπτει, μεταξύ άλλων, και σύγχρονες μορφές χρηματοδότησης, όπως τα σχήματα «Buy Now – Pay Later».
Τι πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές
Η 1η Οκτωβρίου 2026 αποτελεί την έναρξη της νέας διαδικασίας εποπτείας και καταγραφής του κόστους της καταναλωτικής πίστης. Η 20ή Νοεμβρίου 2026, όμως, είναι η ημερομηνία-κλειδί για τις ουσιαστικές νέες υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που θα ισχύουν στις νέες συμβάσεις καταναλωτικής πίστης. Οι ήδη ενεργές συμβάσεις, κατά κανόνα, συνεχίζουν να διέπονται από το προηγούμενο καθεστώς μέχρι τη λήξη τους, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Έτσι, το επόμενο διάστημα αναμένεται να γίνει πιο εύκολη η σύγκριση του πραγματικού κόστους μεταξύ δανείων και πιστωτικών προϊόντων, ενώ οι νέες συμβάσεις θα συνοδεύονται από αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας και πρόσθετες δικλίδες προστασίας για τον καταναλωτή.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Οι καπνιστές ζουν περισσότερο… αλλά για έναν λόγο που κανείς δεν περίμενε
Pixel 11a: Τα πρώτα renders αποκάλυψαν το νέο οικονομικό Pixel της Google
Παρουσίαση βιβλίου του Άντριου Κάνια στο Πολύεδρο
Ανθρωπομορφισμός στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Η σύσταση του Associated Press και η συζήτηση για την ευθύνη
Ερευνητές της AI προειδοποιούν για την superintelligence «Είναι τόσο επικίνδυνη όσο ακούγεται»
