Ο Φοίβος Δεληβοριάς στην «Π»: «Δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, μπορούμε να τον τρελάνουμε»

Κρίστυ Κουνινιώτη

Νίκος Καραθάνος (σύλληψη, σκηνοθεσία), Φοίβος Δεληβοριάς (διασκευή, πρωτότυπο κείμενο, τραγούδια, μουσική) και Αγγελος Τριανταφύλλου (συνεργασία στη σκηνοθεσία, μουσική) μπόλιασαν με τρέλα την «Ειρήνη» του Αριστοφάνη, αποτίοντας παράλληλα φόρο τιμής στον μεγάλο ποιητή.

Με αφορμή την παρουσίαση της φρεσκαρισμένης παράστασης την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου (ώρα 21:00) στο Θερινό Δημοτικό Θέατρο, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, ο εκ των τριών «συνενόχων», Φοίβος Δεληβοριάς, μιλάει στην εφημερίδα «Πελοπόννησος» για το πνεύμα της δουλειάς τους, τη δημιουργική τους συνάντηση με τον κωμωδιογράφο και τις προκλήσεις της, την άποψή του για τον σημερινό κόσμο.

• Πώς νιώσατε όταν σας έγινε η πρόταση από τον Νίκο Καραθάνο να φρεσκάρετε την «Ειρήνη» του Αριστοφάνη;

Πρώτα απ’ όλα ένιωσα ενθουσιασμό που θα δούλευα με τον Νίκο, γιατί είναι ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης. Μου αρέσει πάρα πολύ αυτό που κάνει στο θέατρο, μ’ αρέσει αυτό το μίγμα φαντασίας, απελπισίας, τρέλας, λαϊκότητας και ταυτοχρόνως μιας πολύ βαθιάς αγάπης για τον άνθρωπο. Τις δουλειές του δεν τις βλέπουμε πια εύκολα στο θέατρο. Πρόκειται για μικρές κοσμογονίες, μικρές εκκλησιαστικές λειτουργίες που έχουν όμως κέντρο τον άνθρωπο. Ηθελα, λοιπόν, πάρα πολύ να ταξιδέψουμε μαζί στον κόσμο που μου πρότεινε. Και το ότι ο κόσμος αυτός ήταν του Αριστοφάνη, ένας κόσμος άναρχος, ελεύθερος, βλάσφημος και ταυτόχρονα πολύ αγαπησιάρης, με πολύ βαθιά πίστη στο ότι ο άνθρωπος τελικά μπορεί να τα καταφέρει ακόμα και βάζοντάς τα με την ιστορία, με τον πόλεμο, με την ίδια του τη φύση, ήταν αρκετό για να στρωθώ στη δουλειά.

• Πώς θα χαρακτηρίζατε τη συνάντησή σας με τον Αριστοφάνη;

Οταν άρχισα να μεταφράζω και να μελετάω τα κείμενα, να διαβάζω αναλύσεις κ.λπ. αισθάνθηκα μια πολύ μεγάλη ελευθερία, γιατί τα έργα του Αριστοφάνη ήταν πολύ σπαρταριστά. Η «Ειρήνη» είναι ένα έργο πολύ μοντέρνο για την εποχή του, γιατί ναι μεν μιλάει για πρόσωπα και γεγονότα που έκαιγαν τότε τους Αθηναίους, αλλά ταυτόχρονα έχει και κάτι τολμηρό, κάτι το ποιητικό, δηλαδή ο Αριστοφάνης βάζει τον ήρωα να φτιάχνει ένα σκαθάρι το οποίο τρέφεται με περιττώματα και να ανεβαίνει στον Ολυμπο και να φέρνει την ειρήνη. Αυτό λοιπόν μας έκανε να θέλουμε να απαντήσουμε στο χιούμορ του με το δικό του χιούμορ, να βάλουμε κι εμείς τη δική μας τρέλα. Να εφεύρουμε σκηνές, να επινοήσουμε πράγματα και ταυτόχρονα να αρχίσουμε να τιμούμε τον ίδιο τον ποιητή με τον δικό μας τρόπο.

• Τα δύσκολα πώς τα αντιμετωπίσατε;

Εκεί που κόλλαγα με το κείμενο έγραφα μουσική και τραγούδια, εκεί που κόλλαγα με τα τραγούδια ξαναγύριζα στο κείμενο. Οταν αρχίσαμε να δουλεύουμε με τους ηθοποιούς -είναι ένας εκπληκτικός θίασος- άρχισαν να προκύπτουν κι άλλες ιδέες και σιγά-σιγά βρεθήκαμε στην πιο δύσκολη φάση: Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ως σύγχρονοι δημιουργοί όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα κι έχουν εξοβελίσει κάθε αφελή νεανική μας ελπίδα για την παγκόσμια ειρήνη; Ο Αριστοφάνης έβαλε ένα πανηγυρικό φινάλε, όπου η Ειρήνη ξαναγυρίζει και τα πάντα ανθίζουν. Εμείς μπορούμε να το πούμε αυτό, σήμερα; Εκεί, λοιπόν, αποφασίσαμε να απαντήσουμε με έναν άλλο τρόπο, τον οποίο θα δείτε στην παράσταση.

• Και η μουσική είναι ιδιαίτερη. Εκεί έβαλε το χέρι του ο Αγγελος Τριανταφύλλου.

Ο Αγγελος έκανε όλες τις ενορχηστρώσεις και τα ορχηστρικά. Επειδή δουλεύουμε μαζί πολλά χρόνια στην «Ταράτσα του Φοίβου», είχαμε ήδη μια αρκετά έντονη άποψη για το πώς πρέπει να είναι η μουσική σε ένα θέαμα και αποφασίσαμε να είμαστε πολύ ελεύθεροι. Για παράδειγμα, εκεί όπου το έργο του Αριστοφάνη ξεκινά με μια ιεροτελεστία αφόδευσης, για να ταϊστεί το σκαθάρι που θα οδηγήσει τον Τρυγαίο στον Ολυμπο, εμείς κάναμε μια μικρή παρωδία της ιεροτελεστίας της άνοιξης.
Η μουσική περιστρέφεται γύρω από τρεις άξονες: το ροκ των τελών του ’60, τον Στραβίνσκι και τα δικά μας βαλκανικά ηχοχρώματα. Γι’ αυτό και πολύ ταπεινά ο Νίκος ονόμασε την παράστασή μας «μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη» και όχι μια διασκευή της «Ειρήνης». Είναι η δική μας ματιά πάνω στα ποιητικά θέματα του Αριστοφάνη.
Ενα ακόμη παράδειγμα είναι ότι αποφασίσαμε τον Τρυγαίο να τον κάνουμε Τρυγαία, γιατί ο Αριστοφάνης δίνει πάντα πρωτεύοντα ρόλο στις γυναίκες, τις οποίες θεωρεί το πιο αναρχικό και ελεύθερο στοιχείο της ανθρωπότητας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο αποτίουμε φόρο τιμής και στα υπόλοιπα έργα του, όπου οι γυναίκες φέρνουν τις μεγάλες αλλαγές.

• Αν κάτι θέλετε να πιάνετε στον αέρα από το κοινό, σε κάθε παράσταση, τι είναι αυτό;

Η συνενοχή. Να κλείσουμε ο ένας το μάτι στον άλλο. Οταν ζούμε σ’ έναν πολιτισμό του οποίου οι κανόνες είναι τρελοί, παράλογοι, απάνθρωποι, μήπως μπορούμε κι εμείς με μια δικιά μας τρέλα -καλλιτέχνες και κοινό- να απαντήσουμε σε αυτό. Χωρίς να πιστεύουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, πιστεύουμε ότι μπορούμε να τον τρελάνουμε (σ.σ. γέλια).

Διαβάστε επίσης: «Ειρήνη»: Η παράσταση του Νίκου Καραθάνου και του Φοίβου Δεληβοριά έρχεται στην Πάτρα

• «Γιατί ο κάθε πόλεμός μου/ Είμ’ εγώ κι ο εαυτός μου/Ειν/ εμφύλιος». Στίχοι τραγουδιού σας. Οταν ο ίδιος ο άνθρωπος δεν έχει κάνει ειρήνη με τον εαυτό του, μπορεί να ονειρεύεται και να διεκδικήσει την παγκόσμια ειρήνη;

Οχι βέβαια, αλλά πρέπει να σκεφτούμε ότι όταν φτιάχνουμε έναν φανταστικό εχθρό, όπως αυτοί που θέλουν τώρα να κάνουν εθνοκάθαρση στην Παλαιστίνη, στην πραγματικότητα τον εαυτό τους σκοτώνουν. Αυτά τα οποία συμβαίνουν σήμερα κι έχουν να κάνουν με ότι οι πόροι της γης που έχουν απομείνει είναι πολύ λίγοι και βρίσκονται στον Καύκασο, τη Μέση Ανατολή, θα οδηγήσουν την ανθρωπότητα σε ένα τέλος, αν συνεχιστούν. Από την αρχαία, λοιπόν, ποίηση διδασκόμαστε αυτό που λένε και τα δικά μου στιχάκια. Οτι κάθε πόλεμος είναι εμφύλιος, κάθε πόλεμος είναι ο εαυτός μου ενάντια στον εαυτό μου.

• Η Ειρήνη είναι η πιο αισιόδοξη κωμωδία του Αριστοφάνη. Εσείς είστε αισιόδοξος για την πορεία του κόσμου μας;

Αν με ρωτήσετε ως άνθρωπο, με έναν συγκεκριμένο ψυχισμό, είμαι αισιόδοξος. Πιστεύω στο καλύτερο, πιστεύω στη θετική ανατροπή. Πιστεύω στο έργο, στη δημιουργία. Είναι μέσα στη φύση μου. Αν με ρωτήσετε ως πολίτη, είμαι πολύ πιο απαισιόδοξος και πιο ρεαλιστής. Δεν μπορώ να είμαι αφελής. Από την άλλη, παλεύω για το καλύτερο κι έχω πίστη σε αυτόν τον αγώνα μου.

info

Συνεργάτις δραματουργός: Ερι Κύργια
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Αγγελος Μέντης
Sound designer – Ηχοληψία: Νικόλας Καζάζης
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Κίνηση: Αμάλια Μπένετ
Χορογραφία: Αλέξανδρος Σταυρόπουλος
Διανομή: Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Θανάσης Αλευράς, Εμιλυ Κολιανδρή, Γιάννης Κότσιφας, Πάνος Παπαδόπουλος, Ζέτα Μακρυπούλια, Βάσω Καβαλιεράτου, Φοίβος Δεληβοριάς, Νίκος Καραθάνος, Αγγελος Τριαντάφυλλου, Γιλμάζ Χουσμέν, Αλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Σπύρος Μπόσγας, Αντώνης Χρήστου.
Ορχήστρα επι σκηνής: Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Θοδωρής Ρέλλος, Γιόελ Σότο, Γιάννης Αγγελόπουλος (Jan Van De Engel).
Προπώληση εισιτηρίων: more.com

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News